98 jyl buryn «Eńlik-Kebek» pesasy alǵash ret kıiz úı sahnasynda qoıyldy
ASTANA. QazAqparat - Búgin, 7 maýsym kúni osydan 98 jyl buryn, ıaǵnı 1917 jyly tobyqty men naıman rýlary arasyndaǵy jesir daýy arqaý bolǵan M.Áýezovtiń «Eńlik-Kebek» pesasy alǵash ret Abaı aýylynda qoıyldy.
Qoıylymnyń qoıýshy-rejısseri de, sýfleri de Muhtar Áýezov bolǵan. Shyǵarma 1922 jyly jazyldy jáne 1943 jyly jańa nusqasymen jaryq kórdi. Eńlik Kebek pesasyn jazǵan kezde M.Áýezov 21 jasta bolatyn. «Eńlik-Kebek» - eki jastyń mahabbatyn jyr etetin shyǵarma. Eńlik pen Kebek týraly hıkaıalar oqıǵa bolǵan 18 ǵasyrdan bastap el arasyna keń taraǵan. Alǵashqy jazba derek 1892 jyly «Dala ýalaıaty» gazetiniń otyz birinshi jáne otyz toǵyzynshy sandarynda jarııalanǵan «Qazaqtardyń esterinen ketpeı júrgen bir sóz» degen maqalada keltiriledi. Búgingi kúnde jyr túrinde jetken «Eńlik - Kebek» dastanynyń eki nusqasy belgili. Onyń birinshisi - 1912 jyly Semeıdegi «Járdem» baspasynan jeke kitap bolyp jaryq kórgen, Abaı usynǵan taqyryp boıynsha Shákárim jazǵan «Jolsyz jaza ıakı kez bolǵan is» degen shyǵarma da, ekinshisi - Maǵaýııa Abaıuly jazǵan «Eńlik - Kebek» dastany. Shákárim nusqasy 1988 jyly qaıta jaryq kórdi. Bul poema 652 joldan turady. Muhtar Áýezovtiń jeke kitaphanasynda saqtalǵan Maǵaýııa Abaıuly dastanyn 1941 jyly Qaıym Muqamethanov baspaǵa ázirlegen. Bul qoljazba tek 1960 jyly baspadan shyǵarylǵan «Dastandar» degen jınaqta alǵash ret jarııalandy. Jazýshy Áýezov osy dastannyń arqaýymen osy attas tragedııa jazdy. Shyǵys Qazaqstan oblysy Abaı aýdanynda dastan keıipkerleri Eńlik pen Kebekke eskertkish ornatylǵan. Qurylysqa jergilikti halyq sheberleri óńdegen qyzyl, kúreń jáne aqshyl sur tústi granıt, tsement, qum, alebastr, ák, josa paıdalanylǵan. Tórtkil alańnyń ortasynan 4 qabyrǵaly kúmbez-tuǵyr soǵylyp, onyń ústine ornatqan bıikte 6 metrlik munara men kúmbez túıisetin dódegeni keregekóz órnekpen áshekeılegen. Kúmbezdiń 4 jaǵynda shyǵystyq mánermen oıyp shyǵarylǵan 4 arka bar. Olardyń mańdaıshasynda «Eńlik - Kebek» degen egiz esim ásemdep jazylǵan. Eskertkishten batysqa qaraı 8-9 km jerde 1917 jyly 7 maýsymda M.Áýezovtiń «Eńlik - Kebek» pesasy osy arada alǵash ret kıiz úı sahnasynda qoıyldy» dep jazylǵan taǵy bir eskertkish bar.