AITV ınfektsııasynan saqtaný ár adamnyń óz qolynda
ASTANA. 25 mamyr. QazAqparat - Búgingi kúni AITV (VICh) ınfektsııasynyń aldyn alatyn vaktsınalar oılap tabylmaǵandyqtan, indetti juqtyrýdan saqtaný ár adamnyń óz qolyndy.
Bul týraly JITS-ten kóz jumǵandardy eske alýdyń halyqaralyq kúnine oraı «Shalqar» radıosynda ótken tikeleı suhbat barysynda Astana qalalyq JITS-tiń aldyn alý jáne oǵan qarsy kúres ortalyǵy uıymdastyrý-ádistemelik bóliminiń meńgerýshisi Erkinbek Momynbekov aıtty, dep habarlady ortalyqtyń baspasóz qyzmetinen.
E.Momynbekov atap ótkendeı, búginde Qazaqstanda AITV ınfektsııasyna shaldyqqandardyń sany 20 myńnan asyp jyǵyldy. Bul indet elimizde alǵash ret 1990 jyly Qaraǵandy oblysy Temirtaý qalasynda tirkeldi, al Astanaǵa 1997 jyly «keldi». Osy ýaqyttan beri bas qalada bul vırýsqa shaldyqqandardyń sany údemeli qarqynmen 627 (2013 jyldyń 1 mamyryna deıin resmı tirkelgender sany) adamǵa jetti. Tek aǵymdaǵy jyldyń tórt aıy ishinde AITV-ny juqtyrýdyń 45 jaǵdaıy tirkeldi, bul ótken jyldyń sáıkes kezeńimen salystyrǵanda birneshe oqıǵaǵa kóp. Infektsııa 20-39 jas aralyǵyndaǵy azamattar arasynda beleń alýda.
AITV úsh jolmen ǵana juǵady, atap aıtqanda, júkti áıelden balaǵa, jynystyq qatynas jáne terige ıne arqyly ınektsııalardy jasaý arqyly.
Tikeleı efır barysynda Ońtústik Qazaqstan, Almaty, Qaraǵandy, Atyraý oblystary men Astana jáne Almaty qalalarynan AITV/JITS-ke (SPID) qatysty ártúrli saýaldar qoıyldy. Máselen, Qaraǵandy qalasynyń Rýslan esimdi turǵyny bul indetten saqtaný joldaryn jáne ol medıtsınalyq tekseristiń qandaı ádisterimen anyqtalatyndyǵyn bilgisi keldi.
«Búginde AITV-dan qorǵaıtyn vaktsına oılap tabylmaǵan, indet negizinen beı-bereketsiz jynystyq qatynasqa túsý, onyń barysynda jeke qorǵanys zattaryn paıdalanbaý, ortaq ıne arqyly esirtkini paıdalaný joldarymen juǵatyndyqtan, odan saqtaný adamnyń óziniń qolynda. AITV adamnyń qanynda bolatyn ınfektsııa, sondyqtan ony qannyń taldaýyn jasatý arqyly ǵana anyqtaýǵa bolady. Respýblıka óńirlerinde ornalasqan JITS ortalyqtarynda, sonyń ishinde astanalyq mekemede AITV-ǵa tekserilý kez-kelgen azamat úshin tegin júrgiziledi. Taldaýdy nátıjesi 5 mınýttyń ishinde daıyn bolatyn ekspress-test arqyly nemese zerthanalyq negizde jasatýǵa bolady», - deıdi E.Momynbekov.
AITV-ǵa qarsy em búgingi kúni oılap tabylmaǵan, tek antıretrovırýstyq preparattardy paıdalaný, salaýatty ómir saltyn ustaný, dárigerdiń nusqamalaryn buljytpaı oryndaý arqyly ǵana oǵan shaldyqqan adamnyń ómirin birneshe jylǵa uzartýǵa bolady.
Atyraý qalasynyń turǵynyn AITV-nyń adam aǵzasynda bolatyn alǵashqy belgileri qyzyqtyrdy. Infektsııanyń alǵashqy belgilerine júdeý, álsireý lımfa bezderiniń ulǵaıýyn jáne t.b. jatqyzýǵa bolady, sondaı-aq ol basqada juqpaly aýrýlarǵa uqsas órbıtindikten ony birden anyqtaý keıde múmkin bolmaıdy. Vırýs adamnyń ımmýndyq júıesin buzatyndyqtan, ol kóptegen aýrýlardyń paıda bolýyna, boıda bar syrqattardyń órshýine alyp keledi. Bul aýrýlardyń kózi AITV ınfektsııasy bolyp otyrǵandyǵyn tek qandy tapsyrý arqyly ǵana anyqtaýǵa bolady.
E.Momynbekov qoǵamnyń spıdofobııadan, ıaǵnı AITV-ǵa tekserilýden, onyń nátıjesin bilý qorqynyshynan arylýdyń mańyzdylyǵyn aıtyp ótti.
JITS Ortalyǵynyń mamany OQO Saryaǵash qalasynyń 27 jastaǵy azamatshasynyń suraǵyna jaýap bere kele, AITV-dárejesi bar naýqastardy qoǵamnan oqshaýlaýǵa bolmaıtyndyǵyn, olarmen bir ortada ómir súrýden qorqýdyń qajeti joqtyǵyn aıtyp ótti. Onymen qosa, bul indetke qandaı da bir sebeptermen tap bolǵan kez-kelgen azamattyń quqyǵy QR zańnamalarymen qorǵalǵan.
«AITV dárejesi bar adamdar turǵylyqty jeri boıynsha JITS ortalyǵynyń bazasynda tirkelgen. Olar óz indetteri týraly jáne ınfektsııany ózge adamdarǵa qasaqana juqtyrǵany úshin qarastyrylǵan jaýapkershilikter týraly jaqsy biledi. Onyń ústine, AITV qushaqtasýdan, qol alysýdan, súıisýden, birge basseıinge túsýden, tamaqtanýdan juqpaıdy», - dep atap ótti ol.
