Agroónerkásip kesheniniń eksporttyq túsimi 7 mlrd AQSh dollaryna jetti
ASTANA. KAZINFORM – Aýyl sharýashylyǵy mınıstrligi qoldanystaǵy kýpondyq syıaqyny sýbsıdııalaý tetigi- agroónerkásip keshenin qoldaýdyń tıimdi ári barynsha teńgerimdi quraly dep sanaıdy. Bul tetik fermerler úshin qoljetimdi nesıe sharttaryn saqtaı otyryp, aýyl sharýashylyǵyna jeke kapıtal tartýǵa múmkindik beredi.
Bul týraly Aýyl sharýashylyǵy mınıstri Aıdarbek Saparov Senattyń plenarlyq otyrysynda málimdedi.
Mınıstrdiń aıtýynsha, qoldanystaǵy tetikke balama retinde bıýdjettik nesıeleý qarastyrylýy múmkin. Alaıda respýblıkalyq bıýdjetke túsetin júktemeni azaıtý maqsatynda oblıgatsııalyq qaryzdar boıynsha kýpondyq syıaqyny sýbsıdııalaý tetigi tańdalǵan. Bul qural salaǵa bıýdjetten tys kólemdi qarjy tartýǵa múmkindik beredi.
Osy sýbsıdııalaýdyń arqasynda kóktemgi egis jáne egin jınaý jumystaryn qarjylandyrýǵa 700 mlrd teńge baǵyttaldy. Nátıjesinde 8,5 mln gektarǵa jýyq egis alqaby men 8 myńǵa jýyq aýyl sharýashylyǵy taýaryn óndirýshi qarjylandyryldy. Onyń 96%-y shaǵyn bıznes sýbektileri, 3%-y orta bıznes, al 1%-y iri bıznes ókilderi.
-Bıýdjetten bólingen árbir teńge esebinen 5 teńge kóleminde kommertsııalyq qarjylandyrý tartyldy. Nátıjesinde aýyl sharýashylyǵy óndirýshileri jyldyq mólsherlemesi 5% bolatyn, merzimi bir jyldan 15 aıǵa deıingi jeńildetilgen nesıelerge qol jetkizdi. Bul sapaly tuqymdardy, mıneraldy tyńaıtqyshtardy jáne ósimdikterdi qorǵaý quraldaryn paıdalanýdy qosa alǵanda, barlyq agrotehnologııalyq is-sharalardy ýaqytyly júrgizýge jol ashty, – dedi mınıstr.
Atalǵan sýbsıdııalaý tetigi agrarlyq sektordyń qatarynan eki jyl boıy rekordtyq ónim alýyna yqpal etken negizgi faktorlardyń biri boldy. Sonymen qatar egis alqaptarynyń qurylymyn ártaraptandyrý boıynsha jumystar júrgizildi. Sońǵy eki jylda bıdaı egisiniń kólemi 1 mln gektarǵa qysqaryp, 12,1 mln gektardy qurady. Al maıly daqyldar alqaby 1,1 mln gektarǵa ulǵaıyp, 4,1 mln gektarǵa, burshaqty daqyldar alqaby 300 myń gektarǵa artyp, 800 myń gektarǵa jetti.
Agroónerkásip kesheniniń eksporttyq túsimi 7 mlrd AQSh dollaryna nemese 3,5 trln teńgege jetti. Sonymen qatar salada jeńildetilgen nesıeleýge bólingen árbir 1 trln teńge esebinen 15 trln teńgege deıin jalpy aýyl sharýashylyǵy ónimi óndiriledi.
Atap ótilgendeı, kýpondyq syıaqyny tóleý jónindegi mindettemelerdiń bir bóligin Agrarlyq nesıe korporatsııasy (ANK) men QazAgroQarjyǵa (QAQ) júkteý olardyń qarjylyq shyǵyndarynyń ósýine ákeledi. Bul shyǵyndar túptep kelgende qaryz alýshylarǵa júktelip, agroónerkásip sýbektileri úshin nesıe resýrstarynyń qymbattaýyna jáne jeńildetilgen qarjylandyrýdyń qoljetimdiliginiń tómendeýine sebep bolýy múmkin.
Mınıstr sondaı-aq «Memlekettik múlik týraly» Zań men Bıýdjet kodeksiniń normalaryna sáıkes, kvazımemlekettik kompanııalar, onyń ishinde ANK men QAQ óz paıdasynyń keminde 70%-yn dıvıdend retinde memleket kirisine aýdaratynyn eske saldy. Osylaısha, atalǵan uıymdardyń tabysy el ekonomıkasyna qaıta oralyp, sonyń ishinde aýyl sharýashylyǵyn odan ári damytýǵa arnalady.
Osyǵan deıin habarlaǵanymyzdaı, aýyl sharýashylyǵyna salynǵan ınvestıtsııa 1,6 trln teńgege jetti.
