Adam janyna arashashy bolýy tıis dárigerlerdiń ózi qaýipti ınfektsııalar taratýda - respýblıkalyq basylymdarǵa sholý

«Egemen Qazaqstan» basylymynyń jazýynsha, qazirgi kezde Qazaqstanda mektepke deıingi tárbıe jáne oqytýmen balalardyń tek qana 38,7 paıyzy ǵana qamtylǵan. Bala-baqshalarǵa orta eseppen 100 orynǵa 111 baladan keledi. (qalalyq jerde 120). Qalalyq jerlerde árbir úshinshi bala, aýyldyq jerlerde 100 balanyń ishinen 5-ýi ǵana bala-baqshaǵa barady. «Sondyqtan bala-baqsha tapshylyǵyn azaıtý -

kún tártibinde turǵan negizgi másele. Elbasy Nursultan Nazarbaev ta bıylǵy jylǵy Joldaýynda osy máseleni qadap aıtyp, «Balapan» memlekettik baǵdarlamasyn ázirleýdi tapsyrdy. Bul baǵdarlamany júzege asyrý negizinde biz 2020 jylǵa qaraı aýyldyq jáne qalalyq jerlerde bala-baqsha tapshylyǵy tolyǵymen sheshiledi dep otyrmyz», deıdi Bilim jáne ǵylym mınıstri Janseıit Túımebaev «Egemen Qazaqstan» basalymyndaǵy jarııalanymynda. Máseleniń jalǵasyn basylymnyń búgingi sanyndaǵy «Mańyzdy betburys» atty maqaladan oqısyzdar.

Sondaı-aq basylymnyń búgingi sanynda Astana qalalyq Tilderdi damytý basqarmasynyń bastyǵy Orazkúl Asanǵazy arnaıy maqala jarııalap, jaqynda ǵana úkimette qaralǵan tilderdi qoldaný men damytýdyń 2011-2020 jyldarǵa arnalǵan memlekettik baǵdarlamasy týraly óziniń kózqarasyn bildiripti. Basqarma bastyǵynyń sózine qaraǵanda, qazirgi ýaqytta 85 paıyz qazaq azamattarynyń esimi qate jazylǵan. Sony jónge keltiretin qujatty jasaýǵa 10 jyl azdyq etti. Taǵy 3 jylǵa sozbaq oıymyz bar. «Ony osy baǵdarlamaǵa deıin qabyldaý qajet. Muny aıtyp otyrǵan sebebim, búgingi kúni azamattardyń esimi, erteńgi kúni ne dúkenniń ne shashtarazdyń nemese qandaı da bir fırmanyń ataýy bolady da kóshege jarnama bolyp ilinedi. Eń ókinishtisi, qate aty endi nemereleriniń tegi bolyp qate jazylýda», deıdi O.Asanǵazy.

***

«Aıqyn» basylymynyń habarlaýynsha, Eýropadaǵy qaýipsizdik

jáne yntymaqtastyq uymynyń ókilderi «qyrǵyz elinde ultaralyq qaqtyǵystardyń aldyn alý úshin» degen maqsatta osy elge 4 aı merzimge EQYU-nyń keńestik tobyn attandyrý jóninde sheshim qabyldaǵan. 4 aı ishinde orys tilin jaqsy biletin halyqaralyq uıymnyń 52 ofıtseri eldiń ońtústiginde bolyp, ózderine tıesili mindetti atqaryp qaıtpaq. Alaıda buǵan qyrǵyz eli, sonyń ishinde keıbir saıası partııalar men jastar qozǵalysy narazylyq tanytyp otyr. Onyń birinshi sebebi «syrtqy kúshter Osh jáne Jalal-Abad oblystarynda turǵylyqty turǵyndardyń kópshiligin quraıtyn ózbekterdi bılikke tartady. Munyń arty ózbekterdiń Kosovodaǵydaı avtonomııa suraýyna ákelip soqtyrady. Al ekinshi sebep, qyrǵyzdar «eldegi jaǵdaıdy ózimiz-aq retteımiz» degen nıette. Bul týraly «Aıqynnyń» búgingi sanyndaǵy «Qyrǵyz bıligi qaqtyǵysty tekserýge kiristi» atty maqalada.

Sondaı-aq «Aıqyn» búgingi sanynda Reseı úkimetiniń birinshi

vıtse-premeri Igor Shývalovpen bolǵan suhbatty jarııalaǵan. I.Shývalovtyń pikirinshe, Qazaqstan úshin Ortalyq Azııa odaǵynan

kóri Kedendik Odaq áldeqaıda tıimdi. Sebebi Reseı óziniń ekonomıkalyq potentsıaly boıynsha Qazaqstan úshin ózge

Ortalyq Azııa memleketterinen mańyzdyraq. Ortalyq Azııa elderi ekonomıkalyq damýdyń ár satysynda, onyń ústine ekonomıkany basqarýdyń ártúrli tásilin qoldanýda. ıAǵnı ol qurylǵan jaǵdaıda kezekti formaldy uıym ǵana bolyp qalar edi.

***

«Alash aınasy» basylymynyń jazýynsha, qurǵaqshylyqtan zardap shegip, egis alqabynyń 70 paıyzdan astamy kúıip ketken batys oblystar keler jyly tuqym jetispeýshiligin kórýi múmkin. Mysaly Aqtóbe oblysynda - 78 myń, al Batys Qazaqstan oblysynda 24 myń tonna bıdaı tuqymy jetpeı qalý múmkindigi boljanýda. Biraq bul tusta bárine kináli qurǵaqshylyq qana emes. Oǵan júıeli tuqym saıasatynyń bolmaýy men suryptardy paıdalanýdyń ǵylymı negizdelgen normalarynyń saqtalmaýy da sebep. Munyń barlyǵy aldaǵy ýaqytta eskerilýi tıis. Al keler jyldyń tuqym qoryn jınaý búginnen bastalýy tıis. Senbi kúni ótken Aýyl sharýashylyǵy mınıstrliginiń alqa májilisinde osy tektes ózge de birqatar máseleler kóterildi.

Ol týraly «Alash aınasy» basylymynyń búgingi sanyndaǵy «Qýańshylyqqa qaramastan, bıylǵy astyq jetkilikti bolady» atty maqalada.

Sonymen qatar atalmysh basylym «Adam janyna arashashy bolýy tıis dárigerdiń ózi asa qaýipti ınfektsııa taratýshy bolyp shyqsa, ne dersiz ?. Elimizdegi dárigerlerdi medıtsınalyq tekserýden ótkizý sharasy osyndaı qaýipti dabyl qaqtyrarlyq bolyp tur. Tekserýden ótkizilgen 35 myńnan astam dárigerdiń 626-na gepatıt jáne týberkýlez dıagnozy qoıylǵan. Olardyń basym bóligi operatsııa jasaıtyn hırýrgter», dep jazady. Bul másele jónine «Alash aınasy» basylymnyń búgingi sanyndaǵy «Esiń bolsa, emhanaǵa barma» atty maqaladan oqýǵa bolady.

***

«Astana aqshamy» basylymynyń habarlaýynsha, «Densaýlyq» medıtsınalyq poezynyń jolǵa shyqqanyna bir aıǵa jýyqtapty. Osy ýaqyt aralyǵynda 4 myń 568 adam dárigerlerdiń kómegine júgindi.

Al jalpy qaralǵan azamattardyń sany - 18 myń 883. Bul týraly basylymnyń búgingi sanyndaǵy «Medıtsınalyq kómek kórsetilýde» atty maqaladan oqısyzdar.

***

«Lıter» basylymynyń jazýynsha, frantsýz akteri Jerer Departe taǵy da qazaqstandyq fılmge túsetin boldy. Búgingi tańda otandyq kınoındýstrııanyń bolashaǵy stsenarıı men tájirıbeli rejısserden ǵana emes, akterlerǵa da baılanysty. Sondaı-aq qazir túsirilgen týyndy elimizde de shet elde de suranysqa ıe bolýy úshin oǵan eń quryǵanda 1 tanymal juldyz qatysýy kerek. Ázirge biz bul baǵytta kóbine reseılik akterlarǵa ıek artyp otyrmyz. Al frantsýzdyq aktermen jasalǵan mundaı kelisimdi naǵyz jetistik dep baǵalaýǵa bolady. Bul týraly «Lıter» búgingi sanyndaǵy «On obeşal vernýtsıa» atty maqalada.