98 jyl buryn dál osy kúni álemdegi alǵashqy baǵdarshamdar paıda boldy
ASTANA. 5 tamyz. QazAqparat - Búgin - Halyqaralyq baǵdarsham kúni.
1914 jyly bolǵan oqıǵaǵa baılanysty 5 tamyz kúni atap ótiledi. Osy kúni Amerkıanyń Klıvlend qalasynda zamanaýı qurylǵylardyń alǵashqy úlgileri paıda boldy. Onyń qyzyl jáne jasyl shamdary boldy, al tústerin aýystyrǵan kezde dybys sıgnalyn shyǵaryp turdy.
Ne degenmen, eń alǵashqy baǵdarshamdy brıtandyq Djeı Naıt 19-ǵasyrda-aq oılap tapqan bolatyn. Bul apparat 1868 jyly London parlamenti ǵımaratynyń aldyna ornatyldy. Úsh jyldan keıin baǵdarsham ózdiginen jarylyp, polıtseıdi jaraqattady. Budan keıin baǵdarsham 50 jylǵa umytyldy. Tek 1910 jyly eki tústi kózi bar alǵashqy avtomatty baǵdarsham qurylǵysy patentteldi.
Qazirgi qoldanystaǵy úsh tústi baǵdarshamdardy alǵash ret 1920 jyly Detroıt pen Nıý-Iork qalalarynyń turǵyndary kórdi. Ýaqyt óte kele qurylǵylar Amerıka men Eýropanyń túrli qalalarynda keńinen qoldanyla bastady.