AQSh-ta 5 890 tonna qardan bıiktigi 37,21 metrlik alyp aqqala jasalǵan
ASTANA. 29 jeltoqsan. QazAqparat - Derekterge sensek, Aqqala jasaý XV ǵasyrdan, naqtyraq aıtsaq, 1493 jyldan bastaý alǵan desedi.
Dál osy jyly ıtalıandyq músinshi, sáýletshi Mıkelandjelo Býonarrotı qardan ár alýan músin jasaǵan eken. Alǵashynda qardan maqulyqtardyń músini jasalsa, keıin kele ár aýlada jaǵymdy keıipkerlerdiń músinderi boı kótergen. Adamdar qudaıdan tilek tilep, solar arqyly jyn-perilerdi úrkitemiz dep senip, Aqqalalar ár úıdiń sharbaǵynda turǵyzyla bastaǵan. XIX ǵasyrdan bastap, qardan somdalǵan músinder jańa jyldyq atrıbýt bolyp qalyptasty, dep jazady «Alash aınasy» basylymy.
Al qazaqta Aqqala sózi eki maǵynada aıtylady. Birinshisi - qardan jasalynatyn adam beınesi. Ádettegi qardy oıyp, basyna - shelek - tanaýyna sábiz shanshyp ornatyp qoıatyn balalar oıyny. Ekinshisi - yqtasyn. «Aqqalanyń áýelgi maǵynasy da osydan paıda bolǵan» desedi. Óıtkeni soltústik óńirdiń qazaqtarynda qalyń jaýǵan qardy úıý arqyly úıdiń aınalasyna yqtasyn ornatý osy kúnde de saqtalǵan. Eski túrki tilinde qala ataýy qorǵan maǵynasynda aıtylatynyn eski jazbalardan kezdestirýge bolady. Sondaı-aq mundaı jazbalar qazaqtarda da kezdesedi. Máselen, Er Tarǵyn jyrynda «Qyrym degen qalanyń jel jaǵyna qalasyń, yq jaǵyna panasyń» degen joldar bar. Sonymen qatar elimizdiń shyǵys óńirinde kúzde taldan mal qamaıtyn sharbaq toqyp qoıady. Jáne ony aqqala dep ataıdy
Jalpy, búgingi kúni Aqqala jasaý - balalardyń qys mezgilindegi súıikti oıyny bolyp tabylady. Alaıda sońǵy jyldary bul oıynǵa eresekter de shyndap kirisken syńaıly. Óıtkeni búgingi tańda elder arasynda Aqqala jasaýdan báseke bar. Mysaly, Eýropanyń Avstrııa elinde 16,7 metr qar músin jasalǵan bolsa, AQSh-tyń Betel qalasynda 37,21 metrlik «Olımpııa» dep atalatyn alyp aqqala jasalǵan. «Olımpııany» turǵyzýǵa 5 890 tonna qar jumsalypty.