AQSh Kongresine aralyq saılaý bastalyp jatyr

ASTANA. KAZINFORM — AQSh-ta 3 qarasha, seısenbi kúni Kongrestiń quramyn jáne eldegi saıası bılik tepe-teńdigin anyqtaıtyn úshin aralyq saılaý ótedi. Saılaýshylar Ókilder palatasy men Senattaǵy óz ókilderin anyqtaıdy.

AQSh Kongresine aralyq saılaý bastalyp jatyr
Foto: ERA

Daýystardy sanaý birneshe kúnge sozylýy múmkin

54 mıllıonnan astam amerıkalyq jeke nemese poshta arqyly merziminen buryn daýys berip úlgerdi.

Amerıkalyqtar Ókilder palatasynyń barlyq 435 múshesin jáne Senattyń úshten bir bóligin, ıaǵnı 100 senatordyń 35-in saılaıdy. Qazirgi ýaqytta Kongrestiń eki palatasyn da respýblıkashyldar baqylap otyr.

Sonymen qatar, 36 shtatta gýbernatorlar saılaýy ótedi.

Al Jazeera-nyń habarlaýynsha, saılaý ýchaskeleri shtat zańdaryna baılanysty árkelki ýaqytta ashylyp, jabylady. Daýys berý aldymen Vermontta jergilikti ýaqyt boıynsha tańǵy saǵat 5:00-de (Astana ýaqyty boıynsha 15:00) bastalyp, sońǵy saılaý ýchaskeleri Alıaskada, shyǵys ýaqyty boıynsha sársenbi kúni tańǵy 01:00-de (Astana ýaqyty boıynsha 4 qarasha saǵat 11:00) jabylady.

Amerıkalyqtar saılaý kúni jeke ózi, merziminen buryn nemese poshta arqyly daýys bere alady. Poshta arqyly jiberilgen bıýlletenderdi, sondaı-aq basqa da daýystardy sanaý saılaý ýchaskeleri jabylǵannan keıin de jalǵasýy múmkin. Sondyqtan, keıbir okrýgterdegi qorytyndy nátıjeler birneshe kún nemese aptadan keıin anyqtalýy múmkin.

Respýblıkashyldar negizgi shtattardaǵy basymdyqtaryn joǵaltýdan qaýiptenedi

Bul saılaýda Ókilder palatasyna erekshe nazar aýdarylyp otyr. Óıtkeni palatadaǵy respýblıkashyldardyń sany 218 bolsa, 214 oryndy demokrattar ıelenip otyr, taǵy birneshe oryn bos tur. Kishigirim ózgeristiń ózi Ókilder palatasyndaǵy basymdyqtyń aýysýyna ákep soqtyrýy múmkin. Senattaǵy jarys ta eki partııa úshin óte mańyzdy.

Aralyq saılaý Respýblıkalyq partııa úshin qıyn kezeńde ótip jatyr.

Qymbatshylyq taqyryby naýqandaǵy mańyzdy máselege aınalǵan. Saýalnamalarǵa sáıkes, halyqtyń basym bóligi azyq-túlik pen janarmaı baǵasynyń ósýine, sondaı-aq Donald Tramp saıasatynyń ekonomıkalyq áserine alańdaıdy. Osyǵan baılanysty prezıdenttiń reıtıngi tómendep, dástúrli túrde respýblıkashyl sanalatyn birqatar shtattarda demokrattardyń bedeli nyǵaıyp keledi.

Saýalnama júrgizýshilerdiń aıtýynsha, demokrattardyń Ókilder palatasyndaǵy basymdyqty qaıtaryp alatyn múmkindigi bar. Degenmen, jurt Senattaǵy saılaý odan da qıyn bolady dep kútedi. Ásirese Ogaıo, Tehas jáne Men shtattarynda talas qyzbaq.

Respýblıkashyldar arasynda qazirgi ekonomıkalyq jaǵdaı Tehas, Ogaıo jáne Kanzas sııaqty «qaýipsiz» shtattardyń ózinde bedeli álsiregenine alańdaıdy.

— Ońtústik shtattar, Orta Batys jáne Amerıkanyń júregi — mine, osy aımaqtarda ádette respýblıkashyldar jaqsy nátıje kórsetedi. Biraq qazirgi ýaqytta dál osy shtattarda Senatqa saılaý qyza túsken. Prezıdent Tramp eki jyl buryn prezıdent saılaýynda 10, 12 nemese 15 upaı aıyrmasymen jeńiske jetken shtattarda qazir demokrattardyń Senatta jeńiske jetý múmkindigi óte joǵary, — deıdi More in Common saýalnama fırmasynyń jahandyq zertteý dırektory Stıven Hokıns.

AQSh Kongresine aralyq saılaý bastalyp jatyr
Foto: Cristobal Herrera-Ulashkevich/EPA

Aralyq saılaý Trampty qoldaý men onyń saıasatyna synaq bolǵaly tur

AQSh Ádilet mınıstrligi saılaý ýchaskelerine myńǵa jýyq baqylaýshy jiberýdi josparlap otyr. Bul saılaýlar úshin rekordtyq kórsetkish. Synaǵysh kóńil kúıdegi uıymdardyń ókilderi bul bastamany saılaýshylarǵa qysym kórsetýge áreket retinde baǵalady.

BBC habarlaǵandaı, bul saılaý amerıkalyqtar úshin mańyzdy sát, óıtkeni olardyń kópshiligi aldaǵy eki jylda naqty ózgeristerdi kórgisi keledi.

Eki partııa úshin de bul 2028 jylǵy prezıdent saılaýy aldyndaǵy sońǵy synaq. Osy saılaýda Tramptan keıingi saıasattyń bolashaǵy belgili bola bastaıdy. Al prezıdenttiń ózi úshin saılaýshylardyń oǵan jáne Respýblıka partııasynyń jumysyna beretin baǵasy bolmaq.

Donald Tramptyń ózi AQSh Kongresi saılaýynda merziminen buryn daýys berdi. 

XIV Leo AQSh-taǵy saılaýda daýys bergen alǵashqy Rım papasy bolýy múmkin.