AQSh Lıvııanyń altyn qory úshin alasurdy
ASTANA. QazAqparat - AQSh Memlekettik departamenti Internette burynǵy memlekettik hatshy Hılları Klıntonnyń sensatsııalyq hattaryn jarııalady. Hattardaǵy aıtylǵandardy prezıdenttik dodaǵa qatysyp jatqan Klınton úshin saıası aıaqtan shalý dep atap jatyr. Olardaǵy keltirilgen málimetter batys saıasatkerleriniń AQSh-tyń Lıvııadaǵy ınterventsııasy kezindegi áreketteriniń bet perdesin ashyp beredi, dep habarlady Vestı.rý.
Hılları Kllıtonnyń saılaý aldyndaǵy kúlkisi qıyndaı túspek. Úmitkerge jaǵylǵan kúıe jeterlik, sondyqtan da ol ózi úshin úgitteýden góri kóbirek aqtalýyna týra kelip júr. Burynǵy memlekettik hatshynyń taǵy 3 myń haty jurtqa jarııa boldy. Olardyń birin óziniń keńesshisi Sıdnı Blıýmentaımnan alypty. Úlken áriptermen - «qupııa, Hılları úshin» dep jazylǵan. Qujat Kaddafı úkimetiniń altyn qory kólemi týraly baıandaıdy. 2011 jyly, amerıkandyqtardyń baǵalaýynsha, Lıvııada qarjylyq qorlar shash-etekten bolǵan. Shtattardy el bul qorlardy qalaı paıdalanatyny óte mazasyzdandyrǵan.
«Kaddafı úkimetinde 143 tonna altyn jáne sonsha kúmis bar. Bul altyn lıvııalyq altyn dınar negizinde panafrıkandyq valıýta qurýǵa arnalǵan», - delingen hatta. Batys shynymen-aq teńselip ketti: eger Kaddafı óz josparyn júzege asyrsa, jańa valıýta Afrıka elderindegi dollar men frankterdi yǵystyrary sózsiz edi. Amerıkandyqtar da, eýropalyqtarda Kaddafıdiń qolyna orasan zor aımaqtyq qarjy tetigin qalaı ustatyp qoıady?!
Hat 2011 jylǵy 2 sáýirde jazylǵan. «Arab kóktemi» kúshine minip turǵan kez edi. Trıpolı kóshelerinde syrttan qoltyǵynan sý búrikken búlikshilerdiń qımylynan tym ystyq edi, oǵan qosa koalıtsııa áskerleri zymyran-bomba soqqylarymen Lıvııanyń esin jıdyrmaı jatyr. Saıasatkerler ekrandardan lıvııa halqyn jaýyz Kaddafıden qalaı qorǵap jatqandaryn aıtyp, saırap jatyr.
«Kaddafı lıvııa halqynyń seniminen aıryldy jáne eldi basqarý quqyǵyn joǵaltty. Ol zombylyq jolyn tańdady. Bizdiń barlyq is-qımylymyz beıbit azamattardy qorǵaýǵa baǵyttalǵan», - dep málimdedi AQSh prezıdenti Barak Obama.
Al Memlekettik departamenttiń qupııa hattarynda múldem basqa áýender kórsetilgen. Birinshi másele demokratııany qorǵaý emes, munaı... «Arab elderindegi revolıýtsııalar bizdiń ózara qatynastarymyzdaǵy jańa dáýirdi ashty. Onda bostandyq pen demokratııa dıktatorlyq rejımderge qarsy turýda», - dedi sol kezde Frantsııa prezıdenti Nıkolıa Sarkozı.
«Biz jańa qadam jasap jatyrmyz. NATO boıynsha ózimizdiń odaqtastarymyzben birge biz Lıvııanyń ushýǵa tyıym salynǵan aımaǵyna qolbasshylyq pen baqylaýdy Alıans kúshteri júzege asyrady dep ýaǵdalastyq. Barlyq 28 odaqtas-elder azamattyq halyqty keńinen qorǵaýdy qamdamasyz etý úshin operatsııany júrgizý josparyn jasaýǵa qosylady», - dep málimdedi sol kezde Hılları Klınton.
Lıvııadaǵy batystyń áskerı naýqanynyń birneshe aıy ishinde-aq bes myńǵa jýyq adam óldi jáne jaralandy. El óziniń kóshbasshysy Mýamar Kaddafıden de aıyryldy. Óltirilgen prezıdenttiń denesin mazaqqa aınaldyrǵan jantúrshigerlik kadrlar búkil álemge taraldy. «Arab kóktemi» kezinde Lıvııa lańkestikti álpeshtep ósiretin jerge aınaldy. Qazir onyń budan bes-aq jyl buryn eń damyǵan Taıaý Shyǵys memleketi bolǵanyna sený qıyn. Kaddafıdiń ózi de eger radıkaldar jeńiske jetetin bolsa, aımaqtyń hali neshik bolatynyn aıtyp ketken bolatyn.
Lıvııany bólshekteı otyryp, Kaddafı úkimetiniń altyn qory da tonaldy. Shamamen bul 7 mıllıard dollar! Batys Klıntonnyń hattaryndaǵy kózdegen maqsattaryna jetti - endi aımaqta balamaly jáne biryńǵaı valıýta kelmeske ketti. Onyń ornyna Soltústik Afrıka men Taıaý Shyǵysty túgelimen lańkester uıalary orap aldy. Prezıdentikke úmitker hanym saılaý aldyndaǵy ár sózinde derlik «Islam memleketimen» kúresýge ant-sý ishedi, alaıda Hılları Klınton qazir óz hattarynda ne jazyp jatqanyn kim bilsin?!
