Aq jaýlyqty ájeden qalyńdyqqa deıin: SQO turǵyny erekshe qýyrshaqtar jasaıdy

Muńsyz Sadyqtyń negizgi mamandyǵy fızıka-matematıka pániniń muǵalimi. Qazir ol Petropavldaǵy Nazarbaev zııatkerlik mektebinde pedagog bolyp eńbek etedi. Alaıda bala kúninen kórip ósken ulttyq qolóner onyń janyna jaqyn. 

- Aýylda týǵandyqtan kıiz basýdy, quraq kórpe jáne keste tigýdi kórip óstim. Munyń bári maǵan ata-anamnan, ata-ájemnen daryǵan óner. Qazir sol murany qaıta jańǵyrtyp júrmin.

Pandemııa kezinde úıde otyryp qaldyq. Sol kezde qolyma ıne-jip alyp, quraq kórpe tigýdi bastadym. Búginde oıý da oıamyn. Kórpeniń kestelengen túrin tigemin, etnıkalyq sýrettermen applıkatsııalap, quraqpen jasaımyn, sosyn kórpeni tolyǵymen oıýly qylamyn, - deıdi sheber. 

Qolónershiniń aıtýynsha, buryn mata qat bolǵandyqtan kıilmeıtin kıim, balanyń kishireıip qalǵan kúrte-kóılegi quraqqa qoldanylǵan. 

- Shı quraq degen bar. Kishkentaı mata kesindileri qoldanylady. Shı quraqtyń da birneshe túri bar, mysaly, «qudyq», «baspaldaq», «tyrna quraq» - quraqtyń túrleri óte kóp, - deıdi Muńsyz Sadyq.

Sheberdiń erekshe týyndylarynyń biri – ulttyq kıim kıgen qýyrshaqtar toptamasy. Ár qýyrshaqtyń ózindik mán-maǵynasy bar. Máselen, kishkentaı qyz balalardyń beınesindegi qýyrshaqtarǵa aq kóılek pen topy kıgizilse, shatary eki burym etip órilgen. Al qalyńdyq beınesindegi qýyrshaqtarda qamzol men dástúrli áshekeıler qoldanylǵan. Sheberdiń aıtýynsha, qazaq qoǵamynda áıel adamnyń ár jasyna saı kıim úlgisi men tárbıelik máni bolǵan.

- Bizde qyz balanyń júris-turysyna, shash órýine deıin mán bergen. Boıyn tik ustasyn dep sholpy taqqan, taza júrýi úshin aq kóılek kıgizgen. Qýyrshaqtar arqyly sony kórsetkim keldi. Bul tek oıynshyq emes, tutas bir mádenıettiń aınasy ispettes. Mysaly, bas kıimge, besikke úki nege taǵylǵan? Úkiniń qasıeti óte mol eken, óıtkeni ol bóletin hımııalyq zatqa jylan jolamaıdy, - deıdi qolónershi. 

Muńsyzdyń úıindegi taǵy bir erekshe dúnıe – kıiz úı. On jyl buryn arnaıy satyp alyp, endi jaz shyqsa qurýdy ádetke aınaldyrǵan. 

- Kıiz úıdegi buıymdardy jyldar boıy jınadym. Al myna kishkentaı sandyqsha áke-sheshemniń kózi. Ákem qolynan biraz nárse keletin sheber boldy. Etik te tigetin, ertoqym da jasaıtyn. Anam is tikkende ıne-jibi, túımeleri júıeli tursyn dep arnaıy jasap bergen.

Keıin syrtyn aǵam restavratsııadan ótkizip, maǵan berdi. 

Armanym – ózim qatarly áıelderdiń basyn qosyp, qolónerdi jańǵyrtý, jastarǵa úıretý. Qazaqtyń ulttyq óneri umytylmaı, keıingi býynǵa jetýi tıis, - deıdi Muńsyz Sadyq. 

Buǵan deıin SQO-da jazasyn óteýshiler ulttyq qolónerdi meńgerip, at ábzelderin jasap jatqanyn jazǵan edik.