AÁK jolyndaǵy alaıaqtyq abyroı ápermeıdi
NUR-SULTAN. QazAqparat – Qazaqstanyń Tuńǵysh Prezıdenti – Elbasy Nursultan Nazarbaevtyń tapsyrmasyna sáıkes elimizde otbasylyq tabysy kúnkóris sheginen tómen otbasylardyń ár balasyna 21 myń teńgeden ataýly áleýmettik kómek berile bastaǵany belgili. Ol úshin «Memlekettik ataýly áleýmettik kómek týraly» arnaıy zań da qabylǵan edi. Alaıda ókinishke oraı, sońǵy ýaqytta atalǵan Zańdy belshesinen basyp, ataýly áleýmettik kómek alý úshin alaıaqtyq jolǵa urynǵan otbasylardyń áreketteri de jer-jerden qylań bere bastady.
Qazirgi ýaqytta Eńbek jáne halyqty áleýmettik qorǵaý mınıstrligi jergilik atqarýshy bılikpen qýlyqqa baryp, qomaqty qarajatty qaltalaryna basyp úlgergen otbasylardy anyqtaý jumystaryn júrgizip jatyr.
Naqty derekterge júginsek, Aqtóbe oblysynyń birneshe turǵyny ataýly áleýmettik kómekti zańsyz alǵandary belgili. Olardyń memleketke keltirgen shyǵyny 3,5 mıllıon teńgeden asyp jyǵylady.
Oblystyq jumyspen qamtýdy úılestirý jáne áleýmettik baǵdarlamalar basqarmasy tabysy az otbaslyarǵa monıtorıng júrgizý jáne áleýmettik kómek kórsetý bóliminiń basshysy Aqsulý Jubanazarova óńirde otbasylyq tabysyn jasyrý, ýaqytsha turǵylyqty jeri boıynsha tirkeýge turý arqyly AÁT-ti qaıta alý beleń alyp otyrǵandyǵyn aıtady.
«Osy jyldyń sáýir aıynyń basynda óńir turǵyny Alǵa aýdandyq jumyspen qamtý jáne áleýmettik baǵdarlamalar bólimine AÁK alýǵa qujattaryn tapsyrdy. Oǵan aı saıyn 131myń 235 myń teńge tólem esebinen jalpy 1 mln 574 myń 820 teńge áleýmettik kómek taǵaıyndaldy. Al 236 sáýirde osy azamatsha Aqtóbe qalasyna ýaqytsha tirkeýge turyp, AÁK alý úshin qaıtadan qujat tapsyrǵan», - dedi ol.
Alǵalyq azamatshanyń qýlyǵy júzege asyp, qalada ýaqytsha tirkelgeni úshin oǵan 1 mln 600 myń 548 myń teńge kóleminde AEK taǵaıyndalǵan. Alaıda onyń munaı aıla-sharǵysy uzaqqa barǵan joq. Eńbek jáne halyqty áleýmettik qorǵaý mınıstrliginiń artyq tólengen tólemderdi anyqtaý jónindegi nusqaýyna baılanysty tekserý júrgizgen Aqótbe oblystyq jumyspen qamtýdy úılestirý jáne áleýmettik baǵdarlamalar basqarmasy alǵalyqtyń aldaý arqyly 3 aıdyń ishinde 400 myń 137 teńgeni qaltasyna basyp úlgergendigin anyqtady. Qazirgi ýaqytta ol atalǵan somany bıýdjetke qaıtardy.
Taǵy bir mysal. Aqtóbe oblystyq memlekettik kirister departamenti men óńirlik jumyspen qamtýdy úılestirý jáne áleýmettik baǵdarlamalar basqarmasynyń birlesken jumysynyń nátıjesinde Baıǵanın aýdany turǵynyń AÁK alý úshin tabysyn eń tómengi mólsherde kórsetkenin anyqtady. Úıdiń otaǵasy kásipkerlik jolmen tapqan 13 mln 944 myń 480 teńge tabysyn jasyryp qalǵan. Sondyqtan osy otbasynyń kirisi qaıta eseptelinip, úsh aıda tólengen 315 myń 360 teńge bıýdjetke qaıtaryldy.
Mundaı derek Batys Qazaqstan oblysynda da beleń alǵan. Osy óńirde 2516 otbasynyń ataýly áleýmettik kómek alýynyń zańdylyǵy tekserilgen edi. Nátıjesinde 586 otbasyna tólem ýaqytsha toqtatylyp, 508 otbasyna tólem múldem tólenbeıtin boldy. Oblystyq jumyspen qamtýdy úılestirý jáne áleýmettik baǵdarlamalar basqarmasynyń bólim basshysy Qaıyrǵalı Nadyrǵalıevtyń aıtýynsha, AÁK taǵaıyndaý kezinde eń kóp taralǵan buzýshylyq naqty tabystardy jasyrý bolyp otyr.
«Oralda alty balanyń anasy ótken jyldyń jeltoqsan aıynan bastap AÁK ala bastady. Áleýmettik kómek alýdyń zańdylyǵyn tekserý barysynda biz otbasynyń naqty tabysynyń jasyrylǵanyn anyqtadyq. 2018 jyly jeke kásipker retinde tirkelgen otaǵasynyń 6 mıllıon 904 myń 550 teńge kólemindegi tabysyn jasyrǵan. Aǵymdaǵy jyldyń birinshi jartyjyldyǵyndaǵy salyq esepteri boıynsha otbasynyń tabysy 3 mıllıon 877 myń teńgeni qurady. Qaıta esepteý nátıjesinde otbasyna AÁK tóleýden bas tartyldy», – dedi Qaıyrǵalı Nadyrǵalıev.
Osyǵan uqsas jaǵdaı Jańaqala aýdanynda da oryn aldy. Ótken jyldyń sáýir aıynda Nátıjeli jumyspen qamtýdy jáne jappaı kásipkerlikti damytýdyń «Eńbek» memlekettik baǵdarlamasy aıasynda ótinish berýshiniń qaıyn atasy 5 mıllıon 200 myń teńge kóleminde kredıt alyp, ol qarajatqa 17 iri qara mal satyp alǵan.
«Ótinish berýshiniń birge turyp jatqan qaıyn atasy jeńildetilgen kredıtke satyp alǵan iri qara maldy kórsetpesten otbasynyń naqty tabysyn jasyrǵanyn eskere otyryp, oǵan 1 mln 530 myń 612 teńge kóleminde AÁK tóleý toqtatyldy. Sáýir men mamyr aılarynda 255 myń 100 teńge kóleminde tólengen qarajat bıýdjetke qaıtaryldy», – dedi ol.
Pavlodar oblysynda da ózderiniń naqty tabystaryn jasyrý arqyly ataýly áleýmettik kómek taǵaıyndaýǵa zańsyz qol jetkizgen 444 otbasyna tólemder toqtatyldy.
Oblystyq jumyspen qamtýdy úılestirý jáne áleýmettik baǵdarlamalar basqarmasy Áleýmettik kómek jáne áleýmettik áriptestik bóliminiń basshysy Maıgúl Rahymjanova da óńirde AÁK taǵaıyndaý kezinde eń kóp taralǵan buzýshylyq naqty tabystardy jasyrý ekendigin aıtady.
«Máselen, Maı aýdany Qaraterek aýylynda turatyn 6 adamnan turatyn otbasy 2019 jyldyń sáýir aıynda AÁK taǵaıyndaýǵa ótinish bergen. Otbasyna 105 myń 843 teńge kóleminde AÁK taǵaıyndaldy. Qosymsha tekserý kezinde bizdiń basqarmanyń kúshimen otbasynyń naqty tabysyn jasyrǵany anyqtaldy. Qaıta esepteý nátıjesinde otbasyna AÁK tóleýden bas tartyldy», – dedi Maıgúl Rahymjanova.
Joǵaryda azǵanymyzdaı, qazirgi ýaqytta Eńbek mınıstrligi ákimdiktermen birlese otyryp, árbir anyqtalǵan faktige qatysty buzýshylyqtarǵa jol bermeý jáne «Memlekettik ataýly áleýmettik kómek týraly» QR Zańyn buzýyp, zańsyz taǵaıyndalǵan tólemderdi qaıta qaraý boıynsha jekelegen jumys júrgizýde. AÁK taǵaıyndaý men tóleýdiń durystyǵyn baqylaý nátıjesinde 72 myńnan astam ataýly áleýmettik kómek alýshylar tabysy týraly jalǵan aqparat bergeni anyqtalyp ta úlgerdi.
Jalpy, ataýly áleýmettik kómekpen 1,8 mln qazaqstandyq qamtylǵan. Járdemaqy alýshylardyń eń kóbi sany Túrkistan oblysynda – 498,7 myń adam, Almaty oblysynda – 225,4 myń adam, Shymkent qalasynda – 216,3 myń adam turady. 103 mlrd teńge kóleminde AÁK tólendi. Bir otbasyna tólemniń ortasha mólsheri aıyna 86 myń teńgeni qurap otyr.
