Aqmolalyqtar Astanaǵa 784 mln teńgeniń azyq-túligin ákeldi
KÓKShETAÝ. QazAqparat - Ótken demalys kúnderi Astanada Aqmola oblysynyń kúnderi ótti, dep habarlaıdy QazAqparat tilshisi.
Óńir oń ózgeristerge toly
El təýelsizdiginiń 25 jyldyǵyna oraı, ústimizdegi jyldyń basynan beri Elordada «Qýatty óńir - qýatty Qazaqstan» jobasy aıasynda respýblıkamyzdyń barlyq oblystarynyń kúnderi ótti. Bul joly kezek aqmolalyqtarǵa kelip, osy aıtýly shara Ortalyq kommýnıkatsııalar qyzmetinde Aqmola oblysy əkiminiń birinshi orynbasary Qadyrhan Otarovtyń, oblys əkiminiń orynbasary Nurlan Nurkenovtyń jəne Qazaqstan halqy Aqmola assambleıasy hatshylyǵynyń meńgerýshisi Maral Jaqypovanyń qatysýymen ótken brıfıngpen bastaldy. Brıfıngte Aqmola oblysy əkiminiń orynbasary Nurlan Nurkenov jýrnalısterdi oblystyń təýelsizdik jyldaryndaǵy damý barysymen tanystyrdy.
Ajarly da, bazarly jármeńke
Senbi-jeksenbi kúnderi Elordadaǵy «Han shatyr» oıyn-saýyq ortalyǵy mańyndaǵy alańda azyq-túlik jármeńkesi uıymdastyryldy.
Elordada jármeńke ótkizý bir qaraǵanda, Astanadan shalǵaı jatqan oblystarǵa birshama qıyndyq týdyratyndyǵy da jasyryn emes. Degenmen, Elordanyń azyq-túlik beldeýin qurý turǵysynda qala turǵyndaryn sapaly da, arzan taýaralarmen turaqty túrde qamtamasyz etýdiń qanshalyqty mańyzdy ekendigin aıtyp jatý artyq bolar. Sonymen qatar, basqa oblystar ótkizgendeı bir kún emes, bul joly eki kúnge sozylǵan jármeńkeniń astanalyqtardyń kóńilderinen shyqqandyǵy sózsiz.
Eki kúnge sozylǵan jármeńke barysynda aqmolalyq taýar óndirýshiler 620 tonna et jáne et ónimderin, 20 tonna balyq, 458 tonna kókónis pen kartop, 63 tonna sút jáne sút ónimderin, 430 myń dana jumyrtqa, 170 tonna un jáne 40 tonna ósimdik maıyn saýdaǵa shyǵardy. Jalpy, jármeńkede barlyǵy 784,0 mıllıon teńgeniń 70 túrli azyq-túligi satyldy.
Al baǵalarǵa keletin bolsaq, jármeńkedegi azyq-túlik qaladaǵy saýda oryndaryn aıtpaǵannyń ózinde, bazardaǵydan da birshama tómen boldy. Oǵan qosa, osy kúnderi ótkizilgen mádenı jáne sporttyq sharalar, sahnalanǵan qoıylymdar men aqyndarmen, jazýshylarmen júzdesýler de uıymdastyrylyp, Astana jurtshylyǵynyń kóńilinen shyqty.
Kópshiliktiń kóńilinen shyqqan kórme
Osy kúni Beıbitshilik jáne kelisim saraıynda Aqmola oblysynyń áleýmettik-ekonomıkalyq damýy jetistikteriniń kórmesi uıymdastyryldy. Osyǵan deıin Astana tórinde birneshe oblystyń kúnderi ótip, aýyl sharýashylyǵy ónimderiniń jármeńkesi men túrli mádenı sharalar uıymdastyrylǵanymen, óńirdiń áleýmettik-ekonomıkalyq damýy jetistikteriniń kórmesi alǵash ret aqmolalyqtar tarapynan qolǵa alynyp otyr.
Kórme oblystaǵy aýyl sharýashylyǵy, ónerkásip, qurylys, shaǵyn jáne orta bıznes, týrzım, bilim, densaýlyq jáne mádenıet salasyndaǵy qol jetken jetistikter, ıaǵnı, ónimder men jobalar turatyn on eki baǵyt boıynsha ótti. «El ekonomıkasynyń lokomotıvi» ataǵan tabıǵı taza ónimderge baı, adamı, óndiristik jáne kóliktik áleýeti boıynsha Qazaqstannyń qarqyndy damýshy aımaqtarynyń qataryna jatatyn Aqmola oblysynyń aımaqtyq jalpy ónimi artyp, óńir ónerkásip óndirisi kólemi boıynsha elimizde kósh bastap keledi.
«Údemeli ındýstrııalyq-ınnovatsııalyq damý» baǵdarlamasy nátıjesinde jetken jetistik mol, birneshe myńdaǵan jumys oryndary ashyldy. Sońǵy jyldary elektr qýatyn óndirý, turǵyn úı salý máseleleri, kógaldandyrý jumystary boıynsha oń ózgerister kóp. Aýyl sharýashylyǵy, densaýlyq saqtaý, bilim berý, mádenıet pen óner salalarynda da aýyz toltyryp aıtarlyqtaı jetistikter barshylyq.
Onyń ishinde osydan týra bir jyl buryn Tselınograd aýdanynyń Maksımovka aýylynda ashylǵan aıaq kıim tsehynyń ónimderin astanalyqtar men kórme qonaqtary sol jerde satyp alyp jatqanynyń da kýási boldyq.
«SAMHAT» seriktestiginiń kásiporny Reseı, Belarýs, Túrkııa, AQSh, Anglııa jáne Shyǵys Eýropa elderiniń jetekshi fabrıkalarynyń tehnologııasy boıynsha arnaıy maqsattaǵy aıaq kıimderdi shyǵarady. Ázirge, kásiporyn elimizdiń Qarýly kúshteriniń tapsyrysy boıynsha jumys isteýde.
«Usynylǵan ónimniń negizgi artyqshylyǵy sapasynda bolyp otyr. Biz ónimniń sapaly bolýy úshin sheteldiń jetekshi fabrıkalarynyń tehnologııasy boıynsha jumys isteımiz. Ónim barlyq talaptarǵa jáne memlekettik standarttarǵa saı keledi. Al, kásipornynyń qýatyna keletin bolsaq, jylyna 500 myń par aıaq kıimge teń. Tapsyrys bolyp jatsa ónimdilikti odan ári arttyrýǵa bolady. Bizdiń negizgi tutynýshylarymyz áskerı qyzmetkerler men astanalyqtar», - deıdi kásiporyn dırektorynyń orynbasary Ashat Isabekov.
Kórmede óz taýarlaryn usynǵan oblysymyzdaǵy irgeli sharýashylyqtar «Rodına» agrofırmasy, «Mılk Prodjekt», «Astana agro prodýkt», «Aıbat» jáne «Bıjan» et óńdeý kesheni tárizdi ózge de jaýapkershiligi shekteýli seriktestikterdiń ónimderin astanalyqtar kóptep tutynady. Bul jaıǵa kórmeni aralap kórgen oblys ákimi Sergeı Kýlagın men Astana qalasynyń ákimi Áset Isekeshev kóz jetkizdi. Osy rette, oblys basshysy Astana naryǵyna shyǵarylatyn otandyq ónimderdiń sanyn odan ári molaıtatynyn atap ótti.
«Jyl ótken saıyn elorda halqynyń sany kóbeıýde. Sol sebepti, bizdiń ónimge suranys óse beredi. Búgingi kórmede el táýelsizdiginiń 25 jyldyǵynda oblystyń jetken jetistigin kórsete alsaq, endi bir jaǵynan astanalyqtarǵa jarnama jasap otyrmyz», - dedi óńir basshysy.
Kórmede aýyl sharýashylyǵy, ónerkásip salasymen birge densaýlyq saqtaý salasynda oblystyń qol jetkizgen jetistikterin kórýge kelgender de kóp boldy. Solardyń birin sózge tarttyq. «Óskemennen Astanaǵa kóship kelgenime birer jyl boldy. Astanada ótetin kórmeni kútip júrgen edim. Osynda kórme bolady dep jumystan suranyp keldim. Óıtkeni,Aqmola oblystyq aýrýhanasynda ashylǵan kardıohırýrgııa bólimshesi - elimizdiń táýelsizdik jyldarynda densaýlyq saqtaý salasynda qol jetkizgen iri tabystarynyń biri. Osy kúni álemdegi eń ozyq medıtsınalyq tehnologııamen jabdyqtalǵan bólimshede júrek talmasy, qan qysymy syrqatyna shaldyqqan naýqastarǵa ota jasalyp jatyr dep estigen edim. Sol sebepti, óz basym medıtsına salasynda qyzmet istegendikten, áriptesterimniń tájirıbesin kórip, pikir almasýdy jón dep sanadym», - deıdi Astanadaǵy №7-shi qalalyq emhananyń qyzmetkeri Aıgúl Zarıpova.
Jalpy, qatarynan eki kún ótkizilgen kórme kópshiliktiń kóńilinen shyqty.
Kórme barysynda oblys ákimi Sergeı Kýlagın men QR Ulttyq qaýipsizdik komıteti tóraǵasynyń orynbasary, shekara qyzmetiniń dırektory Darhan Dilmanov ekijaqty yntymaqtastyq jóninde memorandýmǵa qol qoıdy. Atalǵan memorandým aıasynda Aqmola oblysynyń aýmaǵyndaǵy kəsiporyndarda shyǵarylǵan azyq-túlik, kıim-keshek jəne qural-jabdyqtardy shekara qyzmeti tapsyrys boıynsha tutynatyn bolady.
«Aqmola oblysynda elimizdiń shekara qyzmetine qajetti jeńil ónerkásip ónimderi men qural-jabdyqtar óndiriledi. Sondyqtan, búgingi memorandým aıasynda oblys kásiporyndary óz ónimderin Ulttyq qaýipsizdik komıtetine sata alady. Bul bir jaǵynan jergilikti kəsiporyndar ónimderine degen suranysty arttyrsa, endi bir jaǵynan el shekarashylaryn sapaly ónimmen qamtamasyz etedi. Aldaǵy ýaqytta osy yntymaqtastyqqa sáıkes usynylatyn ónimderdiń túrlerin arttyratyn bolamyz», - dep atap ótti óz sózinde Sergeı Kýlagın.
Astanalyqtar elordadaǵy Aqmola oblysy kúnderi aıasynda Kókshetaýdaǵy Shahmet Qusaıynov atyndaǵy qazaq mýzykalyq-drama teatry ujymy sahnalaǵan dramatýrg Temirbolat Ahmetovtyń «Shákárim» dramasyn tamashalady.
Maksım Gorkıı atyndaǵy orys akademııalyq drama teatrynda qoıylǵan drama Shákárim Qudaıberdiulynyń ǵumyrynyń bir bóligin qamtıtyn, asyl oılaryn aıshyqtaıtyn, izgi, maǵynaly muratyn kóz aldyńa keltiretin kórkem dúnıe ǵulamanyń týǵanyna 150 jyl tolýyna arnalyp otyr.
Osydan týra jıyrma jyl buryn jazylǵan týyndy astanalyq kórermenge alǵash ret usynyldy. Avtordyń aıtar oıy men sol kezdegi taǵdyrdyń talaı teperishin kórip, jazyqsyz qýdalanǵan qazaq zııalylarynyń qıly-qıly taǵdyry ashyq kórsetilgen tarıhı drama Shahmet Qusaıynov atyndaǵy qazaq mýzykalyq-drama teatrynyń dırektory, əri osy qoıylymnyń rejısseri, Qazaqstan Respýblıkasynyń eńbek sińirgen qaıratkeri Muratbek Ospanov pen akterlerdiń kəsibı sheberliginiń arqasynda kóp kóńilinen shyqty.
«Ulttyq rýhanı mádenıetke orasan úles qosqan Shákárim Qudaıberdiulynyń ómiri men óneri, mol rýhanı murasyn halyqtyń kóbi bile bermeıdi. Ol týraly ózimiz de keıin, elimiz táýelsizdik alǵannan soń jaqyn tanysa bastadyq. Osy spektaklde almaǵaıyp zamanda kún keshken oıshyl aqyn ómirin asa sheberlikpen kórermenderge jetkize bilgen kókshetaýlyq teatr akterlerine alǵysym sheksiz», - dep aǵynan jaryldy Gúlnur esimdi kórermen.
«Basty róldi somdaǵan Qazaqstan Respýblıkasynyń mádenıet qaıratkeri Qumarbek Qalqataev Shákárimniń portrettik beınesi men rýhanı obrazyn úılestirip sahnalady. Akterdiń sheberligi sonda, kórermenin keıipkeriniń is-áreketine sendirip qana qoımaı, búgingi qoǵammen astasyp jatqan adamdardyń arasyndaǵy qarym-qatynasty shynaıy jetkizip, júrekti tebirentýi. Sonda ǵana oqıǵa da, keıipker de esińizde saqtalyp qalady. Sahnaǵa jol tartqan shyǵarma rejısserdiń ıeliginde. Osy turǵydan kelgende, qoıylymnyń aıaqtalýyndaǵy sheshim utymdy.
Dramany qoıýshy rejısseriniń aıtýynsha, astanalyqtarǵa bul tyń týyndyny usynýdaǵy basty maqsat - ol azattyq jolyndaǵy qaqtyǵystar, tartystar, kózge kórinbeıtin jymysqy áreketterdi beıneleý arqyly Shákárimniń óz zamanyndaǵy bıik tulaǵasyn daralaý.
«Qudaıdyń haqtyǵyna, paıǵambardyń aq jolyna bas ıgen Shákárimniń asyl qazynasy Alash balasy úshin máńgilik mura bolyp qala bermekshi. Kórermenge úlken oı salyp, jan dúnıesin rýhanı baıytyp, bolashaǵyna beıjaı qaramaýǵa úıretetin, sol arqyly aq pen qarany ajyratyp, bıikke shyǵar tusyn meńzeıtin mundaı qoıylymnyń kórermenine bereri mol», - deıdi Muratbek Ospanov.
Shyńǵys hannyń pendelik qupııasy
Astana qalasyndaǵy Q.Qýanyshbaev atyndaǵy qazaq mýzykalyq-drama teatrynda Aqmola oblystyq drama teatrynyń ártisteri M.Shahanovtyń «Jazager jady kosmoformýlasy» (Shyńǵys hannyń pendelik qupııasy) óleńmen jazylǵan romany negizindegi qoıylymdy sahnalap, ónersúıer qaýymnyń ystyq yqylasyna bólendi. Sharaǵa aqyn Muhtar Shahanov qatysyp, óner tarlandaryna óziniń júrekjardy tilegin bildirdi. Qoıylymdy Reseı Federatsııasynyń Qazaqstandaǵy elshisi Mıhaıl Bochkarev ta tamashalady.
Ardagerlerge qurmet
Kezinde oblystyń ekonomıkasynyń damýyna qomaqty úles qosqan ardagerlerdiń kópshiligi búgingi Astana qalasynyń turǵyndary. Sondyqtan da bolar, Aqmola oblysyn basqarǵan ákimderdiń elordada Aqmola oblysynyń kúnderi nemese oblystyq jármeńkeler ótkizilýi kezinde Uly Otan soǵysy jáne eńbek ardagerlerimen kezdesý ótkizýi dástúrge aınalǵan. Óıtkeni, senbi-jeksenbi kúnderi elordamyzda ótken Aqmola oblysy kúnderine oraılastyrylyp, bul dástúr óz jalǵasyn taýyp, oblys ákimi Sergeı Kýlagınniń shaqyrýymen qaladaǵy «Aqqý» meıramhanasynda oblysta túrli laýazymdarda eńbek etken abyz aqsaqaldar men abzal ájeler bas qosty.
Arqa jeri ejelden án men jyrdyń besigi
Ulttyq Akademııalyq kitaphanada «Táýelsiz eldiń azat oıly aqyndary» atty kókshetaýlyq jas aqyndardyń ádebı-sazdy keshi uıymdastyryldy. Shynynda da toqaılaspaıtyndy túıistirý, qabyspaıtyndy tabystyrý sóz qudiretiniń ǵana qolynan keledi. Arqa jeri ejelden án men jyrdyń besigi sanalǵan. Keshegi Asyldardyń búgingi úzilmegen úmiti ispetti, talaby men talanty zor oblysymyzdyń úsh jas aqyny ádebı keshte ádemi óleń oqyp, ásem ánderdi áýeletti.
«Aqboz óleń tartý ettim halqyma»
Osyndaı taqyrypta Beıbitshilik jáne kelisim» saraıynda Qazaqstan Respýblıkasynyń Jazýshylar odaǵynyń múshesi, belgili aıtysker aqyn Qudaıberli Myrzabektiń shyǵarmashylyq keshi bolyp ótti. Oblys ákiminiń orynbasary Nurlan Nurkenov qatysyp, sóz sóılep, Qudaıberli aqynǵa shyǵarmashylyq tabys tilep, júrekjardy lebizin arnady. Ádebı keshke tanymal qoǵam qaıratkerleri, aıtysker aqyndar qatysty.
«Jer jumaǵy - Kókshetaý, El júregi - Astana»
Astanadaǵy Aqmola oblysynyń kúnderi «Beıbitshilik jáne kelisim» saraıynda «Jer jumaǵy - Kókshetaý, El júregi - Astana » atty taqyrypta Aqmola oblysynyń shyǵarmashylyq ujymdarynyń saltanatty gala kontsertimen qorytyndylandy.
Kontsertte Qazaqstan Respýblıkasynyń eńbek sińirgen ártisteri men mádenıet qaıratkerleri óz ónerlerin ortaǵa saldy. Óner júırikterine oblys ákimi Sergeı Kýlagın men Astana qalasynyń ákimi Áset Isekeshevtiń atynan yqylas gúlderi usynyldy.