AQSh Qorǵanys mınıstrligi pilderdi jarylǵysh zat izdeýge úıretpek
ASTANA. QazAqparat - AQSh Qorǵanys mınıstrliginiń Perspektıvaly qorǵanys jobalaryn jasaýshy agenttigi (DARPA) pilderdi jarylǵysh zat izdeýge úıretýdi qolǵa almaq.
Pilderdi jarylǵysh zat izdeýge úıretý ıdeıasy tájirıbe barysynda kelgen. 2002 jyly Angolada azamattyq soǵys aıaqtalǵan kezde kóptegen jerler mınalanǵan kúıi qalǵan. Adamdar sol jerlerden pilderdiń qashatyndyǵyn baıqap qalady. Al áskerıler janýarlar jarlyǵysh zat bar jerden qashyp jatyr ma álde basqa pilder ólip qalǵan jerlerden qashyp jatyr ma, sony anyqtamaq bolady. Osyny zertteý úshin Pentagon DARPA-ǵa qarajat bólgen, dep jazady sheteldik BAQ.
Zertteý barysynda belgili bolǵandaı, pilder jarylǵysh zat jasyrynǵan 74 aımaqtyń 73-in tapqan! Testileýdiń kelesi kezeńinde ǵalymdar pilderge qosymsha shaı men janarmaı ıisketip, kóńilin basqa jaqqa aýdarmaq bolady. Alaıda olar barlyǵy jasyryn 23 aımaqtyń 23-in birdeı tabady.
Osylaısha, pilder jarylǵysh zat qoıylǵan aımaqty birden anyqtaı alady degen qorytyndyǵa kelgen. Endigi másele janýarlardyń tym iri ári aýyr bolýynda. Sebebi olardy ıt sııaqty áskerı alańǵa ertip shyǵa alý múmkin emes. Sondyqtan da áskerılerde eki tańdaý bolyp tur: biri pilderdi ózderimen birge alý bolsa, ekinshisi olardyń bul qabiletterin basqasha paıdalaný. Birinshi jaǵdaıda ushqyshsyz basqarylatyn ushý apparaty arqyly jarylǵysh bolýy múmkin zatty anyqtaý úshin dereý pilge jetkizý kerek bolsa, ekinshisi áli zertteýdi talap etedi. Sebebi ekinshi jaǵdaıda pilderdiń ıiskeý qabiletin paıdalanatyn qurylǵy jasap shyǵarý kerek bolady.
