Aqparattyq top alty aýylda jıyn ótkizdi

Qarabutaq aýylynyń Mádenıet úıinde ótken jıynda aýdandyq ishki saıasat bóliminiń basshysy Gúlsim Amanǵosova oblys ortalyǵynan kelgen mamandardy tanystyryp, olardyń jumystaryna sáttilik tiledi.

Top jetekshisi - oblystyq ishki saıasat basqarmasynyń bas mamany Erkenaz Myrzahanova aqparattyq jumys tobynyń maqsat-mindetterine keńinen toqtalyp ótti.

- Memleket basshysynyń tapsyrmasymen «Halyq qaýipsizdigin qamtamasyz etý» jobasy aıasynda 29 qyrkúıek pen 28 qazan aralyǵynda Aqtóbe oblysynda quramynda 200-den astam bilikti mamany bar Astanadan kelgen arnaıy top bir aı kóleminde jumys jasady. Olar halyq arasynda shaǵyn kásipkerlikti jappaı damytý, turǵyndardyń áleýmettik máselelerin sheshý, dinı ahýaldy jaqsartý, aqparattandyrý jumysy, quqyq qorǵaý qyzmetiniń tıimdiligin arttyrý turǵysynda túsindirý jumystarymen aınalysty. Atalǵan jobany ári qaraı jalǵastyrý maqsatynda oblys ákimi Berdibek Saparbaevtyń tapsyrmasymen jergilikti jumys toby quryldy. Top 8 baǵyt boıynsha jumys jasaıdy. Mamandandyrylǵan top aýyl turǵyndarymen kezdesip, mańyzdy jáne tolǵandyratyn máseleler boıynsha halyqqa áleýmettik, qarjylyq, medıtsınalyq, ıdeologııalyq kómek kórsetedi. Bizdiń besinshi baǵyt boıynsha jumys jasaıtyn aqparattyq toptyń maqsaty - strategııalyq mańyzy bar qujattardyń basty tustary men baǵyttaryn  túsindirý, Táýelsizdik jetistikterin nasıhattaý,  - dedi top jetekshisi E.Myrzahanova.

Jıynǵa qatysqan aqparattyq jumys tobynyń quramynda «Nur Otan» partııasy oblystyq fılıaly tóraǵasynyń orynbasary Nurhan Aǵnııazov, «Kazteleradıo» AQ teleradıotaratý dırektsııasynyń dırektory Arystan Ahmetnııazov, Áıteke bı aýdanynyń qurmetti azamaty, aýdandyq qoǵamdyq keńes múshesi Zoıa Bólekova boldy.

Kezdesý barysynda top músheleri memlekettiń kúsh-qýatyn  arttyrýdy maqsat etken strategııalyq qujattar tóńireginde, ıaǵnı Elbasynyń Qazaqstan halqyna arnaǵan Joldaýy, «Ult jospary - 100 naqty qadam», sondaı-aq memlekettik baǵdarlamalardyń oń isterin, Táýelsizdiktiń 25 jylynda qazaq eliniń qol jetkizgen tabystary týraly áńgimelep, keıbir máseleler tóńireginde óz oı-pikirlerin ortaǵa saldy. «Nur Otan» partııasy oblystyq fılıaly tóraǵasynyń orynbasary Nurhan Aǵnııazov elimizdiń keshegisi men búgingisi tóńireginde áńgime órbitti. Shırek ǵasyrda elimiz jetken jetistikterdi tizbektep, naqty kórsetkishterdi atap ótti. Onyń aıtýynsha, 1991 jyldan beri Aqtóbe oblysynda halyq sany 94 myńǵa ósken, 1991 jyly 740 myń turǵyn bolsa, bıyl bul kórsetkish 834 myńǵa jetken. Táýelsizdik alǵan jyly turǵyndardyń ómir súrý uzaqtyǵy -  68,2 jas bolsa, 2016 jyly bul kórsetkish 72 jasqa kóterilgen. Týý kórsetkishi  100 myń adamǵa shaqqanda 25 jyl buryn 18,20 bolsa, bıyl 24,4 eken. Bıylǵy derekter boıynsha sapaly aýyzsýmen oblys halqynyń 90 paıyzy, kógildir otynmen 84 paıyzy qamtylǵan. 1991 jyly Aqtóbe oblysynda 38 myń jeńil kólik bolsa, qazirgi tańda eki júz myńnan astam jeke kólik bar. Egemendik alǵan jyldar ishinde 120 jańa mektep salynǵan. Shırek ǵasyrda Aqtóbe oblysynda 59 jańa balabaqsha, 13 jańa aýrýhana boı kótergen. Osyndaı jetistikterdi salystyrmaly túrde baıandaǵan Nurhan Aǵnııazov elimiz qandaı daǵdarysty da moıymaı eńserip kele jatqanyn basa aıtty.

«Kazteleradıo» AQ teleradıotaratý dırektsııasynyń dırektory Arystan Ahmetnııazov otandyq spýtnıktik júıe jáne sandyq-efırlik televıdenıeniń artyqshylyqtary týraly túsindirdi.

- Qazirgi tańda sandyq-efırlik televızııa oblys ortalyǵyna jaqyn mańdaǵy 35-40 shaqyrym jerge ǵana tarap tur. Qalǵan aýdandardyń barlyǵy otandyq «Otaý tv» spýtnıktik júıesin qoldanyp otyr. Áıteke bı aýdanynyń halqynyń 52 paıyzy teleradıo habardy otandyq «Otaý tv» spýtnık júıesi arqyly alyp otyr. Aıtpaqshy, oblystaǵy eldi mekender arasynda osy aýdandaǵy Araltóbe aýyly «Otaý tv»-men 100 paıyz qamtylǵan. Elbasy tapsyrmasyna sáıkes, elimiz 2020 jylǵa deıin sandyq-efırlik televızııamen 95-100 paıyz qamtylýy tıis. Qazirgi tańda osy baǵytta jumystar jasalyp jatyr, - deıdi ol.

Top músheleri Qarabutaq aýylynan soń, Belqopa, Araltoǵaı, Aqkól, Araltóbe, Komsomol eldi mekenderiniń turǵyndarymen kezdesti. Aýdan ortalyǵyndaǵy kezdesýge osy aýdannyń ákimi Málimbet Ibrashevtyń ózi qatysyp, turǵyndardyń saýaldaryna jaýap berdi.

Top jetekshisi Erkenaz Myrzahanovanyń aıtýynsha, aqparat tobynyń músheleri endi Yrǵyz, Baıǵanın jáne Qarǵaly aýdandarynda da osyndaı kezdesýler uıymdastyrýdy josparlap otyr.

 KERÝENBAEVTYŃ KÁSІBІ

 Áıteke bı aýdanyna barǵan saparymyzda biz Araltoǵaı aýylynda, anyǵy «Batys Eýropa - Batys Qytaı» tas joly boıynda kempıng salǵanyna bir-eki aı bolǵan, jumysyn endi bastap jatqan kásipker Samat Kerýenbaevpen kezdesken edik.

Araltoǵaıdyń perzenti oblys ortalyǵynda tursa da týǵan jerinen qol úzbeı, kempıngti basqa jerden emes, óz aýylynyń tusynan ashýdy jón kóripti. Qazirgi tańda bes adamdy jumyspen qamtyp otyrǵan jaıy bar.

Eki qabatty ǵımarat ishinde 50 oryndyq ashana, 12 adamǵa arnalǵan jatyn bólmeler, mashına jóndeý tsehy, shınomontaj, saýna bar. Kempıngti úlken qyzynyń esimimen «Saltanat» atapty.

- Kásip ashý maqsatynda «Damý» kásipkerlikti damytý qory arqyly 20 mıllıon teńgeni 14 paıyzben nesıege aldyq. Osy qor arqyly 10 paıyzy sýbsıdııamen ótip jatyr, qalǵanyn 4 paıyzben ózim tólep otyrmyn.  Ne nárseni de bastaý qıyn ǵoı.

Eki shaqyrym jerden 6,5 mıllıon teńgege jaryq symyn júrgizdik. Qyrdyń basynan 41 metr tereńdikten 3,5 mıllıon teńgege qudyq qazdyryp, sý qubyryn júrgizdik. Sonyń bárine kóp qarajat ketip qaldy. Aıtpaqshy, bas aspazdy Aqtóbeden aldyrttyq. Oǵan 70 myń teńge jalaqy tólep otyrmyz. Qalǵan jumysshylar - araltoǵaılyqtar. Bolashaqta aýyldastar arasynan aspaz oqytyp alý týraly aýyl ákimimen aqyldastym, - deıdi kásipker Samat Kerýenbaev. Ol qazir 500 sharshy metr jerdi kómirmen jylytyp otyrǵanyn, qıyn ekenin, endi bul jerge gaz qajet ekenin de aıtty. Degenmen, bul jerge kelýshiler qazirgi tańda jumys jasap turǵan ashananyń tamaqtarynyń dámi til úıiretinin aıtyp, taǵy da soǵady eken.

Sharýaǵa epti Samat tórt jyl buryn Yrǵyz ózeni boıynda Araltoǵaıdan alty shaqyrym qashyqtyqta ornalasqan jerden «Mereı» sharýa qojalyǵyn ashypty.

- Qazir bul qojalyqta 200-deı qoı, 30 jylqy, 20-dan astam sıyr bar. Olardy baǵatyn eki malshymyz bar. Jalaqy tólep otyramyn. Basynan eki úı salyp qoıdym. Biri - ózimizge, biri - malshylarǵa. Monsha da bar, - deıdi kásipker.

Kerýenbaev aldaǵy ýaqytta ózi bastaǵan kásibin odan ári jandandyryp, áli de bitpegen jumystardy aıaqtaýdy josparlap otyr.

QAZAQ SYNYBYNYŃ AShYLǴANYNA - 25 JYL

 Sapar barysynda burynǵy Şerbakov, qazirgi Taldysaı aýylyndaǵy orta mektepke arnaıy bardyq.

Bizdi qarsy alǵan Áıteke bı aýdandyq bilim bólimi basshysynyń mindetin atqarýshy Qanysh Jarymbetov pen mektep dırektory Sáýlesh Birimtaeva áýeli  mektepti aralatyp kórsetti.

Qanysh Jarymbetovtiń aıtýynsha, shırek ǵasyr ishinde bul aýdanda 10 mektep jańadan salynyp, 16 mektepke kúrdeli jóndeý júrgizilipti.

- Bul mektep 1961 jyly orys mektebi bolyp ashylǵan. Kóne mekteptiń ornynan 2011 jyly 270 oryndyq jańa ǵımarat boı kóterdi. Táýelsizdiktiń 25 jyldyǵy qarsańynda bir aıta ketetin jaıt, 1991 jyly, ıaǵnı 25 jyl buryn bizdiń mektepte qazaq synyptar ashyldy. Ony ashýǵa birden-bir eńbek sińirgen - búgingi týrnır ıesi, marqum Rýslan Qalıev. Ol - osy mektepti basqarǵan bilikti basshy, tarıhshy, shahmatty da sheber oınady. Mektebimizde jyl saıyn sonyń qurmetine shahmattan aýdandyq týrnır ótkizilip turady. Bıyl bul týrnır toǵyzynshy ret uıymdastyrylyp, aýdan boıynsha 25 komanda qatysyp otyr, - deıdi Taldysaı mektebiniń dırektory Sáýlesh Birimtaeva.

Jarys tóreshisiniń aıtýynsha, dástúrli týrnırde qatysýshylar arasynda Araltóbe men Aqkól mektebiniń komandalary úzdik kórinip júr. Taldysaı orta mektebiniń namysyn bes jyldan beri bıyl 11-synypta oqyp júrgen Ádilet Álimjanov qorǵap keledi eken.

Aıtpaqshy, bul mektepte balalarǵa otansúıgishtik, patrıottyq tárbıe berý erekshe mánge ıe ekeni baıqalady. Oǵan kýá - «Erlik» murajaıy. Aralap kórdik.

- 2010 jyldan bastap murajaı jabdyqtaryn jınaqtaı bastadyq. Murajaı saltanatty túrde tek 2014 jyly ǵana ashyldy. Qazir patrıottyq saǵattar men Jeńis kúnine oraılastyrylǵan sharalar, tarıhtyń keıbir sabaqtary osy bólmede ótedi, - deıdi tarıh pániniń muǵalimi Nadejda Zaharenkova.

Mektep basshysynyń aıtýynsha, mektep túlekteri únemi qolushyn sozyp, kómektesip turady.

 - Aıta ketý kerek, 1958 jyly týǵan Valerıı Novıkov - osy mekteptiń túlegi. Qazir bizdiń elden jyraqta turyp jatyr. Aýylǵa kelip turady. Ol bizdiń mekteptegi erekshe murajaıdy jabdyqtaýǵa atsalysty. Sondaı-aq, mektep aýlasyndaǵy oıyn alańy da sol kisiniń demeýshiligimen jasaldy, -deıdi.

R.S. Ázirge osy saparda biz kórgen Táýelsizdik tabystarynyń keıbiri  - osy.

Aınur ІLIıASQYZY