Ákimshilik sottarda azamattardyń quqyqtaryn qorǵaýda prokýrordyń róli qandaı
ASTANA. KAZINFORM — Ákimshilik sot isin júrgizýde azamattardyń buzylǵan quqyqtary men zańdy múddelerin qorǵaý, memlekettik organdardyń zań talaptaryn saqtaýyn qamtamasyz etý mańyzdy baǵyttardyń biri. Bul rette prokýror ákimshilik daýdyń belgili bir tarapynyń múddesin qorǵamaı, zań talaptary men sotta zerttelgen dálelder negizinde táýelsiz ustanym qalyptastyrady. Bul týraly Astana qalasy prokýratýrasy basqarmasynyń prokýrory Jasulan Tústikbaev aıtty.
Onyń aıtýynsha, mundaı qatysý azamattar, uıymdar men memleket arasyndaǵy qatynastarda zańdylyqty qamtamasyz etýge, buzylǵan quqyqtar men zańdy múddelerdi qorǵaýǵa, sondaı-aq memlekettik organdardyń zań talaptaryn saqtaýyna yqpal etýge baǵyttalǵan.
Ákimshilik rásimdik-protsestik kodekstiń 31-babyna sáıkes, prokýror ákimshilik sot isin júrgizýge qatysýshy bolyp tabylady jáne zańda kózdelgen jaǵdaılarda is boıynsha qorytyndy beredi.
— Bul rette prokýror daý taraptarynyń eshqaısysynyń talapkerdiń de, jaýapkerdiń de, memlekettik organnyń da atynan ókildik etpeıdi. Ol tek zańǵa, is faktilerine jáne sot zerttegen dálelderge súıene otyryp, táýelsiz pozıtsııany ustanady. Prokýrordyń qorytyndysy sot úshin mindetti emes jáne qorytyndy sheshimge áser etpeıdi, sot ony óz betinshe qabyldaıdy, — dedi prokýror Astana qalasy ortalyq kommýnıkatsııa qyzmeti alańynda.
Jasulan Tústikbaevtyń aıtýynsha, ÁRPK-niń 31-babyna sáıkes prokýror ákimshilik isterdiń belgili bir sanattaryna qatysady.
Olardyń qatarynda:
• salyq qatynastary — salyqtyq tekserýler nátıjeleri boıynsha habarlamalarǵa, qosylǵan qun salyǵyna qatysty sheshimderge shaǵymdaný;
• keden qatynastary — keden organdarynyń sheshimderine, tólemder men ósimpuldardy tóleý týraly talaptarǵa shaǵymdaný;
• bıýdjettik qatynastar — negizinen memlekettik satyp alýǵa qatysty sheshimderge shaǵymdaný;
• qorshaǵan ortany qorǵaý salasyndaǵy qatynastar — ekologııalyq organdardyń nusqamalaryna, ekologııalyq baqylaýǵa qatysty sheshimderge shaǵymdaný;
• tabıǵı resýrstardy paıdalaný salasyndaǵy qatynastar — tabıǵı resýrstardy paıdalaný quqyǵyn berý nemese odan bas tartý týraly sheshimderge shaǵymdaný;
• memlekettik sot oryndaýshylarynyń áreketterine nemese áreketsizdigine shaǵymdaný — qaýlylarǵa, áreketsizdikke, atqarýshylyq is-áreketter merzimderiniń buzylýyna qatysty daýlar;
• saılaý quqyqtaryn qorǵaý — saılaý komıssııalarynyń sheshimderine, saılaý men referendýmdardy uıymdastyrý kezindegi áreketterge shaǵymdaný.
Sonymen qatar sot qajet dep tapqan jaǵdaıda prokýrordyń ózge de ákimshilik isterge qatysýy múmkin.
Prokýrordyń aıtýynsha, ákimshilik isterdi qaraýǵa tikeleı qatysýdan bólek, prokýratýra zańdy kúshine engen sot aktileriniń zańdylyǵyna joǵary qadaǵalaýdy júzege asyrady.
— Osy baǵyt sheńberinde prokýror sot aktilerin zerdeleıdi, sottyń materıaldyq jáne protsestik quqyq normalaryn qoldanýynyń durystyǵyn baǵalaıdy jáne zańda kózdelgen negizder bolǵan kezde olardy qaıta qaraý sharalaryn qabyldaıdy. Atap aıtqanda, zańdy kúshine enbegen sot aktisimen kelispegen jáne tıisti negizder bolǵan kezde prokýror apellıatsııalyq ótinishhat ákelýge quqyly, — dep túıindedi ol.
Aıta keteıik, Jambyl oblysynda prokýrorlar 7,7 myńnan astam kásipkerdiń quqyǵyn qorǵady.
