Ádilet mınıstrligi sot saraptamasynyń jańa ádisin bekitti
ASTANA.KAZINFORM — Ádilet mınıstriniń 2026 jylǵy 10 maýsymdaǵy buıryǵymen sot saraptamalary máselelerine qatysty birqatar buıryqtarǵa ózgerister men tolyqtyrýlar engizildi. Atap aıtqanda, sot saraptamalarynyń kúrdelilik sanattaryn aıqyndaý qaǵıdalary jańartyldy.
Sot-saraptamalyq zertteýlerdiń jańa baǵyttary
Endi zattar men materıaldarǵa qatysty sot-saraptamalyq zertteýlerdiń qataryna tómendegiler engizildi:
-
lak-boıaý materıaldary, jabyndar jáne polımerlik materıaldardy zertteý;
-
munaı ónimderi men janar-jaǵarmaı materıaldaryn zertteý;
-
metaldar men qorytpalardy zertteý;
-
topyraqtardy zertteý;
-
talshyqty materıaldar men olardan jasalǵan buıymdardy zertteý;
-
spırtti suıyqtyqtardy zertteý;
-
arnaıy hımııalyq zattardy zertteý;
-
shyny, keramıka jáne sılıkatty qurylys materıaldarynan jasalǵan buıymdardy zertteý;
-
gazdyq jáne suıyq hromatografııa, sondaı-aq mass-spektrometrııa ádisteri arqyly zattardy zertteý (jańa);
-
molekýlalyq spektrometrııa ádisteri arqyly zattardy zertteý (jańa).
Jańa saraptamalardyń mazmuny
Jańa baǵyttar boıynsha saraptamanyń maqsaty – ınstrýmentaldy ádister (gazdyq nemese suıyq hromatografııa, mass-spektrometrııa, ýltrakúlgin, ınfraqyzyl jáne kombınatsııalyq spektrometrııa) arqyly zattardyń sapalyq jáne sandyq quramyn, qurylymy men qasıetterin anyqtap, olardyń tabıǵaty týraly obektıvti derekter alý.
Zertteý obektileri
Zertteý nysandaryna mynalar jatady:
-
organıkalyq zattar (ýly, radıoaktıvti jáne ıadrolyq materıaldardan basqa);
-
gazdar (mysaly, azot totyǵy jáne t.b.);
-
arnaıy shekteýli kúshti áser etetin zattar (benzobarbıtal, geksobarbıtal, zopıklon, klozapın, pregabalın, sıbýtramın, tropıkamıd, hloroform jáne t.b.);
-
salystyrmaly jáne baqylaý úlgileri;
-
qylmystyq is materıaldary jáne zattyń shyǵý tegi, óndiris tehnologııasy, saqtaý tásili týraly málimetter.
Saraptama barysynda sheshiletin suraqtar
-
zerttelip otyrǵan zattyń tabıǵaty qandaı;
-
obekt quramynda belgili bir zat bar ma;
-
zattyń sandyq quramy qandaı;
-
zat izderi qandaı obektiler betinde kezdesedi;
-
gaz túrindegi zattardyń (mysaly, azot totyǵy) bar-joǵy anyqtalady.
Molekýlalyq spektrometrııa zertteýi
Bul ádis ınfraqyzyl, ýltrakúlgin jáne kombınatsııalyq shashyraý spektrometrııasyna negizdeledi. Ol zattardyń qurylymy men qasıetterin anyqtaýǵa múmkindik beredi.
Zertteý júrgizýge arnalǵan jabdyqtar
Jańa zerthanalar kelesi quraldarmen jabdyqtalýy tıis:
-
gazdyq jáne suıyq hromatograftar;
-
mass-spektrometrler;
-
ınfraqyzyl jáne ýltrakúlgin spektrometrler;
-
rotorly býlandyrǵysh;
-
ýltradybystyq vanna;
-
analıtıkalyq tarazylar;
-
mıkroskoptar;
-
proba alǵyshtar;
-
zerthanalyq peshter men shkaftar;
-
kompıýterlik júıeler jáne spektrlik derekter bazalary jáne t.b.
Kadrlardy daıarlaý talaptary
Eger saraptamanyń jańa túri alǵash ret engizilse, mamandardy daıarlaý syrtqy uıymdarda (JOO, ǵylymı-zertteý ınstıtýttary, ǵylymı-tehnıkalyq ortalyqtar) nemese tıisti tájirıbesi bar mekemelerde júrgiziledi.
Oqý merzimi – keminde 1 aı. Oqýdy aıaqtaǵannan keıin tıisti sertıfıkat nemese kýálik beriledi.
Buıryq 2026 jylǵy 3 shildeden bastap kúshine enedi.
Aıta keteıik, barlyq kásibı zańgerler Sot tóreligi akademııasynda tegin oqı alady.