Abaıdyń murasyn qazirgi jastarǵa olardyń tilimen jetkizý mańyzdy — sarapshy
ASTANA. KAZINFORM — Qazirgi jastarǵa Abaıdyń shyǵarmalaryn nasıhattaý kezinde onyń aıtqan sózin ǵana emes, aıtpaǵyn da túsindirý mańyzdy. Bul týraly «Senimen bolashaq» RQB aǵartýshylyq baǵytynyń jetekshisi Aqerke Jaqypbaı Jibek Joly telearnasyndaǵy «Búgin LIVE» baǵdarlamasynda aıtty.
Onyń aıtýynsha, qazirgi jastardyń basym bóligi tsıfrlyq dáýirde ósip kele jatqandyqtan, aqparatty qabyldaý tásili de ózgergen.
— Qazir jastardy mıllenıaldar, zýmerler, alfalar dep bólip júrmiz. Búginde minberge shyǵyp jatqan alfa urpaq. Olar 2010 jyldan keıin týǵan jáne tolyǵymen tsıfrlyq dáýirde qalyptasqan. Kez kelgen dúnıeni «klıptik oılaý júıesi» arqyly qabyldaıdy. Sondyqtan uzaq ári tereń mátinderdi túsiný olarǵa qıyndaý bolýy múmkin, — dedi Aqerke Jaqypbaı.
Onyń sózinshe, qazirgi jastar kóbine kúndelikti ómirde kórip júrgen tulǵalardy moıyndaýǵa beıim.
— Mysaly, XIX ǵasyrda ómir súrgen Abaı olarǵa tańsyq bolýy múmkin. Sebebi olar Abaıdy kózben kórgen joq, tek kitaptan tanydy. Sondyqtan Abaıdyń murasyn qazirgi jastarǵa olardyń qabyldaý ereksheligine saı jetkizý mańyzdy, — dedi ol.
Aqerke Jaqypbaı qazirgi jastar arasynda zeıinniń tómendeýi men ýaqytty tıimdi paıdalana almaý máselesi ózekti ekenin atap ótti. Onyń aıtýynsha, Abaı shyǵarmalaryndaǵy «Talap, eńbek, tereń oı, qanaǵat, raqym» uǵymdary bul máselelerdi sheshýge baǵyt-baǵdar bere alady.
— Abaı aıtqan bes asyl is búgingi jastar úshin de mańyzdy qundylyq. Talap ol aldyna maqsat qoıý. Al maqsatqa jetý úshin eńbek qajet, ıaǵnı qur qarap otyrmaı, áreket etý kerek, — dedi ol.
Sondaı-aq aǵartýshy qazirgi qoǵamda bilim men ǵylymnyń mańyzy artyp otyrǵanyn atap ótti. Onyń pikirinshe, Abaıdyń «Ǵylym tappaı maqtanba» óleńi jastar úshin asa ózekti. Qazirgi zaman boı jarystyratyn emes, oı jarystyratyn zaman. XXI ǵasyrda bilimmen jarysatyn dáýirge keldik. Sondyqtan «Ǵylym tappaı maqtanba» óleńin barlyq jastarǵa oqýǵa shaqyrar edim. Biraq tek jattap qana qoımaı, Abaıdyń aıtqanyn emes, aıtpaǵyn da túsiný qajet.
Sonymen qatar maman Abaıdyń shyǵarmasyndaǵy «Ǵylymǵa kóńil bólseńiz» degen tirkeske de nazar aýdardy. Biz jattap ósken nusqada «Ǵylymǵa kóńil berseńiz» dep aıtylady. Mundaǵy «berý» men «bólý» sózderiniń maǵynasy eki túrli. «Kóńil bólý» ýaqytyńnyń bir bóligin ǵylymǵa arnaý. Al «kóńil berý» bar bolmysyńmen ǵylymǵa den qoıý. Abaıdyń aıtpaǵy da osy dedi.
Sonymen qatar Aqerke Jaqypbaı Abaıdyń emotsıonaldyq ıntellekt máselesine qatysty oılary qazirgi qoǵam úshin de mańyzdy ekenin atap ótti.
— Abaıdyń dostyq týraly jazǵandary, 18 jáne 34-qara sózderi, sondaı-aq 17-qara sózdegi aqyl, qaırat, júrektiń aıtysy janashyr bolýdy, ózgeniń qamyn oılaýdy nasıhattaıdy. Bul qazirgi psıhologtar aıtyp júrgen emotsıonaldyq ıntellekt uǵymymen úndesedi, — dedi ol.
Onyń aıtýynsha, janashyrlyq tek jeke adamǵa emes, qoǵamǵa, memleketke jáne ultqa degen jaýapkershilikten de kórinedi. Dostyq uǵymy qazirgi jastarǵa jetispeı jatqan janashyrlyqpen baılanysty. Ózgege, memleketke, ultqa qamqor bolý barlyǵy bir júrekten shyǵatyn qasıet.
Sóz sońynda ol Abaı aıtqan jyly júrek, nurly aqyl, ystyq qaırat tolyq adamnyń úsh tuǵyry. Adam qansha bilimdi, qansha kúshti bolsa da, eger onyń jyly júregi bolmasa, bilimi men qabileti destrýktıvti baǵytqa jumsalýy múmkin. «Tolyq adam» degenimiz nurly aqylmen, ystyq qaıratpen jáne jyly júrekpen áreket etetin tulǵa dep túıindedi.
Buǵan deıin 150 jas sýretshi Abaı murasyn qylqalammen dáriptegenin jazǵanbyz.
