Aıda Balaeva Quryltaı qarsańynda jýrnalıster men blogerlerdiń quqyqtaryn túsindirdi
ASTANA. KAZINFORM – QR Premer-mınıstriniń orynbasary - Mádenıet jáne aqparat mınıstri Aıda Balaeva Quryltaı saılaýynyń aldynda jýrnalıster men blogerlerdiń quqyqtary jáne onymen baılanysty máseleler boıynsha oıymen bólisti.
-Qurmetti áriptester!
Saılaýaldy naýqan kezinde jýrnalısterdiń, belsendiler men blogerlerdiń qyzmetine qatysty túrli saýaldar týyndap otyr. Osyǵan baılanysty birqatar máselege arnaıy toqtalyp, túsinik berýdi jón kórdim.
Eń aldymen, jýrnalıster men blogerlerdiń zań sheńberinde óz qyzmetin erkin júzege asyrýǵa, sonyń ishinde foto jáne beınetúsirilim júrgizýge quqyǵy bar ekenin atap ótkim keledi,-delingen Aıda Balaevanyń Facebook paraqshasyndaǵy jazbasynda.
Qazaqstan Respýblıkasynyń «Mass-medıa týraly» Zańyna sáıkes jýrnalıster kásibı qyzmeti barysynda fotoǵa, aýdıoǵa jáne beınege túsirýge, sondaı-aq aqparat taratýǵa quqyly.
Bul rette jýrnalıster de, blogerler de adamnyń kelisiminsiz mynadaı úsh jaǵdaıda túsirilim júrgize alady:
- eger adam oıyn-saýyq, mádenı-buqaralyq, mádenıet salasyndaǵy áleýmettik mańyzy bar is-sharalarǵa, sporttyq-buqaralyq is-sharalarǵa, beıbit jınalystarǵa nemese ózge de kópshilik is-sharalarǵa qatyssa ne sol jerde bolsa;
- eger taratylatyn aqparattaǵy adamnyń beınesi onyń qyzmettik jáne (nemese) qoǵamdyq qyzmetine qatysty bolsa, sondaı-aq ol óz beınesin ashyq qoljetimdi derekkózde ózi jarııalaǵan jaǵdaıda;
- eger adamnyń beınesin paıdalaný qoǵamdyq tártipti qorǵaý maqsatynda qajet bolsa.
-Sonymen qatar birqatar buqaralyq aqparat quraldarynyń, belsendiler men blogerlerdiń áleýmettik jelidegi paraqshalary jappaı buǵattalyp jatqany týraly aqparatqa da jeke toqtalǵym keledi,-deıdi mınıstr.
Onyń aıtýynsha, jýrnalıster men blogerlerdiń kásibı qyzmetine nemese sóz bostandyǵyna negizsiz shekteý qoıyldy degen pikir týǵyzatyn kez kelgen áreket tek jekelegen jýrnalıster men blogerlerge ǵana emes, memlekettik organdardyń bedeline de nuqsan keltiredi.
Bul másele saılaý naýqany kezinde aıryqsha mańyzdy. Mádenıet jáne aqparat mınıstrligi áleýmettik jeli qoldanýshylarynyń, onyń ishinde buqaralyq aqparat quraldary men jýrnalısterdiń akkaýnttaryn buǵattamaıdy. Memleket te mundaı áreketterge nemese sóz ben pikir erkindigin shekteýge múddeli emes. Kerisinshe, mundaı áreketter memleket pen onyń ınstıtýttarynyń bedeline nuqsan keltirip, olardy qoǵam aldynda teris kórsetýge paıdalanylýy múmkin. Sondaı-aq bul Mınıstrliktiń sóz bostandyǵyn qamtamasyz etý baǵytyndaǵy jumysyna kedergi keltiredi.
Ókinishke qaraı, sońǵy ýaqytta osy turǵyda alańdatatyn jaıttar baıqalyp otyr. Sondyqtan mass-medıa salasyndaǵy ýákiletti organ retinde biz, eń aldymen, sóz bostandyǵyna kepildik beretin zańdy quqyqtardyń júzege asýyna qoldaý kórsetemiz.
Bul máseleler Qazaqstan damýdyń jańa kezeńine qadam basqan búgingi ýaqytta erekshe mánge ıe. Jańa Konstıtýtsııa qabyldandy, negizgi memlekettik ınstıtýttardy jańartý úderisi bastaldy, alda Quryltaıdy qalyptastyrý mindeti tur. Elimizde jańa saıası jáne qoǵamdyq mádenıettiń negizi qalanyp jatyr. Onyń ózeginde memleket kepildik bergen quqyqtar men bostandyqtarmen qatar, ár azamattyń óz áreketine jaýapkershiligi de turýǵa tıis. Bul – Ádiletti Qazaqstannyń negizgi qaǵıdattarynyń biri. Zań aldynda laýazymyna, mártebesine, kásibine, qoǵamdaǵy tanymaldyǵyna nemese áleýmettik jelidegi jazylýshylarynyń sanyna qaramastan bári teń.
Osy ustanym «Zań men tártip» qaǵıdatynyń mazmunyn aıqyndaıdy. Memleket sóz bostandyǵyn, jýrnalıster men blogerlerdiń zańdy qyzmetin qamtamasyz etýge jáne qorǵaýǵa mindetti. Al sóz bostandyǵy taratylatyn aqparat úshin jaýapkershilikti de talap etedi. Bir adamnyń quqyǵy ekinshi adamnyń quqyǵyn buzý esebinen júzege aspaýǵa tıis. Qoǵamdaǵy mártebe de eshkimge zań talaptaryn elemeýge artyqshylyq bermeıdi.
Búginde «Adal azamat» qundylyqtarynyń mańyzy artyp keledi. Bul óz quqyǵyn ǵana emes, qoǵam men memleket aldyndaǵy mindetin de túsinetin, zańdy qurmetteıtin, jaýapkershiligi joǵary ári jasampaz azamattyń beınesi. Jańa saıası kezeń bizden osyndaı azamattyq jaýapkershilik pen kemeldikti talap etedi.
Sonymen birge jýrnalıster men blogerler úshin asa mańyzdy taǵy bir qaǵıdatty umytpaýymyz kerek. Ol – taratylatyn aqparattyń anyqtyǵyn mindetti túrde tekserý.
Osyǵan baılanysty áleýmettik jeliler men onlaın-platformalardyń ákimshilikterin zańǵa qaıshy kontentti der kezinde anyqtap, joıý jónindegi jumysty kúsheıtýge shaqyramyn. Alaıda zańǵa qaıshy materıal men zańdy túrde aıtylǵan pikirdiń, kásibı jýrnalıstik qyzmet pen qoǵamdyq pikirtalastyń ara-jigin naqty ajyratý asa mańyzdy. Zańsyz kontentpen kúres sóz bostandyǵyn negizsiz shekteýge ákelmeýge tıis.
Sóz bostandyǵy men jaýapkershilik bir-birine qaıshy uǵymdar emes. Kerisinshe, olardyń úılesimi azamattardyń quqyqtary senimdi qorǵalatyn, zań bárine birdeı qoldanylatyn, al qoǵamdyq dıalog naqty derekke, ózara qurmet pen jaýapkershilikke negizdeletin kemel qoǵam qalyptastyrady.
-Osyǵan baılanysty buqaralyq aqparat quraldarynyń ókilderi men blogerlerdi taratatyn aqparatyna jaýapkershilikpen qaraýǵa, derekkózderdi muqııat tekserýge jáne mass-medıa, onlaın-platformalar men saılaý týraly zańnama talaptaryn saqtaýǵa shaqyramyn,-dedi QR Mádenıet jáne aqparat mınıstri.
Osyǵan deıin 23 tamyz kúni ótetin Quryltaı saýlaýyna daıyndyq barysy týraly jazdyq.