Aǵzasyn donorlyqqa bergisi keletinder neden qorqady
ASTANA. KAZINFORM — Qazirgi kezde qoǵamda eGov portalynda aǵza donorlyǵyna kelisim bergen adam aýyr jaǵdaıǵa tap bolsa, dárigerler onyń ómirin saqtap qalýǵa bar kúshin salmaıdy degen pikir bar.
Respýblıkalyq transplantologııa jáne joǵary tehnologııalyq medıtsınalyq qyzmetterdi úılestirý ortalyǵynyń dırektory Aıdar Sıtkazınov bul pikirge túsinikteme berdi.
Onyń aıtýynsha, patsıenttiń aǵza donorlyǵyna qatysty sheshimi týraly aqparatty medıtsınalyq uıym da, bas dáriger de, emdeýshi dárigerler de aldyn ala bilmeıdi.
— Patsıenttiń qaıtys bolǵannan keıin donor bolýǵa kelisim berip-bermegenin medıtsınalyq uıym da, bas dáriger de, statsıonar dárigerleri de bilmeıdi. Mundaı málimet tek mı ólimi dıagnozy qoıylǵannan keıin ǵana belgili bolady. Dıagnoz konsılıýmde rastalǵannan keıin ǵana biz Respýblıkalyq elektrondy densaýlyq saqtaý ortalyǵyna suraý joldap, azamattyń kelisim bergenin nemese bas tartqanyn anyqtaımyz, — dedi Aıdar Sıtkazınov.
Onyń sózinshe, eger azamat tiri kezinde aǵza donorlyǵynan bas tartsa, donorlyq protsess múlde bastalmaıdy.
— Bıyl osyndaı úsh jaǵdaı boldy. Azamat tiri kezinde bas tartqandyqtan, donorlyq protsess toqtatyldy. Al eger patsıent tiri kezinde kelisim berse nemese bul týraly eshqandaı sheshim qaldyrmasa, qazirgi tártip boıynsha mindetti túrde týystarynyń kelisimi suralady. Eger jaqyndary qarsy bolsa, donorlyq protsess júrgizilmeıdi, — dedi ortalyq basshysy.
Sonymen qosa, Aıdar Sıtkazınov Densaýlyq saqtaý kodeksinde týystarynyń mindetti kelisimin alý týraly talap joq ekenin atap ótti. Alaıda Kodeksti iske asyratyn Densaýlyq saqtaý mınıstrliginiń qoldanystaǵy buıryǵyna sáıkes, qazir dárigerler azamat tiri kezinde kelisim bergenniń ózinde onyń jaqyndarynyń ruqsatyn suraıdy.
— Qazir adam tiri kezinde kelisim bergen jaǵdaıda, týystarynyń ruqsatyn suramaý máselesi qarastyrylyp jatyr. Biraq ázirge mundaı norma kúshine engen joq. Sondyqtan azamat tiri kezinde donorlyqqa kelisim berse, bul týraly jaqyndarymen aldyn ala sóıleskeni durys, — dedi ol.
Onyń aıtýynsha, tájirıbede marqumnyń kózi tirisinde aıtqan erki týystarynyń sheshim qabyldaýyna áser etedi. Máselen, jýyrda Shymkentte qaza tapqan 18 jastaǵy jigittiń ápkesi onyń kózi tirisinde donor bolýǵa kelisetinin aıtqanyn bilgendikten, aǵzany alýǵa ruqsat bergen.
Sonymen qosa, ol dárigerler men aýrýhanalar aǵza donorlyǵynan qarjylaı da, basqa jaǵynan da paıda kórmeıtinin basa aıtty. Kerisinshe, mundaı jaǵdaılarda marqumnyń jaqyndarymen sóılesý, qujattardy rásimdeý, tekserý organdaryna esep berý sekildi qosymsha jaýapkershilik týyndaıdy.
— Dárigerlerdiń basty mindeti — naýqastyń ómirin saqtap qalý. Sondyqtan adamnyń aǵza donorlyǵyna kelisim berip-bermegeni medıtsınalyq kómek kórsetýge eshqandaı áser etpeıdi, — dep túıindedi Aıdar Sıtkazınov.
Eske salaıyq, elimizde donorlyq aǵzaǵa muqtaj 4739 adam transplantatsııa kezeginde tur. Olardyń 125-i — balalar.
