Abaıdy alǵash zertteýshilerdiń biri - Muratbek Bójeevtiń týǵanyna 100 jyl tolý atalyp ótti
ALMATY. 7 sáýir. QazAqparat /Erbol Azanbek/ - Búgin Almatydaǵy M.Áýezov murajaı úıinde kórnekti ádebıettanýshy-ǵalym, fılologııa ǵylymynyń doktory Muratbek Bójeevtiń týǵanyna 100 jyl tolýyna oraı eske alý keshi ótti.
Sharaǵa ǵalymnyń áriptesteri, urpaǵy, jazýshylar, jerlesteri qatysyp, eske aldy. Sondaı-aq arnaıy derekti fılm kórsetilip, onyń ómiri men qyzmetine arnalǵan kórme uıymdastyryldy.
«Muratbek Bójeev búkil ǵylymı qyzmetinde qazaq aqyndary men jazýshylarynyń shyǵarmalaryn tekstologııalyq zertteý isimen aınalysty. Ol 1917 jylǵa deıingi qazaq ádebıetiniń tarıhyn jetik bilgen úlken maman boldy. Ǵalym arab árpimen jazylǵan qoljazbalardy qazirgi áripke túsirýde úlken jumystar júrgizip, buǵan deıin aıtylmaı kelgen kóptegen aqyndardyń esimin ashty. Onyń biri - Máshhúr Júsip Kópeevtiń shyǵarmalaryn baspaǵa jeke jınaq etip daıyndady. Osyndaı irgeli zertteýlerimen qazaq ádebıettaný ǵylymyn baıytqan adam», - deıdi sharanyń uıymdastyrylýyna uıytqy bolǵan M.Áýezov atyndaǵy Ádebıet jáne óner ınstıtýtynyń dırektory Seıit Qasqabasov.
Osy ınstıtýttyń abaıtaný jáne jańa dáýir ádebıeti bóliminiń meńgerýshisi Serikqazy Qorabaıdyń aıtýynsha, Muratbek Bójeev Abaı shyǵarmashylyǵyn zertteýshilerdiń biri bolǵan. «Ol óziniń ustazy Muhtar Áýezovpen birge Abaıdyń 1940 jyly shyqqan eki tomdyq shyǵarmalar jınaǵyn daıyndaýǵa qatysty. Ol óz eńbekterinde Abaı týyndylarynyń ıdeıalyq-kórkemdik jáne óleń qurylysy erekshelikterin zerttedi, Abaıdyń aqyndyq aınalasy týraly irgeli eńbekter jazdy», - deıdi S.Qorabaı.
QazAqparat anyqtamasy: M.Bójeev 1925 jyly Semeı qazaq pedagogıkalyq tehnıkýmyn, 1932 jyly Máskeýdegi pedagogıkalyq ınstıtýtty bitirgen. 1934-1938 jyldary Máskeý tarıh, fılosofııa jáne ádebıet ınstıtýtynyń aspırantýrasynda oqyǵan. 1934-1941 jyldary Qazaq pedagogıkalyq ınstıtýty men Qazaq memlekettik ýnıversıtetinde oqytýshy, KSRO ǴA Qazaq fılıalynyń kishi ǵylymı qyzmetkeri bolyp istegen. 1942 jyly jazyqsyz aıyptalyp, stalındik lagerde qamaýda bolǵan. 1956 jyl aqtalyp, qaıtadan ǵylymı qyzmetpen aınalysqan. M.Áýezovtyń ádebı-memorıaldyq murajaıyn uıymdastyrýshylardyń, onyń 12 tomdyq shyǵarmalar jınaǵyn daıyndaýshylardyń biri, uly jazýshynyń bıblıografııalyq kórsetkishin qurastyrýshy. Abaıdy, Máshhúr Júsip Kópeevti alǵash zertteýshilerdiń biri. Sondaı-aq Buqar jyraý, Murat, Shortanbaı, Shákárim, N.Naýshabaev týraly irgeli eńbekter jazǵan.