«Abaı armany» zııalylar klýby asharshylyq máselesin talqylady
ASTANA. 25 mamyr. QazAqparat - Shákárim atyndaǵy Semeı memlekettik ýnıversıteti janyndaǵy «Abaı armany» zııalylar klýbynyń kezekti májilisinde 1930-1933 jyldary bolǵan asharshylyq máselesi talqylandy.
Klýb otyrysyna Ál-Farabı atyndaǵy Qazaq ulttyq ýnıversıtetiniń professory Talas Omarbekov arnaıy qatysyp, bir jarym saǵat boıy sol bir qaıǵy-qasiretke toly kezeń týraly sóz sóıledi. Óz sózinde ol Qazaqstan tarıhyn jazý kezinde jiberilgen qatelikterge toqtaldy, taqyryptyń ózegin ashqan naqty tarıhı faktilerdi de keltirdi. «Tarıh derek pen dáıekke súıenedi. Búginde biz 1,5 mln. adam qyrylyp, 1 mln.-y Qytaı asyp ketti degen málimetterdi mektep oqýlyqtarynan jıi baıqaımyz. Al Qytaıdyń derekterine sáıkes, ol jaqqa nebári 62 myń qazaq shańyraǵy ǵana ótip ketken», - deıdi ǵalym. Onyń aıtýynsha, reseılik jáne sheteldik tarıhshylar asharshylyq kezinde Qazaqstanda nebári 1 mln. 300 myń adam qaıtys boldy deıdi. Degenmen, Reseıdegi Memlekettik qaýipsizdik komıteti (KGB) muraǵatynan múldem basqa derekter tabyldy.
«Ulttyq qaýipsizdik komıtetiniń málimetterinde qazaqtyń sany 6 mln. 86,7 myń adam bolǵan dep kórsetilgen. 1930-1933 jyldardaǵy naqty shyǵyn 1 mln. 831441 adamdy qurady. Sol muraǵattyń qosymsha bir qujatynda 1933 jyly taǵy 723,5 myń qyryldy dep naqty jazylǵan. Sonda asharshylyq kezinde 2 mln. 351 myń adam mert bolǵan joq pa? Reseılik ǵalymdar bolsa, onyń jartysyn tabıǵı ólimmen baılanystyryp otyr. Endi qarańyz, 1933 jyldary 3 mln. 735,1 adam tiri qalsa, qalǵan 50 paıyzy, ol - 1,8 mln. adam. Demek, 700 myńnan astam adamnyń ólý faktisi jasyryn bolǵan. Negizi, 1930-1935 jyldary 6 mln adamǵa 35 mln 316 400 bas mal kelgen eken. Náýbet qaıdan shyqty? Sol halyq sharýashylyǵyn ujymdastyrýdan shyqty ǵoı», - deıdi T.Omarbekov.
