Aq Azıada Qazaqstan quramasynyń keleshektegi Olımpıada oıyndarynda sátti óner kórsetýine oń yqpalyn tıgizedi – A. Omarqulov

Osy qoǵamǵa múshe sportshylar halyqaralyq deńgeıdegi ártúrli jarystarda elimizdiń abyroıyn asqaqtatyp, mereıin kóterip júr. Jalpy, atalmysh qoǵamǵa múshe sportshylardyń kópshiligi sporttyń san túrinen Qazaqstan quramasynyń músheleri bolyp tabylady. Aldymyzda ótetin 7-Qysqy Azııa oıyndarynyń qarsańynda biz «Dınamo» deneshynyqtyrý-sporttyq qoǵamy» qoǵamdyq birlestigi Ortalyq keńesi tóraǵasynyń birinshi orynbasary Asqar Omarqulovqa jolyǵyp, qoǵam qataryndaǵy sportshylardyń Azıadaǵa daıyndyǵy týraly surap-bilgen edik.

- Asqar Álırahymuly, «Dınamo» qoǵamynyń sportshylary Vankýverdegi qysqy Olımpıada oıyndarynda kúmis medaldi enshilegenin, al Beıjińde ótken HHІH jazǵy Olımpıada oıyndarynda qurama qorjynyna túsken 13 medaldiń 11-in salǵanyn jáne Gýanjchoýdaǵy jazǵy Azııa oıyndarynda da tabysty óner kórsetkenin bilemiz. Elimizde alǵash ret ótetin 7- Qysqy Azııa oıyndarynda el namysyn qorǵaıtyn Ulttyq quramanyń qatarynda qansha dınamoshy sportshy bar?

- 30 qańtar men 6 aqpan aralyǵynda Astana men Almaty qalalarynda ótetin Aq Azıadada shańǵy jarysy, taý shańǵysy, shańǵymen tuǵyrdan sekirý, sporttyq baǵdarlaý, bıatlon, frıstaıl, shaıbaly hokkeı, dopty hokkeı, konkımen júgirý, mánerlep syrǵanaý, short-trek sııaqty sporttyń 11 túrinen jarystar bolady. Bul dúbirli dodada el namysyn 168 sportshy qorǵaıdy, olardyń 43-i «Dınamo» deneshynyqtyrý-sporttyq qoǵamynyń músheleri. Olar Azıadada sporttyń 9 túri boıynsha synǵa túsedi. Atap aıtqanda, dınamoshy sportshylardyń 3-eýi shańǵy jarysynan, 7-eýi konkımen júgirýden, 5-eýi frıstaıldan, 6-aýy bıatlonnan, 3-eýi short-trekten, 1-eýi taý shańǵysynan, 3-eýi tuǵyrdan shańǵymen sekirýden, 1-eýi mánerlep syrǵanaýdan, 14-i shaıbaly hokkeıden el namysyn qorǵaıtyn bolady. Bul sportshylardyń 17-si Oraldan, 11-i Shyǵys Qazaqstan oblysynan, 5-eýi Qyzyljardan, 4-eýi Almatydan, al Kókshetaý, Qostanaı, Qaraǵandy jáne Taldyqorǵannan bir-bir sportshydan bar.

- Aldaǵy Azıadada qandaı sportshylarǵa úmit artasyz, «myna sportshynyń baby myqty» degendeı boljamyńyz bar ma?

- Sportta kimniń jeńimpaz bolatynyn eshkim dál boljap bere almaıdy. «At shaba ma, bap shaba ma» demekshi onda keıbireýge sáttilik joldas bolsa, keıbireýi sporttyq daıyndyǵyna arqa súıeıdi. Keıde alǵashqy kezeńde sátti óner kórsetip, negizgi synda kúshin sarqyp alatyndar nemese júıkege salmaq túsirip, óz áleýetin kórsete almaı jatatyndar da bolady. Máselen, bıatlonda nysana kózdeý kezinde sportshy bir sátke bosańdyq tanytsa, osy is-qımyly onyń jarystaǵy túpkilikti nátıjesin ózgertip jiberýi múmkin. Degenmen, medaldan basty úmitker dep sanalatyn birqatar sportshylardyń esimin atap ótý artyq bolmas. Máselen, men bıatlonshylardan - Elena Hrýstaleva, Olga Poltoranına, Aleksandr Chervıakov, ıAn Savıtskıı, Aleksandr Trıfonovqa; shańǵymen tuǵyrdan sekirýshilerden - Radıka Japarov pen Alekseı Korolevke; taý shańǵysy sportynan synǵa túsetinderden - Igor Zakýrdaevke; shańǵy jarysynan el namysyn qorǵaıtyndardan - Alekseı Poltoranın, Sergeı Cherepanov, Elena Antonovaǵa kóp úmit artamyn.

Sonymen qatar konkımen júgirýshilerden - qyzyljarlyq Dmıtrıı Babenko men Roman Krechten, qaraǵandylyq Ekaterına Aıdovadan; mánerlep syrǵanaýshylardan - almatylyq Marıga Shıshkınadan, short-trekten jarys jolyna shyǵatyndardan - oraldyq Aıdar Bekjanov pen Artýr Sultanǵalıev jáne Inna Sımonovadan; sondaı-aq frıstaıldan básekege túsetinderden - óskemendik Dmıtrıı Reıherd pen Dmıtrıı Bormashov, Darıa Rybalova, ıÝlııa Galysheva, ıÝlııa Radıonovadan jaqsy nátıjeler kútýge bolady.

Buǵan qosa shaıbaly hokkeıshilerimiz de el úmitin aqtaıdy dep oılaımyn. Kezinde Almatynyń "Dınamosy" birneshe márte KSRO chempıonatyn utyp, Eýropa kýbogynyń ıegeri atanǵan bolatyn. Sondyqtan búgingi izbasarlar aǵa býynnyń dańqty jolyn qaıta jańǵyrtatyna úlken úmit artamyn.

- «Dınamo» sport qoǵamynda qandaı sport túrlerine aıryqsha basymdyq berilgen?

- Jalpy "Dınamo» sport qoǵamy búginde quqyq qorǵaý qyzmetkerleriniń deneshynyqtyrý jáne dene tárbıesi máselesimen aınalysady. Tarata aıtar bolsaq, ІІM, UQK jáne basqa da quqyq qorǵaý qurylymdarynyń qyzmetkerleri «Dınamo» jalaýy astynda dene tárbıesi daıarlyǵynan ótýdi dástúrge aınaldyrǵan. Olar munda sporttyń 25 túri boıynsha jattyǵý jasaıdy, onyń 19-y jazǵy, 6-aýy qysqy sport túrleri. Qazir Oralda «Dınamo-Aqjaıyq» dep atalatyn dopty hokkeı komandasy bar. Búginde 14 hokkeıshini ishki ásker qyzmetkerleriniń qataryna aldyq. Olar «Dınamo-Aqjaıyq» komandasynyń sapynda Qazaqstan men Reseı chempıonatyna qatysady. Bul komanda el chempıonatynda ǵana emes, Reseı birinshiliginde de aldyńǵy orynda keledi. Jasyratyny joq, «Dınamo» sport qoǵamynyń atyn shyǵarǵan osy dopty hokkeı boldy. Qazirgi tańda Qazaqstan sporttyń bul túri boıynsha álemde úzdik bestiktiń qatarynda tur. Eger 2014 jyly Reseı Sochıdegi qysqy Olımpıada oıyndarynyń baǵdarlamasyna dopty hokkeıdi engizetin bolsa, onda júldeli oryndardyń birine talasa alatynymyzǵa senim mol.

- Olımpıada týraly oıyńyzdy odan ary sabaqtasaq. Vankýverdegi oıyndarda Qazaqstan quramasy bıatlonshy Elena Hrýstaleva jeńip alǵan kúmis medaldi qanaǵat tutty. Jazǵy sport túrlerin bolǵan jarystarda komandamyzdyń qorjyny bos qaıtyp kórgen joq. Al qysqy sport túrlerine kelgende taýymyz shaǵylyp, barmaq shaınaıtyn kezderimiz bolady. Sizdiń oıyńyzsha, bul olqylyqtyq ornyn qalaı toltyrýǵa bolady?

- Áńgimeniń aýany qaıda bet alǵanyn jaqsy túsinip otyrmyn. Qazaqstannyń qysqy sport túrlerin damytýda áleýeti mol. Ókinishke qaraı, barlyq másele saıyp kelgende sport bazalaryna kelip tireledi. Máselen, Medeý muz aıdyny kúrdeli jóndeý jumysyna jabylǵan kezde konkımen júgirýden el chempıonatyn ózge elde ótkizýge májbúr boldyq. Sporttyq baza bolmaǵandyqtan, ózge sport túrleri boıynsha da kóptegen sportshylarmyz áli kúnge deıin daıyndyqtaryn shet elde pysyqtap júr. Bul olqylyq tek 7-Qysqy Azııa oıyndary qarsańynda ǵana túzetile bastady. Almatyda shańǵymyn tuǵyrdan sekirý kesheni, Soldat shatqalynda shańǵy-bıatlon stadıony, Astanada jabyq konkı stadıony salyndy. Bul qysqy sport túrlerin jurtshylyq arasynda nasıhattap, damytýǵa tyń serpin beretini kúmánsiz. Sondyqtan buǵan deıin qysqy sport túrlerinen ózgelerdiń qanjyǵasynda ketip júrgen óz enshimizdi endi birte-birte keri qaıtara bastaıtynymyzǵa senimimiz zor. «Qyrqyna shydap, qyryq birine shydamadyń ba» degendeı sportshylarǵa taǵy az ýaqyt múmkindik bereıik.

- Azııa oıyndaryna qatysatyn dınamoshylardyń sporttyq babyna kim jaýapty?

- «Dınamo» sport qoǵamynda sportshylar qazir qysqy sporttyń 6 túri boıynsha daıyndalady. Olar - short-trek, shańǵy jarysy, bıatlon, hokkeı, konkımen syrǵanaý jáne dopty hokkeı. Biz múmkindigimizge qaraı sportshylardyń áleýmettik jaǵdaıyn jasaýǵa tyrysyp jatyrmyz. Al olardyń Ulttyq quramadaǵy daıyndyǵy Sport jáne týrızm mınıstrliginiń quzyrynda. Árıne, chempıondar ustahanasy atanǵanymen «Dınamo» jalǵyz ózi barlyq júkti kótere almaıdy. Keńes Odaǵy ydyraǵannan keıin sporttyq bazalar «ustaǵannyń qolynda, tistegenniń aýzynda» ketken sport qoǵamdarynyń nysandaryn tıisti maqsatta paıdalaný máselesin sheshýdi tezirek qolǵa alǵan jón. Máselen, qazir bizdiń qarmaǵymyzda 3 sport kesheni ǵana bar. Al kezinde quzyrly mınıstrldikterdiń qarmaǵyna berilgen ózge sport nysandarynyń jaǵdaıy áli túzele qoıǵan joq. Eger Úkimet olardy zań arqyly bizge qaıtaryp beretin bolsa, biz olardy jańartyp, sportpen aınalysatyn adamdardyń sanyn ǵana emes, sport túrlerin de kóbeıtip, Ulttyq quramaǵa kadr daıyndaýdy budan ary shyńdaı túsetin edik. Ókinishke qaraı, bizdiń múmkindik óte shekteýli.

Sol sııaqty kezinde «Býrevestnık», «Qaırat», «Ýrajaı» sııaqty sport qoǵamdary bolǵan. Olar týraly maǵlumaty barlar búginde neken-saıaq bolýy múmkin. Al olar da kezinde sporttyń damýyna qomaqty úles qosty. Qazirgi kezde elimizde burynnan kele jatqandardan tek eki sport qoǵamy ǵana qaldy, olar -«Dınamo» jáne Armııashylardyń ortalyq sport klýby (TsSKA). Eger sońǵy on segiz jyldyń ishinde Atlanta, Sıdneı, Afına jáne Beıjiń olımpıadalaryndaǵy joǵary jetistikterge qol jetkizgen sportshylardyń aty-jónine kóz júgirtseńiz, olardyń qatarynda «Dınamo» tárbıelenýshilerin kóptep kezdesetinin baıqaýǵa bolady. Máselen, qazaqstandyqtar Afınada jeńip alǵan 8 medaldiń 7-eýin, al Beıjiń Olımpıadasynda ıe bolǵan 13 medaldiń 11-in bizdiń dınamoshylardyń qurama qorjynyna saldy. Mundaı joǵary ataqqa buǵan deıin qysqy Olımpıada oıyndarynda TsSKA-dan Vladımır Smırnov qana qol jetkizgen bolatyn.

Osy arada TsSKA-nyń memlekettik bıýdjetten qarjylandyrylatynyn, al «Dınamo» sport qoǵamynyń ózin-ózi qarjylandyratyn, memlekettik emes qoǵamdyq birlestik ekenin aıta ketken jón. Meniń bilýimshe, TsSKA-ǵa Úkimetten jylyna 2 mıllıard teńgeden astam qarjy bólinse, bizge osy ýaqytqa deıin bir tıyn da berilmedi. Jeriniń aýmaǵy jaǵynan álemde toǵyzynshy oryn alatyn Qazaqstan sııaqty memleket úshin eki sport qoǵamy azdyq etetini sózsiz. Sondyqtan Aýyl sharýashylyǵy men Týrızm jáne sport mınıstrlikteriniń aýyl jastaryn sportqa tartý maqsatynda "Qaırat" dep atalatyn jańa sport qoǵamyn qurýyn óz basym tolyq qoldaımyn. Óıtkeni, sport qoǵamdarynyń jumysy básekelestik qalyptasqan kezde qarqyndy damıtyn bolady. Qazirgi kezde bizdiń aldymyzdaǵy turǵan basty mindet - 2012 jylǵy London olımpıadasyna daıyndyq bolyp otyr. Onyń ar jaǵynda Sochıdegi qysqy Olımpıada oıyndary tur. Sondyqtan bul mejeden de sátti ótý úshin bizge áli kóp jumystardy atqarý kerek.

- Eńbekterińiz jemisti bolsyn.