Agrarshylar 600 mlrd teńgeden asa jeńildetilgen qarjylandyrýǵa qol jetkizdi
ASTANA. KAZINFORM — Agroónerkásip keshenin damytý máseleleri jónindegi Qoǵamdyq keńestiń kezekti otyrysynda bıylǵy jylǵa arnalǵan agroónerkásip keshenin qarjylandyrýdyń negizgi tetikteri qaraldy, dep habarlaıdy QR AShM baspasóz qyzmeti.
Otyrysty ashqan Qoǵamdyq keńes tóraǵasy Erjan Nurbaev salany damytýda teńgerimdi ári jan-jaqty tásildiń mańyzdylyǵyn atap ótti.
— Jyl basynan beri agrarlyq sektor oń úrdistermen qatar, nazar aýdarýdy talap etetin birqatar júıeli máseleni de kórsetip otyr. Búgingi mindet — aralyq qorytyndylardy shyǵaryp qana qoımaı, aýyl sharýashylyǵynyń turaqtylyǵy men básekege qabilettiligin arttyrýǵa baǵyttalǵan strategııalyq basymdyqtardy aıqyndaý. Syndarly dıalog ornap, naqty sheshimder qabyldanady dep senemin, — dedi ol.
Aýyl sharýashylyǵy mınıstrligi agrarshylardyń qarjy resýrstaryna qoljetimdiligin keńeıtýge jáne salany tehnologııalyq jańǵyrtýdy jedeldetýge baǵyttalǵan keshendi sharalardy iske asyryp jatyr.
Atap aıtqanda, erte qarjylandyrý tetigi arqyly aýyl sharýashylyǵy taýar óndirýshilerine 6 mln gektardan astam alqapty qamtı otyryp, 500 mlrd teńgeden astam somaǵa jeńildetilgen nesıeler berildi. Qaryz qarajattarynyń qoljetimdiligin arttyrý maqsatynda 225 mlrd teńge kóleminde kredıttik kepildikter usynyldy. Jalpy alǵanda, kóktemgi egis jáne egin jınaý jumystaryna 750 mlrd teńge qarastyrylǵan.
Salany tehnıkalyq qaıta jaraqtandyrýǵa erekshe nazar aýdarylyp otyr. 2026 jyly aýyl sharýashylyǵy tehnıkasyn jeńildetilgen lızıngke berý baǵdarlamasy aıasynda 147 mlrd teńgege 3 700 birlik tehnıka jetkizýge kelisimsharttar jasaldy. Bul sharalar eńbek ónimdiligin arttyrýǵa jáne sala ókilderiniń shyǵyndaryn azaıtýǵa múmkindik beredi.
Mal sharýashylyǵyn damytýdyń keshendi jospary aıasynda naýryz aıynan bastap jyldyq 6% mólsherlememen «Igilik» jáne «Bereke» atty jańa nesıelik ónimder iske qosyldy. Olar asyl tuqymdy iri qara mal satyp alýǵa baǵyttalǵan.
Sonymen qatar, bordaqylaý alańdaryn jyldyq 5% mólsherlememen jeńildetilgen nesıeleý baǵdarlamasy jumys isteıdi. Bul baǵdarlama jem-shóp, veterınarııalyq preparattar men qosalqy bólshekterdi satyp alýdy qosa alǵanda, aǵymdaǵy shyǵyndardy qarjylandyrýǵa baǵyttalǵan.
Budan bólek, qaıta óńdeý kásiporyndaryn aınalym qarajatyn tolyqtyrý úshin 5% mólsherlememen jeńildetilgen nesıeleý tetigi iske asyrylyp keledi. Sondaı-aq elevatorlar men astyq saqtaý qoımalaryn salý jáne jańǵyrtýǵa arnalǵan jańa qarjylyq qural engizildi. «Keń dala» baǵdarlamasy úlgisi boıynsha jylyjaı keshenderi men baq sharýashylyqtaryn qoldaýdy keńeıtý, sondaı-aq balyq sharýashylyǵy úshin aınalym qarajatyn nesıeleýdi engizý josparlanyp otyr. Bul sharalar shıkizat eksportyn qysqartýǵa, tereń óńdeýdi damytýǵa jáne el ishinde joǵary qosylǵan quny bar ónim óndirýge baǵyttalǵan.
Talqylaý barysynda Qoǵamdyq keńes músheleri memlekettik qoldaý sharalarynyń tıimdiligin arttyrýǵa qatysty birqatar usynystaryn ortaǵa saldy. Atap aıtqanda, kóktemgi egis jáne egin jınaý jumystaryn qarjylandyrý tetikterin jetildirý, ınvestıtsııalyq jobalardy iske asyrý, qarjylyq lızıngti damytý, sondaı-aq mal sharýashylyǵyn damytýdyń keshendi jospary aıasyndaǵy nesıeleý sharttaryn jetildirý máseleleri qaraldy.
— Ótken jyly agroónerkásip keshenin qarjylandyrý kólemin joǵary deńgeıde qamtamasyz etý úshin 153 mlrd teńge bıýdjet qarajaty jumsaldy. Bul jeńildetilgen nesıeleý men lızıngtiń jalpy kóleminiń 15%-yn quraıdy jáne memlekettik qoldaý tetikteriniń joǵary tıimdiligin kórsetedi. Sonymen qatar, qoldaý alýshylardyń 90%-dan astamy — shaǵyn jáne orta sharýashylyqtar. Árıne, bul kórsetkishter Memleket basshysynyń jáne Úkimettiń keshendi qoldaýynyń arqasy. Buryn-sońdy bolmaǵan qarjylandyrý kólemi qazirdiń ózinde naqty nátıje berip, agrarlyq sektordyń turaqtylyǵyn arttyrýǵa yqpal etip otyr, — dep atap ótti Erjan Nurbaev.
Otyrys qorytyndysynda qarjylyq quraldardyń qoljetimdiligin odan ári arttyrýǵa jáne eldiń agroónerkásip kesheniniń turaqty damýyn qamtamasyz etýge baǵyttalǵan usynymdar ázirlendi.
Buǵan deıin 2025 jyly agrarshylardy forvardtyq qarjylandyrýǵa 30 mlrd teńge bólingenin jazdyq.
