AQSh ekonomıkasy sońǵy eki jyldaǵy eń joǵary ósimdi kórsetti
ASTANA. KAZINFORM - AQSh Saýda mınıstrliginiń derekterine sáıkes, 2025 jyldyń úshinshi toqsanynda el ekonomıkasynyń ósimi 4,3 paıyzdy qurady. Bul aldyńǵy toqsandaǵy 3,8 paıyzdyq kórsetkishten joǵary jáne sońǵy eki jyldaǵy eń joǵary ósim bolyp otyr, dep habarlaıdy VVS.
Esepte kórsetilgendeı, eńbek naryǵyndaǵy ósimniń baıaýlaýy men ınflıatsııaǵa qatysty alańdaýshylyqtarǵa qaramastan, tutynýshylyq shyǵyndar jyldyq esepte 3,5 paıyzǵa artqan. Aldyńǵy toqsanda bul kórsetkish 2,5 paıyz bolǵan.
2025 jyly AQSh ekonomıkasy saýda jáne kóshi-qon saıasatyna engizilgen túbegeıli ózgerister, sondaı-aq bıýdjet shyǵyndarynyń qysqarýy saldarynan eleýli qysymǵa tap boldy. Bul ózgeristerdi el prezıdenti Donald Tramp bastaǵany belgili. Soǵan qaramastan, ımport pen eksport sııaqty jekelegen salalarda kúrt aýytqýlar baıqalǵanymen, jalpy alǵanda ekonomıka boljamdarǵa qarsy turaqtylyǵyn saqtap qaldy.
Jarııalanǵan derekter sarapshylar kútken shamamen 3,2 paıyzdyq jyldyq ósimnen edáýir joǵary shyqty. Taldaýshylardyń pikirinshe, úshinshi toqsandaǵy tutynýshylyq shyǵyndardyń artýy, eń aldymen, medıtsınalyq qyzmetterge jumsalatyn shyǵyndardyń kóbeıýimen baılanysty.
Import kólemi AQSh-qa jetkiziletin taýarlarǵa salynǵan kedendik baj salyǵynyń áserinen tómendeýin jalǵastyrdy. Al buǵan deıin kúrt qysqarǵan eksport kerisinshe qalpyna kelip, 7,4 paıyzǵa ósti. Memlekettik shyǵyndar da qorǵanys salasyna bólingen qarjy esebinen artqan.
Bul ósim ınvestıtsııalardyń, sonyń ishinde zııatkerlik menshikke salynatyn ınvestıtsııalardyń tómendeýin jáne turǵyn úı naryǵyndaǵy qıyndyqtardy eńserýge múmkindik berdi. Degenmen turǵyn úı sektory áli de joǵary paıyzdyq mólsherlemelerdiń qysymyn sezinip otyr. Bul jaǵdaı baspanaǵa qoljetimdilikti tómendetip, usynystyń tapshylyǵyn kúsheıtken.
Oxford Economics kompanııasynyń AQSh boıynsha bas ekonomısi Maıkl Pırstiń aıtýynsha, el ekonomıkasy 2026 jylǵa jaqsy daıyndyqpen kirip otyr, sebebi salyqtardyń tómendeýi men AQSh ortalyq bankiniń paıyzdyq mólsherlemelerdi azaıtý jónindegi sońǵy sheshimderiniń áseri sezile bastaǵan.
– Negizgi kórsetkishter turaqty ósimdi ańǵartady, – dedi ol.
Sonymen birge sarapshylar keıbir otbasylar betpe-bet kelip otyrǵan baǵanyń ósýi sońǵy toqsanda baıqalǵan joǵary ósim qarqynyn saqtaýdy qıyndatýy múmkin ekenin eskertedi.
Shilde men qyrkúıek aralyǵynda AQSh Federaldyq rezerv júıesi úshin negizgi ınflıatsııalyq ındıkator sanalatyn tutyný taýarlary men qyzmetteri baǵasynyń ındeksi 2,8 paıyzǵa ósti. Aldyńǵy toqsanda bul kórsetkish 2,1 paıyz bolǵan.
Mamandar baǵanyń ósýi tabysy tómen jáne ortasha otbasylarǵa qysym jasap otyrǵanyn, al tabysy joǵary otbasylardyń áli de belsendi shyǵyndanyp jatqanyn atap ótedi.
Pantheon Macroeconomics kompanııasynyń aǵa ekonomısi Olıver Allenniń aıtýynsha, sońǵy saýalnamalar men nesıe kartalary boıynsha derekter amerıkalyq otbasylardyń shyǵyndaryn qysqarta bastaǵanyn kórsetedi.
– Álsiz eńbek naryǵy, naqty tabystyń toqyraýy jáne pandemııa kezinde jınaqtalǵan qarajattyń jumsalýy aqyryndap otbasylyq bıýdjetke áser etip jatyr, – dedi ol.
Basqa da sońǵy derekter eńbek naryǵynyń álsireı bastaǵanyn kórsetedi. Bul jaǵdaı AQSh Federaldyq rezerv júıesin qatarynan úsh ret paıyzdyq mólsherlemeni tómendetýge ıtermeledi.
Sonymen qatar AFP agenttiginiń habarlaýynsha, OpenAI, Google jáne ózge de tehnologııalyq alpaýyttar tarapynan jasandy ıntellektke salynǵan ınvestıtsııalar qarqyn alyp, AQSh qor naryǵyn rekordtyq deńgeıge jaqyn ustap tur.
18 jeltoqsanda jarııalanǵan S&P Global Ratings boljamynda jasandy ıntellektke baǵyttalǵan ınvestıtsııalar ekonomıkany qoldaýy múmkin ekeni aıtylǵanymen, bul áser prezıdent Tramptyń saıası baǵytyna baılanysty belgisizdikpen álsireýi yqtımal ekeni eskertilgen.
– 2026 jyly AQSh-ta zańmen bekitilgen tarıftik mólsherlemeler aıtarlyqtaı ózgermeýi múmkin. Alaıda zańdar, erejeler, ınvestıtsııalyq normalar, áskerı is-qımyldar men jalpy geosaıası ahýalǵa qatysty belgisizdik joǵary deńgeıde qala beredi. Bul faktorlar ınvestıtsııalar men tutynýshylyq shyǵyndardy tejeıdi, – dep habarlady agenttik.
Aıta keteıik, Mercedes-Benz AQSh-taǵy shyǵaryndylar daýyn sheshý úshin 150 mln dollar tóleıdi.