Adamzatqa 10 jyl qaldy
ASTANA. 3 sáýir. QazAqparat - Adamzatqa saldary joıqyn jahandyq ekologııalyq apattyń aldyn alý úshin nebári on jyl qaldy.
Bul týraly «Ýtro.rý» BUU-nyń ornyqty damý problemalary boıynsha kezekti sammıtine oraılastyrylǵan «Ǵalamshardyń jaı-kúıi» deklaratsııasyna silteme jasap habarlady.
«Zertteýler adamzat órkenıetiniń ıgiligi úshin sońǵy júzjyldyqta atqarylǵan isterdiń nátıjesinde dýshar bolǵan ekojúıeniń odan ári tirshilik etýi qater aldynda tur», - delingen qujatta.
Eger adamzat kúsh-jigerin biriktirmese, ekojúıeniń kúıreýine kýá bolmaq, dep eskertý jasaǵan deklaratsııaǵa qol qoıǵan ǵalymdar. Bizdiń órkenıetimiz sýsyz jáne taǵamsyz qalady, bıologııalyq áralýandyqtan jurdaı bolady, sondaı-aq basqa da resýrstar joǵalý qaýpine ushyraıdy.
Sońǵy on jyldyqta mańyzdy úsh ózgeris boldy. Birinshiden, antropotsen dáýiri bastaldy, óıtkeni jahandyq aýqymdaǵy úderister adamdar qolymen jasaldy. Ekinshiden, Jer ústindegi kóptegen úderister bir-birimen ózara baılanysty. Bul ózara baılanystar ınnovatsııalardy engizýdi tezdetkenimen kenetten bolatyn daǵdarystar adamdardy dármensiz kúıge ushyratady. Úshinshiden, qorshaǵan ortaǵa baqylaýdyń qazirgi tásilderi óziniń tıimsizdigin kórsetti, óıtkeni klımattyń ózgerýine qarsy tura almady jáne bıoalýandyqty qurdymǵa ketirýge ákep soqty, delingen qujatta.
Osyǵan baılanysty ótken aptada Londonda ǵylymı konferentsııaǵa jınalǵan deklaratsııa avtorlary BUU-ny qorshaǵan orta problemasyna kóbirek nazar aýdarýǵa, sondaı-aq jahandyq deńgeıdegi áleýmettik, ekonomıkalyq jáne ekologııalyq saıasatty úılestirip otyratyn ornyqty damý jóninde Keńes qurýǵa shaqyrdy.
Jaǵdaıdy ózgertý úshin jańa tehnologııalardy engizý jetkiliksiz. Qundylyqtardy, pikirlerdi jáne maqsattardy ózgertý qajet. Mundaı umtylys túbegeıli jáne aýqymdy reformalardy qajet etedi, delingen deklaratsııada.
Adamzattyń taıaýdaǵy jyldarda jahandyq ekologııalyq apatqa ushyraıtyny jóninde kópten beri aıtylyp júr. Ótken jyldyń qarasha aıynda Klımattyń ózgerýi jónindegi halyqaralyq sarapshylar toby jahandyq jylyný saldarynan adamzat sý tasqyny men qurǵaqshylyqqa ushyraıtynyn eskertken bolatyn.
Bıylǵy jyldyń basynda NASA parnıktik gazdar shyǵaryndylaryn baqylaýǵa múmkindik beretin 14 qadamdy usyndy. Ǵalymdardyń pikirinshe, bul sharalar ǵalamshardy jahandyq jylynýdan qutqarady jáne jahandyq daǵdarystyń aldyn alýǵa múmkindik beredi.
