Ábilıazovtiń Grýzııa «sapary»
ASTANA. QazAqparat - Almaty qalasynyń qylmystyq ister jónindegi mamandandyrylǵan aýdanaralyq sotynda qashqyn bankır Muhtar Ábilázov pen onyń sybaılastaryna qatysty qylmystyq isti qaraý odan ári jalǵasýda.
Sottyń búgingi otyrysynda Grýzııadaǵy qonaqjaılyq keshenniń qurylysyna jáne osy eldegi telekommýnıkatsııalyq kompanııanyń úlesin satyp alýǵa degen jeleýmen enshiles kompanııalardy nesıeleý týraly epızod qarastyryldy.
BTA bank pen Muhtar Ábilıazovtyń buǵan deıin jarııa bolǵan qylmystyq kestesiniń kómegimen 2007 jyly qarjy ınstıtýty qyzmetkerleri «Medea Hotel Company B.V.» kompanııasynyń atyna qujattar daıyndaıdy. Tergeýden málim bolǵanyndaı, bul áreket arqyly BTA banktiń aqshasyn urlaý oılastyrylǵan. Sol jyly BTA bankte jolǵa qoıylǵan qylmystyq kestemen «Medea Hotel Company B.V.» kompanııasynyń atynan «Medeıa» qonaq úıiniń qurylysyna jáne aınalymdaǵy qarajatty tolyqtyrý úshin 42,5 mıllıon AQSh dollary kólemindegi nesıelik jelini ashýǵa ótinim beriledi.
Árıne, ótinimdi maquldaýǵa kelgende eshqandaı másele týyndaǵan joq. Nesıe komıteti eshqandaı saraptama júrgizgen joq, qaryz alýshyny, onyń nesıe alý tarıhyn teksergen joq. Óıtkeni, bank qyzmetkerleri qaryz alýshy kompanııanyń is júzindegi qojaıyny kim ekenin jaqsy biletin edi. Sol sebepten az ýaqyttyń ishinde oń sheshim qabyldandy. Kóp uzamaı nesıe komıteti atalǵan kompanııany nesıeleý kólemin 42,5 mıllıon AQSh dollarynan 69 mıllıon AQSh dollaryna deıin kóbeıtý týraly sheshim shyǵardy.
«Bul jerde banktiń qaryz alýshy týraly sheshimi bolýy kerek. Ol sheshimde qaryz alýshynyń bıznes josparynda kórsetilgen maqsaty men mindeti, nesıe aqshanyń maqsatty jumsalatyny týraly monıtorıngi, nesıeniń tıimdi jumsalýy týraly taldaý, nesıeniń qaıtarylýynyń boljamy jáne taǵy basqa máseleler kórsetilýge mindetti bolǵan. Alaıda, ondaı sheshim shyǵarylmaǵany anyqtaldy»,- dep málimdedi sot otyrysynda BTA banktiń ókili Talǵat Amantaı.
Bankten berilgen nesıe qaıtarylmaǵan. Jalpy alǵanda, Talǵat Amantaı jarııa etken aqparat boıynsha, osy qylmystyq keste arqyly BTA bankten 20 mıllıonnan astam AQSh dollary urlanady. Atap aıtarlyǵy, Grýzııadaǵy qonaq úı kesheni salynbaǵan. Saıyp kelgende, nesıege berilgen aqshanyń bárin Muhtar Ábilıazov jymqyryp, óziniń jeke qajettilikterine paıdalanǵan.
Týra osyǵan uqsas tásilmen Ábilıazov BTA bankten taǵy 125 mıllıonnan astam AQSh dollaryn jymqyrypty. Bul joly qaryz alýshy retinde «Black Sea Telekom B.V.» kompanııasynyń atynan ótinim daıyndalǵan. Aıta ketelik, Muhtar Ábilıazovtiń sybaılastary osy kompanııany baqylaýda ustaǵan. Bul joly nesıeleý maqsaty retinde «Grýzııanyń birikken telekommýnıkatsııalyq kompanııasynyń» jarǵylyq kapıtalynyń úlesin satyp alý dep kórsetilgen. BTA banktiń basshylyǵy tólem qabileti tómen kompanııanyń nesıe qujatyn tolyǵymen maquldaıdy. Atap aıtarlyǵy, nesıege berilgen aqsha áli kúnge deıin bankke qaıtarylmaǵan, al grýzındik jobalarǵa jumsalǵan aqsha da eshqandaı paıda ákelmegen.
Ábilıazov bul jobalarmen de shektelmegen. Az ýaqyttyń ishinde taǵy da bes jobany qarjylandyrady. Máselen, «Geogia tourists B.V.» kompanııasy jer telimderin satyp alý úshin 3 mıllıon AQSh dollaryn nesıege alady. Batýmı qalasynda «Meshetı» qonaq úı-turǵyn úı keshenin salýǵa «Kolhida Invest B.V.» kompanııasyna týra 4 mıllıon AQSh dollary berilgen. Sondaı-aq, «Tbilisi Hotel Holding B.V.» kompanııasyna Grýzııada jyljymaıtyn múlik satyp alý maqsatymen 56 mıllıon dollar nesıe berilgen. Budan bólek «Batumi Rivera B.V.» kompanııasyna jer ýchaskesin satyp alýǵa jáne nysandardy jartylaı salýǵa 10 mıllıon AQSh dollary kóleminde nesıe aýdarylady. Jalpy alǵanda, grýzındik jobalardyń nátıjesinde Ábilıazov pen onyń sybaılastary 300 mıllıon AQSh dollaryn urlaǵan.
