AQSh, Meksıka jáne Bolıvııa qyzylshany joıǵan el mártebesinen aıyryldy

ASTANA. KAZINFORM — AQSh, Meksıka jáne Bolıvııada qyzylsha vırýsynyń taralýy qaıta kúsheıip, atalǵan elder aýrýdy joıǵan memleket mártebesinen aıyryldy. Jyl basynan beri Amerıka qurlyǵynda 58 myńnan astam adam qyzylsha juqtyryp, 82 naýqas qaıtys bolǵan. Bul týraly Kazinform BUU jańalyqtar qyzmeti habarlady.

AQSh, Meksıka jáne Bolıvııa qyzylshany joıǵan el mártebesinen aıyryldy
Foto: Kazinform\JI

Panamerıkalyq densaýlyq saqtaý uıymy (PAOZ) Soltústik jáne Ońtústik Amerıka elderin qyzylshany joıý baǵytyndaǵy jumystardy kúsheıtýge shaqyrdy. Uıymnyń málimetinshe, Batys jarty shardyń birneshe aımaǵynda aýrýdyń taralýy áli de jalǵasyp jatyr.

Mundaı úndeý 10–13 qarasha aralyǵynda ótken Qyzylsha, qyzamyq jáne týa bitken qyzamyq sındromyn joıýdy baqylaý jáne qaıta rastaý jónindegi óńirlik komıssııanyń otyrysynan keıin jasaldy. Bul — PAOZ qurǵan, qoǵamdyq densaýlyq saqtaý salasyndaǵy halyqaralyq sarapshylardan turatyn táýelsiz organ.

Komıssııa talaptaryna sáıkes, eger qyzylsha vırýsynyń bir genotıpi men shtamy belgili bir elde 12 aı nemese odan da uzaq ýaqyt boıy úzdiksiz taralsa, aýrýdyń jergilikti taralýy qaıta bastaldy dep esepteledi.

PAOZ dırektory Jarbas Barbozanyń aıtýynsha, qyzylshany joıǵan el mártebesinen aıyrylý jaı ǵana resmı kórsetkishtiń tómendeýi emes.

— Bul vırýstyń uzaq ýaqyt boıy taralǵanyn jáne sonyń saldarynan kóptegen otbasy men qoǵamdastyqtyń aýrý juqtyrý, aýrýhanaǵa túsý jáne ólim qaýpine tap bolǵanyn bildiredi, — dedi ol.

Buǵan deıin Soltústik jáne Ońtústik Amerıka qyzylshany joıǵan álemdegi alǵashqy óńir atanǵan edi. 2024 jyly Venesýela men Brazılııada vırýstyń jergilikti taralýy toqtaǵannan keıin bul mártebe qaıta rastalǵan bolatyn.

Alaıda 2025 jylǵy qarashada Kanadada ınfektsııanyń turaqty taralýyna baılanysty óńir bul mártebesinen aıyryldy. Keıin Bolıvııa, Meksıka jáne AQSh ta qyzylshany joıǵan elder qatarynan shyqty. Bul jaǵdaı Amerıka qurlyǵyndaǵy epıdemıologııalyq ahýaldyń nasharlaǵanyn jáne aýrýdy qaıta eńserý jolynyń kúrdelene túskenin kórsetedi.

Soǵan qaramastan, PAOZ jaǵdaıdy túzetýge múmkindik bar ekenin atap ótti.

— Bul — óńirimiz úshin mańyzdy eskertý. Alaıda jaǵdaıdy ózgertý múmkin emes degen sóz emes. Biz qyzylshanyń aldyn alý jáne onyń taralýyn toqtatý joldaryn bilemiz. Ýaqtyly vaktsınatsııa júrgizip, epıdemıologııalyq baqylaýdy kúsheıtip, aýrý anyqtalǵan jaǵdaıda jedel áreket etsek, Amerıka elderi qyzylshanyń taralýyn qaıta toqtata alady, — dedi Jarbas Barboza.

Qyzylsha juqtyrǵandar sany bir jylda tórt eseden astam ósti

PAOZ málimetinshe, jyl basynan 13 qarashaǵa deıin Amerıka qurlyǵynda qyzylshanyń 58 213 rastalǵan jaǵdaıy tirkelip, 82 adam qaıtys bolǵan.

Salystyrý úshin aıtsaq, byltyr osy kezeńde 12 806 adamnan qyzylsha anyqtalǵan. Demek, bıyl aýrý juqtyrǵandar sany bir jylda tórt eseden astam kóbeıgen.

Qyzylsha — álemdegi eń juqpaly aýrýlardyń biri. Bir naýqas vırýsty orta eseppen 18 adamǵa juqtyrýy múmkin. Aýrý pnevmonııa, entsefalıt (mı qabynýy) jáne soqyrlyq sııaqty aýyr asqynýlarǵa ákelip, adam ólimine de sebep bolýy yqtımal.

Budan bólek, qyzylshamen aýyrǵannan keıin adamnyń ımmýndyq júıesi birneshe aı boıy álsireýi múmkin.

Vaktsınatsııamen qamtý deńgeıindegi olqylyqtarǵa baılanysty qyzylsha álemniń ártúrli aımaǵynda qaıta taralyp jatyr. Ońtústik Amerıkanyń birqatar elinde aýrýdyń uzaqqa sozylǵan órshý jaǵdaılary tirkelýde.

Aıta keteıik, buǵan deıin Rım Papasy XIV Leonyń Ońtústik Amerıkaǵa sapary kezinde ótken jappaı dinı is-sharalar epıdemıologtardyń alańdaýshylyǵyn týǵyzǵany habarlanǵan bolatyn.