AQSh Ońtústik Koreıaǵa atomdyq súńgýir qaıyqtar jasaýǵa kómektesedi: bul neni bildiredi
ASTANA. KAZINFORM – AQSh pen Ońtústik Koreıa atomdyq súńgýir qaıyqtardy birlesip jasaý týraly kelisimge qol qoıdy. Sarapshylar bul qadam Soltústik-Shyǵys Azııada jańa qarýlaný jarysyna túrtki bolýy múmkin ekenin aıtady, dep habarlaıdy BBC.
Ońtústik Koreıa prezıdenti Lı Chje Men bul kelisimdi Tramppen kezdesýdiń mańyzdy nátıjesi dep atap, eldiń qorǵanys derbestigin arttyratynyn jetkizdi. Seýl atomdyq qozǵaltqyshty teńizdegi Soltústik Koreıanyń ballıstıkalyq zymyrandarymen baılanysty qaýipke jaýap retinde qarastyrady. El bıligi ıadrolyq qarý jasamaıtynyn jáne taratpaý rejımin saqtaıtynyn málimdedi.
Alaıda sarapshylar Ońtústik Koreıa atomdyq súńgýir qaıyqtarǵa ıe bolǵan jaǵdaıda Qytaıdyń alańdaýshylyǵy artyp, Japonııa da osy tehnologııaǵa umtylýy múmkin ekenin aıtady. Ońtústik Koreıa ÁTK-niń burynǵy kapıtany Chhve Il bul qarýdyń «óte tıimdi shabýyl quraly» ekenin, sondyqtan aımaqta qarýlaný jarysy bastalatynyn jetkizdi.
Soltústik Koreıa da atomdyq súńgýir qaıyq tehnologııasyn damytyp jatqandaryn málimdegen.
Japonııa kelisimge alańdaýshylyq bildirgen. El úkimetine jaqyn derekkózderdiń aıtýynsha, Tokıo mundaı jobany alǵash júzege asyrý múmkindigi ózderinde bolady dep úmittengen. Atomdyq súńgýir qaıyqtar Japonııaǵa Tynyq muhıtyndaǵy áskerı áreketterin keńeıtýge múmkindik berer edi.
Ońtústik Koreıa bıligi atomdyq súńgýir qaıyqtar tek qorǵanys maqsatynda qoldanylatynyn Qytaıǵa túsindirgenderin aıtty.
«Basqalar buǵan rıza bolmaýy múmkin, biraq biz óz ustanymymyzdy túsindire alamyz», – dedi Seýldiń ulttyq qaýipsizdik keńesshisi Vı Son Lak.
AQSh pen Ońtústik Koreıa bul kelisimge ótken aıdaǵy iri saýda kelisiminen keıin kelgen. Tarıfter 25%-dan 15%-ǵa tómendetildi, al Seýl AQSh ekonomıkasyna 350 mlrd dollar ınvestıtsııa salatynyn málimdegen.
Atomdyq súńgýir qaıyqtary bar memleketter qatarynda AQSh, Reseı, Qytaı, Frantsııa, Úndistan jáne Ulybrıtanııa bar. Avstralııa AQSh pen Ulybrıtanııa qoldaýymen AUKUS aıasynda óz flotyn jasaýda. Ońtústik Koreıa 10 jyl ishinde alǵashqy atomdyq qaıyqty qura alady dep boljanyp otyr.
Sarapshylardyń bir bóligi atomdyq súńgýir qaıyqtardyń áskerı tıimdiligine kúmánmen qaraıdy. Assan ınstıtýtynyń zertteýshisi ıAn Ýk bul bastamanyń basty maqsaty – «Soltústik Koreıanyń ıadrolyq qarýyna jaýap retinde Ońtústik Koreıa qoǵamyn tynyshtandyrý» deıdi. Onyń pikirinshe, Phenıan bul qadamdy óz ıadrolyq arsenalyn saqtap qalýǵa qosymsha dálel retinde paıdalanýy múmkin.
Vashıngton bul baǵdarlamany qoldaý arqyly Soltústik Koreıa men Qytaıǵa qysymdy kúsheıtýdi kózdeıdi. Sarapshylardyń aıtýynsha, AQSh áskerı shyǵyndardyń bir bóligin Seýlge júktep, aımaqtyq saıasatta Ońtústik Koreıany óz «qysym tetigi» retinde paıdalanǵysy keledi.
Qytaıdyń resmı reaktsııasy ázirge sabyrly, biraq Beıjiń Ońtústik Koreıadan «barlyq taraptyń ustanymdaryn eskerýdi» surady.
Aıta keteıik,