Ábdel Zııat: Qaýipti ınfektsııalardy erte anyqtaý úshin otandyq dıagnostıkalyq júıeler qajet
ASTANA. KAZINFORM – Búgin Astana tórinde Memleket basshysy Qasym-Jomart Toqaev Medıtsına qyzmetkerleri kúnine oraı densaýlyq saqtaý salasynyń qyzmetkerlerin marapattady. Olardyń arasynda Masǵut Aıqymbaev atyndaǵy asa qaýipti ınfektsııalar ulttyq ǵylymı ortalyǵynyń jetekshi ǵylymı qyzmetkeri, professor Ábdel Zııat Jumadiluly da bar. Ol «Qurmet» ordenimen marapattaldy.
Ǵalym asa qaýipti ınfektsııalar salasynda 1987 jyldan beri eńbek etip keledi. Onyń aıtýynsha, búginde ózi qyzmet atqaratyn ulttyq ǵylymı ortalyq úsh negizgi baǵytta jumys isteıdi.
– Bizdiń ortalyqta ǵylymı baǵytpen qatar osy salaǵa qajetti mamandardy daıyndaý jumysy júrgiziledi. Dárigerlerdi, zerthanashylardy oqytyp, olardyń biliktiligin arttyrýǵa kóńil bólemiz. Sonymen birge ınfektsııalyq aýrýlarǵa qarsy vaktsınalar men dıagnostıkalyq preparattardy ázirleý, óndiriske engizý baǵytynda jumys istep kelemiz, - dedi medıtsına ǵylymdarynyń kandıdaty.
Professordyń sózinshe, ortalyq mamandary Qazaqstannyń bıologııalyq qaýipsizdik júıesin jetildirýge baǵyttalǵan zań jobasyn jáne oǵan qatysty birqatar normatıvtik aktini ázirleýge atsalysqan.
– Bıologııalyq qaýipsizdik týraly zańdy ázirleý jumystaryna bizdiń mamandarymyz da qatysty. Bul baǵyttaǵy jumystar eldiń ınfektsııalyq qaýipterge daıyndyǵyn arttyrýǵa, ǵylymı jáne zerthanalyq áleýetti kúsheıtýge baǵyttalǵan. Búgingi marapatty osy salada atqarylyp jatqan aýqymdy jumystardyń nátıjesi dep qabyldaımyn, – deıdi ǵalym.
Ol qazirgi tańda ortalyq aldynda turǵan mańyzdy mindetterdiń biri – otandyq dıagnostıkalyq júıelerdi damytý ekenin atap ótti.
– Qazirgi tańda biz polımerazdy tizbekti reaktsııa (PTR) ádisine negizdelgen naqty ýaqyt rejımindegi test júıelerin ázirlep, olardy otandyq óndiriske engizý baǵytynda jumys istep jatyrmyz. Bul – asa mańyzdy baǵyt. Sebebi qaýipti ınfektsııalardy erte anyqtaý, ýaqytyly shara qabyldaý úshin sapaly dıagnostıkalyq quraldar qajet. Sheteldik júıelerdi satyp alý qymbatqa túsedi, sondyqtan ózimizdiń otandyq ónimdi shyǵarý – strategııalyq mindetterdiń biri, – dedi ol.
Ǵalymnyń aıtýynsha, ulttyq ǵylymı ortalyqtyń mańyzy Qazaqstanmen ǵana shektelmeıdi. Mekeme Ortalyq Azııadaǵy asa qaýipti ınfektsııalar baǵyty boıynsha jetekshi uıymdardyń biri retinde halyqaralyq saraptamalyq jumystarǵa qatysady.
– Bizdiń mekeme Ortalyq Azııa óńirindegi bıologııalyq qaýipsizdik baǵytynda jaýapty mekemelerdiń biri sanalady. Aımaqtaǵy qaı memlekette bolmasyn ınfektsııalyq aýrýlardyń oshaǵy paıda bolǵan jaǵdaıda, biz saraptamalyq jáne konsýltatsııalyq kómek kórsetýge daıynbyz. Bul – úlken jaýapkershilikti talap etetin jumys, – dedi professor.
Sonymen qatar ǵalym jas mamandardy daıarlaý salanyń turaqty damýy úshin mańyzdy ekenin aıtty.
– Ǵylymnyń bolashaǵy – jas mamandarǵa baılanysty. Sondyqtan biz olardyń kásibı damýyna, ǵylymı dárejesin kóterýine, magıstratýra men doktorantýra baǵytynda bilim alýyna qoldaý kórsetemiz. Bilikti kadrlar daıyndaý – bizdiń negizgi mindetterimizdiń biri, – dep sózin túıindedi.
Aıta keteıik, búgin elordada Prezıdent Qasym-Jomart Toqaev Medıtsına qyzmetkerleri kúnine oraı densaýlyq saqtaý salasynyń qyzmetkerlerin marapattady.
