AITV juqtyrǵan áıel dúnıege deni saý bala ákele ala ma — maman jaýaby
PETROPAVL. KAZINFORM — Soltústik Qazaqstan oblysynda sońǵy bes jylda adamnyń ımmýn tapshylyǵy vırýsy (AITV) ınfektsııasynyń anadan balaǵa berilý jaǵdaıy tirkelgen joq.
AITV ınfektsııasynyń profılaktıkasy jónindegi SQO ortalyqtyń ınfektsıonıst dárigeri Dıana Núrpeıisovanyń aıtýynsha, 2026 jyldyń basynan beri AITV-men ómir súretin áıelderden óńirde 10 sábı dúnıege kelgen.
Búginde zamanaýı medıtsına qaýipti vırýstyń anadan balaǵa berilýin aıtarlyqtaı tómendetýge múmkindik beredi. Ol úshin áıeldiń júktilikti josparlaý kezeńinen bastap dárigerdiń baqylaýynda bolyp, antıretrovırýstyq terapııany (ART) durys qabyldaýy jáne mamandardyń barlyq usynystaryn oryndaýy mańyzdy.
AITV anadan balaǵa qalaı berilýi múmkin?
Mamannyń aıtýynsha, AITV ınfektsııasy anadan balaǵa negizinen úsh jolmen berilýi múmkin: júktilik kezinde, bosaný barysynda jáne emshek súti arqyly. Alaıda bul qaýiptiń aldyn alýǵa bolady. Eń mańyzdy sharalardyń biri — antıretrovırýstyq terapııany ýaqtyly bastaý jáne ony dáriger taǵaıyndaǵan shema boıynsha turaqty qabyldaý. ART vırýstyq júktemeni tómendetip, ana men balanyń AITV ınfektsııasyn juqtyrý qaýpin barynsha azaıtýǵa múmkindik beredi.
Deni saý bala týý úshin ne isteý kerek?
Keıbir áıelder AITV ınfektsııasy júktilikke keri áser etedi nemese aýrýdyń damýyn jyldamdatady dep alańdaýy múmkin. Dárigerdiń aıtýynsha, bul vırýspen ómir súretin áıelderde júktilik mindetti túrde aýyr ótedi degen túsinik durys emes.
— Eń bastysy — júktilikti aldyn ala josparlaý, mamannyń baqylaýynda bolý jáne taǵaıyndalǵan terapııany úzbeı qabyldaý qajet. Zamanaýı antıretrovırýstyq preparattardyń kópshiliginiń júktilik kezindegi qaýipsizdigi zertteýler arqyly dáleldengen. Degenmen barlyq dári júkti áıelderge birdeı jaramaıdy. Sondyqtan emdeý shemasyn áıeldiń densaýlyq jaǵdaıyn, júktiliktiń erekshelikterin jáne basqa da faktorlardy eskere otyryp, dáriger jeke tańdaıdy. Terapııanyń yqtımal janama áserlerinen qorqyp, emdeýden bas tartý durys sheshim emes. Sebebi tıimdi ART anadaǵy vırýstyq júktemeni tómendetip, AITV-nyń balaǵa berilýiniń aldyn alýda mańyzdy ról atqarady, — deıdi Dıana Núrpeıisova.
Baqylaý únemi jalǵasady
Mamannyń aıtýynsha, AITV-men ómir súretin anadan týǵan bala da medıtsınalyq baqylaýda bolady. Nárestege dárigerdiń taǵaıyndaýy boıynsha belgili bir kezeń ishinde antıretrovırýstyq profılaktıka júrgiziledi. Sonymen qatar bala densaýlyǵyn baqylaý úshin qajetti zerthanalyq tekserýler ótkiziledi. Balany dıspanserlik baqylaýdan shyǵarý týraly sheshimdi tıisti medıtsınalyq tekserýlerdiń nátıjesine súıene otyryp, ınfektsıonıst dáriger qabyldaıdy.
Bala emizý qaýipti me?
AITV anadan balaǵa ana súti arqyly berilýi múmkin. Sondyqtan AITV ınfektsııasy bar áıelderge múldem emizýge bolmaıdy. Sondaı-aq saýylǵan ana sútin de balaǵa berý qaýipti. Eger AITV ınfektsııasy emizý kezeńinde anyqtalsa, balany emizýdi toqtatyp, ınfektsıonıst dárigerge jedel kóriný qajet.
Dáriger keńesi
Dáriger AITV dıagnozy bar áıeldiń ana bolý múmkindigin joqqa shyǵarmaıdy.
— Búginde medıtsınadaǵy zamanaýı tásilder durys em qabyldap, dárigerdiń turaqty baqylaýynda bolǵan jaǵdaıda AITV-nyń anadan balaǵa berilý qaýpin barynsha tómendetýge múmkindik beredi. Sondyqtan júktilikti josparlaǵan nemese júkti ekenin bilgen AITV-men ómir súretin áıel eń aldymen dárigerge júginip, qajetti tekserýlerden ótip, emdeý men profılaktıka boıynsha jeke usynystar alýy kerek. Óz densaýlyǵyńyzǵa jáne bolashaq balańyzdyń densaýlyǵyna jaýapkershilikpen qarańyz. Ýaqytyly dıagnostıka, durys em jáne dárigerdiń usynystaryn saqtaý ómirge deni saý balanyń dúnıege kelýiniń kepili, — deıdi Dıana Núrpeıisova.
Buǵan deıin Aqtóbede jarty jylda 23 adamnan AITV ınfektsııasy anyqtalǵanyn jazǵan edik.
