Aq hakerler men JI ınjenerleri: Energetıka salasynda jańa mamandyqtar paıda bolady
ASTANA. KAZINFORM — Qazaqstanda energetıkalyq nysandardy qorǵaý úshin aq hakerler men JI-ınjenerleri daıarlanbaq, dep habarlaıdy Energetıka mınıstrliginiń baspasóz qyzmeti.
Energetıka mınıstrliginiń alańynda elektr energetıkasy jáne jylý energetıkasy salasyndaǵy Salalyq keńestiń kezekti otyrysy ótti. Keńes jumysyna memlekettik organdardyń ókilderi, sondaı-aq «KEGOC» AQ, «Samuryq-Energo» AQ, «Ortalyq Azııa Elektr energetıkalyq korporatsııasy» AQ, «SEVKAZENERGO» AQ, «Kazakhmys Energy» JShS sııaqty jetekshi elektr energetıkasy jáne jylý energetıkasy kompanııalarynyń sarapshylary qatysty.
Sonymen qatar «KAZENERGY» qaýymdastyǵynyń, «Atameken» Ulttyq kásipkerler palatasynyń, «Talap» jáne «Eńbek resýrstaryn damytý ortalyǵy» AQ ókilderi atsalysty.
Budan bólek, is-sharaǵa «Elektr energetıkasy jáne jylý energetıkasy» baǵyty boıynsha oqý-ádistemelik birlestikterdiń, joǵary oqý oryndarynyń respýblıkalyq oqý-ádistemelik keńesteriniń músheleri, sondaı-aq bilim berý uıymdary men kásiptik biliktilik júıesiniń ókilderi qatysty.
Elektr energetıkasy jáne jylý energetıkasy salasyndaǵy Tsıfrlandyrý jáne jasandy ıntellekt jyly aıasynda bıyl «Energetıkadaǵy tsıfrlandyrý jáne jasandy ıntellektini qoldaný» kásiptik standartyn ázirleý josparlanǵan.
Osy standart sheńberinde kelesi jańa mamandyqtar qarastyrylǵan:
• Zııatkerlik (aqyldy) jelilerdi jobalaýshy;
• Energııa júıelerine (Smart Grid) JI-di ázirleý jáne engizý jónindegi ınjener;
• Energetıkalyq jelilerdiń kıberqaýipsizdigi jónindegi maman.
— Bul mamandyqtar Qazaqstannyń Jańa mamandyqtar men quzyretter atlasy negizinde qalyptastyrylǵan. Olar zamanaýı bilim berý baǵdarlamalaryn jasaýǵa jáne salanyń tsıfrlyq transformatsııa talaptaryna sáıkes keletin kadrlardy daıarlaýǵa baǵyttalǵan. «Aqyldy» jelilerdi (Smart Grid) damytý — aldaǵy 5–10 jyldaǵy negizgi mindetterdiń biri. Bul mamandardan energetıka salasyndaǵy tereń bilimdi ǵana emes, sonymen qatar jasandy ıntellekt salasyndaǵy quzyretterdi de talap etedi. Sebebi bolashaqta dıspetcherlik fýnktsııalar ishinara zııatkerlik basqarý júıelerine beriledi, — delingen habarlamada.
Aıta keteıik, 2025 jyly salada energetıkalyq júıelerdi basqarý men monıtorıngteýdiń tıimdiligin arttyrýǵa, zııatkerlik tehnologııalardy engizýge baǵyttalǵan «Smart-menedjer» jańa mamandyǵynyń kartochkasy ázirlengen bolatyn. Qazaqstannyń elektr jáne jylý energetıkasy tsıfrlandyrý, avtomattandyrý jáne zııatkerlik sheshimderdi engizý sııaqty jahandyq trendterdi eskere otyryp damyp keledi.
Sondaı-aq Jumys toby salanyń aǵymdaǵy jáne perspektıvalyq qajettilikterin eskere otyryp, Salalyq biliktilik sheńberin ózektendirdi. Jańartý aıasynda salanyń fýnktsıonaldyq kartasy qaıta qaraldy, kásiptik biliktilik kartasy ózektendirilip, kadrlarǵa degen qajettilikke taldaý júrgizildi. Bul joǵary, tehnıkalyq jáne kásiptik bilim berý uıymdarynda kadrlar daıarlaý júıesimen úılestirýdi qamtamasyz etti.
Budan buryn jylý-elektr ortalyqtaryn hakerlik shabýyldardan qorǵaý úshin Kıberqaýipsizdik ortalyǵy qurylatynyn jazdyq.
