Aǵaıyndy Jubanovtar mýzeıi: Shalǵaı aýyl qundy jádigerlerdi qalaı saqtap otyr

Jubanovtar mýzeıine jyl saıyn 6 myńǵa jýyq adam barady. Munda 5 zal bar. Birinshi zalǵa «Aqjarym altyn besigim» ataýy berilgen. Munda qazaqtyń ulttyq buıymdary qoıylǵan. Aǵash úı, onyń ishindegi áshekeı-buıymdar, ań terisinen jasalǵan ydys-aıaqtar qoıylǵan. Altyn, kúmisten jasalyp, taspen kómkerilgen áshekeıler men aǵaıyndy Jubanovtardyń týǵan jeri Jańaturmys aýyly týraly derek bar.

«Jańaturmys aýylynda Jubanovtardyń ata-anasy, Qudaıbergen Jubanovtyń balasy men nemeresi jerlengen. Sonymen qatar, Qýan Jubanovtyń ózi qazyp, sýsyndaǵan bulaǵy bar. Bulaq sýyn aýyl turǵyndary, jolaýshylar áli kúnge deıin paıdalanyp otyr. Qudaıbergen men Ahmetti ómirge ákelgen anasy Bıbishynar Aqtóbeniń Shalqar óńirinde ómirge kelgen. Ol bala emizgen kezde ándetip otyratyn bolǵan. Keıingi kezde Ahmet Jubanovqa mýzykalyq qabilet ana sútinen daryǵan dep aıtylady. Ata-babasy týraly aıtar bolsam, Álim rýynan taraǵan Batyrbaı jasy 40-qa kelgende balaly boldy. Sol kezde halyq «jylama, endi juban» dep balanyń atyn Juban qaıǵan. Juban da kesh bala súıip, halqy Qýan dep atady», - dedi qor saqtaýshy Anarhan Jánibekova.
 

Mýzeıdegi ekinshi zal Ahmet Jubanovqa arnaldy. Qazaqtyń tuńǵysh kompozıtory, Qurmanǵazy orkestriniń negizin salýshy Ahmet Jubanov pen lıngvıst-ǵalym Qudaıbergen Jubanov óz týǵan aýylynda musylmansha til syndyrdy. Keıin ákesi Qýan balalarynyń zamanaýı bilim alǵanyn qalap, bir bólmeli mektep saldy. Jańaturmys aýylyndaǵy mektepke bilimdi, saýatty ustaz Abdolla Berkinovti shaqyrdy. Bul mektepte Jubanovtar áýletimen qatar aýyl balalary bilim aldy. Mýzeıde Ahmet Jubanovtyń shapany, sahnaǵa kıgen fragi, aıaq kıimi, qujattar salǵan papkasy tupnusqa kúıinde saqtaýly.

Aıta keteıik, Ahmet Jubanovtyń 100 jyldyń mereıtory ıÝNESKO kóleminde atalyp ótti. Sol kezde shyǵarylǵan kitaptar men dısk jınaǵy mýzeıde saqtaýly tur.

«Ahmet Jubanov sol jyldary aýylǵa kelgen pereselenderdiń aspaptarynda oınaı bildi. Dombyrany aýyldaǵy kúıshiden úırendi. 1983 jyly mýzeı ashylǵan kezde Ǵazıza Jubanova dombyrany syıǵa tartý etti. Bul bizdiń mýzeıdiń qundy jádigeri retinde saqtaldy. Al úshinshi zaldy «Qaıtalanbas tulǵa» dep atap, Qudaıbergen Jubanov týraly derekter jınaqtaldy. Arab, parsy, latyn tilderin bilgen ǵalym mektep bitirgen soń birden Aqtóbe oqý-aǵartý bóliminde jumys istedi. 1928 jyly Lenıngrad qalasyna baryp, bilim aldy. Almatydaǵy qazaq pedagogıka ınstıtýtynda qyzmet etip, kafedra meńgerýshisi boldy. Teljan Shonan, Muhtar Áýezov, Sáken Seıfýllınmen jumys istep, otbasyn qurdy.  Qazaq mýzykasynyń kúı janry týraly eńbek jazyp, sýret te salǵan. Mýzeıde Qudaıbergen Jubanovtyń latyn álipbıine kóshý týraly baıandamasy saqtaýly tur. Ózge jeke ustaǵan zattary joq. Balalary men áıeli Raýshan Ospanqyzynyń sýretteri men ustaǵan buıymdary bar», - dedi qor saqtaýshy Anarhan Jánibekova.
 

Mýzeıdegi «Jyr jazamyn júregimmen» atty zal Ǵazıza Jubanovaǵa arnaldy. Sımfonııa, balet, opera, kınoǵa arnalǵan áýender jazǵan sazgerdiń kúndelikti tutynǵan jazba dápteri, kózildirigi men Almaty qalasyndaǵy páter mýzeıinen kelgen ydystary saqtaýly.

«Ǵazıza Jubanova tiginshi de bolǵan. Mýzeıde óz qolymen tikken, kıgen kóılegi mýzeıde saqtaýly tur. Tipti kóılekke arnalǵan omyraý gúlderin de óz qolymen jasap shyqqan», - dedi qor saqtaýshy Anarhan Jánibekova.

Embi qalasyndaǵy aǵaıyndy Jubanovtarǵa arnalǵan mýzeıde 13 qyzmetker jumys isteıdi. Onyń tórteýi Jubanovtardy nasıhattaýmen shuǵyldanady. Mýzeı dırektory Ulbolsyn Muhambetovanyń aıtýynsha, mýzeıge kóbine mektep oqýshylary barady.
 

«Almatyǵa baryp, páter mýzeıindegi birqatar zattardy alyp keldim. Qazir Ahmet Jubanov boıtumaryndaı ustaǵan aǵashtan jasalǵan jarqanat, ulttyq oıýy bar aǵash jáne hattary bar. Almatyǵa barǵan kezde konservatorııa stýdentterine sabaq ótkizemiz. Ózim 17 jyldan beri osy salany zerttep júrmin. Mýzyka salasynda bilim aldym, Ahmet Jubanovtyń shákirti Ahmetjan Baǵdáýletovten dáris aldym. Biz osy baǵyttaǵy zertteý jumystaryn ári qaraı jalǵastyramyz», - dedi Ulbolsyn Muhambetova.

Derekterge súıensek, 1983 jyly mýzeı kásiptik-tehnıkalyq ýchılışesiniń jataqhanasynan ashyldy. 1999 jyly mýzeıge «Aǵaıyndy Jubanovtar memorıaldyq mýzeıi» statýsy berildi. 2008 jyly Ahmat Jubanovtyń 100 jyldyq mereıtoıy ótip, qundy jádigerler jańa ǵımaratqa kóshirildi.