AQSh pen Danııa Grenlandııa máselesin talqylaıdy: kezdesý qashan ótedi
ASTANA. KAZINFORM – AQSh Memlekettik hatshysy Marko Rýbıo Donald Tramptyń Arktıka aýmaǵyna qatysty málimdemelerinen keıin Grenlandııadaǵy jaǵdaıdy talqylaý úshin kelesi aptada Danııa sheneýnikterimen kezdesýdi josparlap otyrǵanyn málimdedi.
The Guardian basylymynyń habarlaýynsha, Grenlandııa men Danııanyń syrtqy ister mınıstrleri NATO odaqtasynyń aýmaqqa kez kelgen basyp kirýi nemese ony basyp alýy Batys áskerı odaǵynyń jáne «Ekinshi dúnıejúzilik soǵystan keıingi qaýipsizdiktiń» aıaqtalýyn bildiretinin málimdep, shuǵyl kezdesý ótkizýdi suraǵan.
- Men olarmen (Danııa bıligimen – red.) kelesi aptada kezdesemin. Biz bul kelissózdi sol kezde ótkizemiz. Biraq bul másele boıynsha meniń qosarym joq. Onyń aıtýynsha, AQSh-tyń árbir prezıdenti ulttyq qaýipsizdikke tónetin qaterlerdi áskerı jolmen sheshý quqyǵyn ózine qaldyrady, - dedi Marko Rýbıo Vashıngtonda tilshilermen áńgimelesý kezinde.
Rýbıo Tramptyń Grenlandııany satyp alý týraly birinshi merziminen beri aıtyp kele jatqanyn málimdedi.
- Bul prezıdenttiń bastapqy nıeti bolǵan. Ol Grenlandııany satyp alý múmkindigin zerttegen nemese qarastyrǵan alǵashqy AQSh prezıdenti emes, - dedi ol.
Tramp dıplomatııalyq joldy qalaıdy, biraq áskerı áreketterdi joqqa shyǵarmaıdy
Aq úı Tramp dıplomatııalyq tásildi qalaıtynyn, biraq áskerı áreketterdi joqqa shyǵarmaıtynyn málimdedi.
- Bul qazirgi ýaqytta prezıdent pen onyń ulttyq qaýipsizdik toby belsendi túrde talqylap jatqan másele, - dedi Aq úıdiń baspasóz hatshysy Kerolaın Lıvıtt AQSh-tyń Danııadan aýmaqty satyp alý usynysy múmkindigi týraly suraqqa jaýap bere otyryp.
Ol sondaı-aq AQSh-tyń nelikten áskerı áreketterdi boldyrmaýdan bas tartqany týraly suraqqa jaýap berdi.
- Men burynǵy prezıdentter men burynǵy kóshbasshylardyń mundaı nárselerdi jıi joqqa shyǵarǵanyn bilemin. Olar kóbine óz nıetin ashyq bildirip, syrtqy saıasat strategııasyn álemniń qalǵan bóligine – tek odaqtastarymyzǵa ǵana emes, eń bastysy, qarsylastarymyzǵa da jetkizdi. Bul prezıdent olaı istep jatqan joq. Barlyq nusqany árqashan qarastyryp jatady... Biraq men prezıdent úshin birinshi nusqa tek dıplomatııa bolǵanyn aıtaıyn, - dep qosty Lıvıtt.
Tramp: Biz árqashan NATO-men birge bolamyz
Tramp sársenbi kúni áleýmettik jelidegi jazbasynda AQSh NATO-dan shyqpaıtynyn málimdedi.
- Biz árqashan NATO-men birge bolamyz, tipti olar bizben birge bolmasa da, - dep jazdy ol Truth Social-da.
«NATO-nyń barlyq úlken jankúıerlerine» ol bylaı dep qosty: «Olardyń JІÓ-si nebári 2% boldy, kópshiligi men kelgenshe shottaryn tóleı almaǵan», - dep málimdedi Tramp.
Frantsııa seısenbi kúni AQSh Grenlandııaǵa basyp kirgen jaǵdaıda qalaı áreket etý kerektigi týraly odaqtastarymen birlesip jumys istep jatqanyn málimdedi.
- Biz áreket etýge nıettimiz, biraq muny eýropalyq seriktesterimizben birge jasaǵymyz keledi, - dedi Frantsııanyń syrtqy ister mınıstri Jan-Noel Barro France Inter radıostantsııasynyń efırinde.
Daýnıng-strıttiń málimetinshe, Ulybrıtanııa premer-mınıstri Kır Starmer sársenbi kúni keshke Tramppen telefon arqyly sóılesip, «Grenlandııaǵa qatysty ustanymyn bildirdi», biraq egjeı-tegjeıli aqparat bergen joq.
Starmer bul aýmaqtyń bolashaǵyn tek Grenlandııa men Danııa, sonyń ishinde sársenbi kúni Qaýymdar palatasy sheshýi kerek ekenin birneshe ret málimdedi.
Tramp Grenlandııany satyp alýǵa uzaq ýaqyt boıy qyzyǵýshylyq tanytyp keldi. Biraq sońǵy kúnderi, AQSh-tyń Venesýeladaǵy áskerı operatsııasynan keıin Tramp ákimshiliginiń rıtorıkasy jáne odan týyndaǵan halyqaralyq shıelenis jańa deńgeıge kóterilip, NATO-nyń bar ekenine kúmán keltirdi.
AQSh Memlekettik hatshysy Marko Rýbıo buǵan deıin zań shyǵarýshylarǵa prezıdent Donald Tramptyń Grenlandııany basyp alýdy emes, satyp alýdy josparlap otyrǵanyn habarlady.