Ádilet organdarynyń jeke sot oryndaýshylarynyń qyzmetin baqylaý ókilettigi keńeıtilmek
ASTANA. KAZINFORM — Búgin Májilistiń jalpy otyrysynda «Qazaqstan Respýblıkasynyń keıbir zańnamalyq aktilerine atqarýshylyq is júrgizýdi jetildirý máseleleri boıynsha ózgerister men tolyqtyrýlar engizý týraly» zań jobasy birinshi oqylymda maquldandy.
— 2024 jyly jeke sot oryndaýshylarynyń qatysýyn joıatyn, sondaı-aq azamattardy olardyń qyzmetine aqy tóleýden bosatýǵa múmkindik beretin jeńildetilgen atqarýshylyq is júrgizýdi qarastyratyn tıimdi normany engizdik. Ákimshilik aıyppuldar men salyq bereshekterin óndirip alý 20 AEK-ke deıin júrgizildi. Oń tájirıbe bar. Mysaly, 2025 jyly túsken 1,4 mln qujattyń shamamen 500 myńy boryshkerler tarapynan erikti túrde oryndalǵan. Azamattar úshin yqtımal únem 2,4 mlrd teńgeni qurady, — dedi zań jobasyn tanystyrǵan depýtat Dmıtrıı Koloda.
Onyń aıtýynsha, búgin qaraýǵa shyǵarylyp otyrǵan qujatta mynadaı normalar qarastyrylyp otyr:
— óndirip alý shegi 20-dan 40 AEK-ke deıin ulǵaıtý arqyly atqarýshylyq qujattardyń jekelegen sanattary (aıyppuldar men salyq bereshekterin óndirip alý) boıynsha ońaılatylǵan is júrgizýdiń qoldanylýy keńeıtiledi, bul azamattardyń qosymsha shyǵystardan arylýyna múmkindik beredi;
— Ádilet mınıstrligine óndirilgen qarajatty óndirip alýshylarǵa aýdarýdyń naqty merzimderin belgileý ókilettigi beriledi, bul rette isi ákimshilik-aýmaqtyq birlikten tys ornalasqan óndirip alýshylardyń quqyqtary eskeriledi;
— sot oryndaýshylaryna boryshkerlerdi kóshirý (shyǵarý) týraly on kún buryn habarlaý mindeti engiziledi, bul olarǵa daıyndalýǵa jáne basqa turǵyn úı tabýǵa múmkindik beredi;
— májbúrlep oryndatý sharalaryn usyný merzimi ótip ketken jaǵdaıda, olardyń barlyǵyn joıý normasy engiziledi.
— eger májbúrlep oryndaý sharalaryn usyný merzimi ótken bolsa, olardyń barlyǵynyń kúshin joıylady. Budan basqa, atqarýshylyq qujatty sońǵy bolyp oryndaǵan jáne atqarýshylyq is júrgizýdi toqtatqan sot oryndaýshysyna basqa sot oryndaýshylary salǵan barlyq tyıym salýlardyń kúshin joıý quqyǵy beriledi;
— atqarýshylyq is qozǵalǵan kezden bastap balamen qarym-qatynas tártibi týraly atqarýshylyq qujattar boıynsha boryshkerlerdi Boryshkerlerdiń biryńǵaı tizilimine engizbeıdi. Búgingi kúni mundaı boryshkerler atqarýshylyq is júrgizýdiń qozǵalýyna baılanysty avtomatty túrde tizilimge enedi;
— taraptar bitimgershilik kelisim jasasý úshin sotqa júgingen kezde atqarýshylyq is júrgizýdi bir aıǵa deıin toqtatylady:
— qoldanystaǵy jeke sot oryndaýshylaryn attestattaý, onyń ishinde zańnama men Kásiptik ar-namys kodeksin bilýin tekseriledi. Qaıta attestattaýdan óte almaý jeke sot oryndaýshysy lıtsenzııasynyń qoldanylýyn toqtatýǵa negiz bolady;
— kómekshiler men taǵylymdamadan ótýshilerge qoıylatyn talaptardy qatańdatylady. Úsh jyl ishinde sybaılas jemqorlyq quqyq buzýshylyqtary úshin jaýapqa tartylǵan adam jeke sot oryndaýshysynyń kómekshisi jáne taǵylymdamadan ótýshi bola almaıdy;
— jeke sot oryndaýshylarynyń qyzmetin baqylaý jónindegi ádilet organdarynyń ókilettikterin keńeıtiledi. Tekserý qorytyndylary boıynsha buzýshylyqtardy joıý týraly usynystar engiziletin bolady, al olardy qaraýsyz qaldyrý jeke sot oryndaýshysy lıtsenzııasynyń qoldanylýyn toqtata turýǵa negiz bolady;
— josparly nemese jospardan tys baqylaý júrgizý ıasynda aýmaqtyq organnyń ne óńirlik jeke sot oryndaýshylary palatasynyń suraý salýy boıynsha óndirip alýshylardyń paıdasyna óndirip alynǵan somalardy saqtaýǵa arnalǵan jeke sot oryndaýshysynyń aǵymdaǵy shoty boıynsha aqsha qaldyǵy men qozǵalysy týraly úzindi kóshirme beriledi.
Aıta keteıik, Májilistiń jalpy otyrysynda depýtattar bilim alýshylar úshin pedagogterdiń jaýapkershiligin tek oqý protsesi kezimen shekteý kózdelgen zań jobasyn birinshi oqylymda talqylap, arnaýly memlekettik organdardyń qyzmeti máseleleri qamtylǵan qujatty ekinshi oqylymda pysyqtaıdy.