AQSh Iranmen jasalǵan 14 tarmaqtan turatyn memorandýmdy jarııalady

14 tarmaqtan turatyn kelisimge mynalar kiredi:

1. AQSh, Iran Islam Respýblıkasy jáne olardyń qazirgi qaqtyǵystaǵy odaqtastary osy ózara túsinistik týraly memorandýmǵa qol qoıý arqyly Lıvandy qosa alǵanda, barlyq soǵys qımyldaryn dereý jáne túpkilikti toqtatý týraly málimdeıdi jáne bir-birine qarsy soǵys nemese áskerı operatsııalardy bastamaýǵa, bir-birine qarsy kúsh qoldaný qaýpinen nemese kúsh qoldanýdan bas tartýǵa jáne Lıvannyń aýmaqtyq tutastyǵy men egemendigin qamtamasyz etýge mindettenedi. Sońǵy kelisim Lıvandy qosa alǵanda, barlyq soǵys qımyldaryn túpkilikti toqtatýdy jáne osy tarmaqtyń basqa erejelerin oryndaýdy rastaıdy. 

2. AQSh pen Iran Islam Respýblıkasy bir-biriniń egemendigi men aýmaqtyq tutastyǵyn qurmetteýge jáne bir-biriniń ishki isterine aralaspaýǵa mindettenedi.

3. AQSh pen Iran Islam Respýblıkasy ózara kelisim boıynsha uzartý týraly kelisimge sáıkes, eń kóbi 60 kún ishinde kelissóz júrgizýge jáne túpkilikti kelisimge qol qoıýǵa mindettenedi.

4. Osy ózara túsinistik týraly memorandýmǵa qol qoıylǵannan keıin birden AQSh Iran Islam Respýblıkasynyń áskerı-teńiz blokadasyn jáne onyń qyzmetine kedergi keltiretin kez kelgen kedergilerdi ala bastaıdy jáne 30 kún ishinde áskerı-teńiz blokadasyn tolyǵymen alyp tastaıdy. Osy kezeńde keme qozǵalysy Iran Islam Respýblıkasynyń soǵysqa deıingi deńgeıine qaıtaratyn kemeler sanymen shekteledi. Sonymen qatar, AQSh sońǵy kelisim jasalǵannan keıin 30 kún ishinde óz kúshterin Iran Islam Respýblıkasynyń shekaralas aımaqtarynan shyǵarýǵa mindettenedi.

5. Osy ózara túsinistik týraly memorandýmǵa qol qoıylǵannan keıin, Iran Islam Respýblıkasy kommertsııalyq kemelerdiń Parsy shyǵanaǵynan Oman teńizine jáne keri qaraı qaýipsiz jáne erkin ótýin qamtamasyz etý úshin bar kúshin salady. Kommertsııalyq keme qozǵalysy qaıta bastalady jáne Iran Islam Respýblıkasynyń aýmaǵyn mınasyzdandyrýǵa tehnıkalyq jáne áskerı kedergilerdi joıý 30 kún ishinde aıaqtalady. Iran Islam Respýblıkasy Ormýz buǵazynyń jaǵalaýyndaǵy memleketterdiń egemendik quqyqtary men qoldanystaǵy halyqaralyq quqyqqa sáıkes keletin Parsy shyǵanaǵynyń basqa memleketterimen kelissózder aıasynda Ormýz teńiz qyzmetteriniń bolashaq ákimshiligi men basqarýshysyn anyqtaý úshin Oman sultandyǵymen dıalog júrgizedi.

6. AQSh aımaqtyq seriktestermen birlesip, Iran Islam Respýblıkasyn qaıta qurý jáne ekonomıkalyq damytý boıynsha keminde 300 mıllıard dollarǵa baǵalanatyn túpkilikti, ózara kelisilgen jospar ázirleýge mindettenedi. Bul jospardy iske asyrý mehanızmi 60 kún ishinde túpkilikti kelisimmen aıaqtalady.

7. AQSh Iran Islam Respýblıkasyna qarsy barlyq sanktsııany, sonyń ishinde BUU Qaýipsizdik Keńesiniń qararlaryn, MAGATE Basqarýshylar keńesiniń qararlaryn jáne barlyq birjaqty AQSh sanktsııalaryn, negizgi jáne qosymsha sanktsııalaryn túpkilikti kelisimniń kelisilgen merzimderinde alyp tastaýǵa mindettenedi. Iran Islam Respýblıkasy men AQSh joǵaryda atalǵan sanktsııalardy alyp tastaýdyń mańyzdylyǵyn moıyndaıdy jáne ózara kelisimge qol jetkizý úshin kelissózderde osy máselelerdi jedel qarastyrýǵa nıetti ekenin bildirdi.

8. Iran Islam Respýblıkasy ıadrolyq qarý satyp almaıtynyn nemese damytpaıtynyn rastaıdy. AQSh pen Iran Islam Respýblıkasy baıytylǵan materıaldardy saqtaý máselesin jetinshi abzatsta kórsetilgen kestege sáıkes, MAGATE tekserýi boıynsha jerasty suıyltýdy qamtıtyn eń az ádisnamany qoldana otyryp, eki tarap kelisetin tetikke sáıkes sheshýge kelisti. Taraptar sondaı-aq ýrandy baıytý jáne Iran Islam Respýblıkasynyń ıadrolyq qajettilikterine qatysty basqa da kelisilgen máselelerdi sońǵy kelisim sheńberinde kelisiletin qanaǵattanarlyq sharttarǵa negizdep talqylaýǵa kelisti. Sońǵy kelisim osy abzatstyń erejelerin rastaıdy. AQSh pen Iran Islam Respýblıkasy joǵaryda atalǵan ıadrolyq máselelerdiń erekshe mańyzdylyǵyn moıyndaıdy jáne olar boıynsha ózara kelisimge qol jetkizý úshin kelissóz barysynda olardy jedel sheshý nıetin málimdeıdi.

9. Túpkilikti kelisimge qol qoıylǵanǵa deıin Amerıka Qurama Shtattary men Iran Islam Respýblıkasy qazirgi jaǵdaıdy (statýs-kvony) saqtaýǵa kelisedi. Iran Islam Respýblıkasy óziniń ıadrolyq baǵdarlamasy boıynsha qazirgi mártebeni ózgertpeıdi, al Amerıka Qurama Shtattary óńirde eshqandaı qosymsha shara qabyldamaıdy jáne qosymsha áskerı kúsh ornalastyrmaıdy.

10. AQSh osy Ózara túsinistik týraly memorandýmǵa qol qoıylǵannan keıin jáne sanktsııalar alynyp tastalǵanǵa deıin AQSh Qazynashylyq mınıstrligi Irannyń shıki munaıyn, munaı ónimderin jáne týyndylaryn eksporttaýǵa, sondaı-aq bank isi, saqtandyrý, kólik jáne t. b. qosa alǵanda, barlyq baılanysty qyzmetterge qoıylǵan shekteýlerdi alyp tastaýǵa mindettenedi.

11. AQSh Iran Islam Respýblıkasynyń muzdatylǵan nemese shektelgen qorlary men aktıvterine tolyq qol jetkizýdi qamtamasyz etýge mindettenedi. Osy Ózara túsinistik týraly memorandým kúshine engennen keıin AQSh pen Iran Islam Respýblıkasy kelissózder arqyly osy qarajatty bosatýǵa qatysty kelisedi. Mundaı qarajat, bastapqy shotta qalǵanyna nemese aýdarylǵanyna qaramastan, Iran Islam Respýblıkasynyń Ortalyq banki belgilegen kez kelgen túpkilikti benefıtsıarǵa tóleý úshin tolyq qoljetimdi bolady. AQSh barlyq qajetti lıtsenzııalar men ruqsattardy berýge mindettenedi.

12. AQSh pen Iran Islam Respýblıkasy osy Ózara túsinistik týraly memorandýmnyń sátti oryndalýyn jáne Qorytyndy kelisim sharttarynyń bolashaqta saqtalýyn baqylaý úshin iske asyrý tetigin qurýǵa kelisti.

13. Osy Ózara túsinistik týraly memorandýmǵa qol qoıylǵannan keıin jáne osy Ózara túsinistik týraly memorandýmnyń 1, 4, 5, 10 jáne 11-tarmaqtaryn oryndaý bastalǵan jaǵdaıda jáne osy sharalardy júzege asyrýdy jalǵastyrǵan jaǵdaıda, AQSh pen Iran Islam Respýblıkasy qalǵan tarmaqtardy qamtıtyn Qorytyndy kelisim boıynsha kelissóz bastaıdy.

14. Qorytyndy kelisim BUU Qaýipsizdik Keńesiniń mindetti qararymen bekitiledi.

Buǵan deıin Irannyń AQSh-pen 14 tarmaqtan turatyn Ózara túsinistik týraly memorandým jobasynyń mazmunyn jarııalaǵany habarlanǵan bolatyn.