9 mamyr. QAZAQPARAT KÚNTІZBESІ: ATAÝLY KÚNDER, OQIǴALAR, ESІMDER

9 mamyr, SÁRSENBІ

Keńester Odaǵy halqynyń 1941-1945 jyldardaǵy Uly Otan soǵysynda jeńiske jetken kúni. 600 myńnan astam qazaqstandyq bul soǵystan oralmady.

Soǵys kezinde kóptegen ǵylymı-zertteý ortalyqtary men Máskeý, Lenıngrad, Kıev jáne basqa da qalalardyń oqý oryndary Qazaqstanǵa qonys aýdardy. Olardyń ishinde fızıologııa, mıkrobıologııa, bıohımııa, shyǵystaný ınstıtýttary boldy.

Búkil soǵysty basynan ótkergen qazaqstandyq 12 dıvızııa qurmetti ataqtar  aldy. Olardyń beseýi - bir, tórteýi - eki, ekeýi - úsh ordenmen marapattaldy. Bes dıvızııa gvardııalyq ataldy, olardyń ishinde Keńes Odaǵynyń Batyry I.V.Panfılov atyndaǵy ataqty 8-gvardııalyq dıvızııa bar. Jalpy Uly Otan soǵysynda 497 qazaqstandyq Keńes Odaǵynyń Batyry ataǵyn aldy. 1990 jyly 11 jeltoqsanda sońǵy Keńes Odaǵynyń Batyry ataǵy qolbasshy Baýyrjan Momyshulyna berildi. 1941 jyly aǵa leıtenant B.Momyshuly basqarǵan atqyshtar batalony men I.V.Karpov basqarǵan 1075-atqyshtar polki Máskeý túbinde aı boıy úzdiksiz urystar júrgize otyryp, óz pozıtsııalaryn saqtap qana qoımaı, sonymen qatar dushpanǵa qarsy pármendi shabýylǵa shyǵyp otyrdy. Tórt qazaqstandyq T.J.Bıgeldınov, L.I.Beda, I.F.Pavlov jáne S.D.Lýganskıı 2 márte Keńes Odaǵynyń Batyry atandy. Urys kezinde qaza tapqan pýlemetshi M.Mámetova jáne mergen Á.Moldaǵulova Batyr ataǵyn aldy. Batyr ataǵyn alǵandar qatarynda atqyshtar T.Toqtarov, S.Baımaǵambetov, S.Lýtfıllın, Mın Sen ıÝr, artıllerıster S.Mútkenov, I.K.Novıkov, ushqysh N.Ábdirov, mınometshi Q.Sypataev, atty ásker M.M.Qarataev, saper P.I.Goncharov, polıtrýk M.Ǵabdýlın, torpedalyq kater komandıri B.P.Ýşev jáne basqalar bar. 110 qazaqstandyq Dańq ordeniniń tolyq ıegeri boldy. Reıhstagqa sheshýshi shabýylǵa shyqqan jáne Jeńis týyn tikkenderdiń ishinde qazaqstandyq R.Qoshqarbaev, kapıtan B.V.Chýpreta, mınometshi A.Baqtygereev, pýlemetshi P.E.Vıtsko, baılanysshy K.M.Volochaevtar boldy.

Eýropa kúni. 1950 jyly mamyrdyń 9-ynda Parıjde Frantsııa syrtqy ister mınıstri Rober Shýman Frantsııa, Germanııa jáne basqa eýropa elderiniń kómir jáne bolat quıatyn ónerkásip salalaryn (áskerı tehnıka óndirý negizderin) biriktirip, ony jańa ulttyq qurylym basqarmasyna berýge shaqyrdy. 1985 jyly Mılan sammıtinde Eýroodaq kóshbasshylary Shýman Deklaratsııasyn máńgi este saqtaýǵa sheshim shyǵaryp, jyl saıyn  mamyrdyń 9-yn «Eýropa kúni» dep bekitti.

Búkilálemdik jyl qustary kúni (mamyrdyń 9-y men 10-y).

Qustar tirshiligi - búkil ósimdikter men janýarlardyń bıologııalyq ár alýan salasyndaǵy jaǵdaılar men úrdister týraly pikir túıýge múmkindik beretin úlgili kórsetkish. Qorshaǵan ortanyń ózgeristerin saralaý jumystaryn júrgizgende qustardy baqylaý erekshe mańyzdy, óıtkeni olardy is júzinde planetamyzdyń barlyq ekologııalyq júıesinen kezdestire alamyz.

Ózderiniń jyldyq óristeri barysynda qonys aýdarýshy qustar kóptegen elder men qurlyqtardy asyp ótedi, keıbireýleri týndradan tropıkke ushyp ótedi, sóıtip, túrli ekologııalyq júıeler arasynda baılanystyrýshy býyn mindetin atqarady. Jyl qustaryn jáne olardyń tirshilik etý oryndaryn saqtaý arqyly biz bıoalýandyqty keńirek kólemde saqtap qala alamyz.

Búkilálemdik jyl qustary kúni alǵashqy ret tórt jyl buryn Afrıka-eýrazııalyq jyl qustary kelisimi (SAEVP) jáne Kóshi-qon janýarlary konventsııasy (KMJ) hatshylarynyń bastaýymen atap ótkizilgen, olardyń esepteýi boıynsha joǵary aqparat beretin jahandyq kampanııany bastaý kerek, jáne de jyl qustaryn qorǵap saqtaıtyn mindetti adamdardyń is-qımylyn shabyttandyrý qajet.

ESTE QALAR OQIǴALAR

172 jyl buryn (1840) Aıakóz óńirine meteorıt qulady. Túsken jerine baılanysty «Qaraqol» atalǵan ol meteorıttiń synyǵy aldymen Semeıge, artynsha Peterbýrgke jetkizildi.

20 jyl buryn (1992) Petropavl qalasyndaǵy Kommýnıstik kóshesine Maǵjan Jumabaevtyń esimi berildi.

11 jyl buryn (2001) Astana qalasynda «Otan-Ana» Otan qorǵaýshylar monýmenti ashyldy.

5 jyl buryn (2007) Jeńis kúni Semeıden 70 shaqyrymdyq jerde ornalasqan Shaǵan stansysynda Uly Otan soǵysynyń ardagerlerine eskertkish ashyldy.

Monýment eki metrlik taqtadan jasalǵan, onda maıdanǵa attanǵandardyń aty jáne áskerı taqyryptaǵy sýret qashalanyp jazylǵan. Uly Otan soǵysyna osy bekettiń 90 turǵyny qatysqan.

3 jyl buryn (2009) Qazaqstan, Qytaı Halyq Respýblıkasy, Reseı jáne Tájikstannyń eń iri jastar uıymdary Shanhaı yntymaqtastyq uıymynyń (ShYU) Jastar keńesi quryltaıynyń konferentsııasyna qatysty.

Konferentsııanyń qorytyndysy boıynsha ShYU Jastar keńesin qurý týraly deklaratsııaǵa qol qoıyldy jáne 2009-2010 jyldardaǵy jumys josparlary bekitildi.

Shanhaı yntymaqtastyq uıymy Jastar keńesin qurý týraly sheshim qatysýshy-elderdiń jastar uıymdarynyń kezekti kezdesýinde Sankt-Peterborda 2008 jyldyń qazanynda qabyldandy.

Onyń maqsaty Shanhaı yntymaqtastyq uıyma múshe-memleketterdiń jas býyn ókilderi arasyndaǵy jan-jaqty yntymaqtastyqqa qoldaý kórsetý.

3 jyl buryn (2009) Qaraǵandyda jańa Jeńis saıabaǵy ashyldy. Bul saıabaq Uly Otan soǵysy ardagerleriniń usynysy boıynsha quryldy.

ESІMDER

91 jyl buryn Zııamat Osmanuly HUSANOV (1921-1986 jj.) Saıram aýdany, Saıram aýylynda dúnıege keldi. Soǵys jáne eńbek ardageri. Keńes Odaǵynyń Batyry (22.2.1944), Bolǵarııanyń Halyq Batyry (1975), Qazaq KSR jáne Ózbek KSR-nyń eńbek sińirgen muǵalimi. Ulty - ózbek. Tashkent pedagogıkalyq tehnıkýmyn bitirgen (1940). 1940 jyly qazanda Qyzyl Armııa qataryna shaqyryldy. Soǵys bastalǵan jyly Tashkent avıatsııa ýchıleşesine jiberildi. 78-dıvızııanyń 228-gvardııalyq atqyshtar polki quramynda soǵysyp, Kýrsk ıinindegi shaıqasqa qatysty. Aýyr jaralanyp, tutqynǵa túsken. 1944 jyly tutqynnan qashyp shyǵyp ıÝgoslavııa jáne Bolgarııadaǵy partızandar otrıadtarynda shaıqasty. Soǵystan keıin Saıram aýdanynda mektepte muǵalim boldy.Lenın, 1-dárejeli Otan soǵysy ordenderimen, medaldarmen marapattalǵan. Soǵystan keıin Bolgarııa úkimeti Husanovty gramotamen jáne tósbelgisimen  marapattady, Bolgarııanyń qurmetti azamaty ataǵyn berdi.

94 jyl buryn (1918) medıtsına ǵylymynyń doktory, professor Qazaq KSR-niń eńbek sińirgen ǵylym qaıratkeri DAIYROV Almaǵambet Bekishuly dúnıege keldi.

Qyzylorda oblysynda týǵan. Qazaq medıtsına ınstıtýtyn bitirgen. 1946-1952 jyldary - Qyzylorda densaýlyq saqtaý bóliminiń bastyǵy. 1952-1957 jyldary - Qazaq medıtsına ınstıtýty jalpy hırýrgııa kafedrasynyń assıstenti. 1957-1963 jyldary - Aqtóbe medıtsına ınstıtýtynyń rektory. 1963-1971 jyldary - Qazaq KSR Densaýlyq saqtaý mınıstirliginiń 4-shi basqarmasyna qarasty Ortalyq aýrýhananyń bas dárigeri. 1971-1998 jyldary Qazaq memlekettik medıtsına ýnıversıtetinde jalpy hırýrgııa kafedrasynyń meńgerýshisi bolǵan. Daıyrov ishek-qaryn bólikterin alyp tastaý saldarynan as qorytý júıesinde bolatyn ózgeristerdi zerttep, lazer sáýlesin qoldaný, ehınokokkozdy anyqtaý, emdeý máselelerimen shuǵyldanǵan.

«Qazan tóńkerisi», 2 márte «Eńbek Qyzyl Tý», 2-shi dárejeli «Otan soǵysy» ordenderimen marapattalǵan.

89 jyl buryn (1923) ánshi, Qazaqstannyń halyq artısi JYLYSBAEV Beken Bákenuly dúnıege keldi.

Shyǵys Qazaqstan oblysynda týǵan. Almaty konservatorııasyn bitirgen. 1946-1951 jyldary - Qazaq radıosy men Qazaq fılarmonııasynda ánshi. 1951 jyldan Almaty konservatorııasynda oqytýshy bolǵan. Jylysbaev - qazaq halyq ánderin, orys klassıkteri men shet el kompozıtorlarynyń án-romanstaryn sheber oryndaýshylardyń biri. Repertýarynda M.Tólebaevtyń «Tos meni, tos», «Kesteli oramal», «Qazaqstan ottary», E.Rahmadıevtiń «Almaty keshi», «Tań samaly», t.b. belgili ánder bar.

«Lenın», 1-2- shi dárejeli «Uly Otan soǵysy» jáne «Eńbek Dańqy», «Qurmet belgisi» ordenderimen marapattalǵan.

79 jyl buryn (1933-1994) jazýshy, jýrnalıst BERDІQULOV Seıdahmet dúnıege keldi.

Almaty oblysynyń Jambyl aýdanynda týǵan. Qazaq memlekettik ýnıversıtetin bitirgen. 1955-1965 jyldary - «Lenınshil jas» (qazirgi «Jas Alash») gazetiniń ádebı qyzmetkeri, bólim meńgerýshisi, jaýapty hatshysy. 1955-1986 jyldary - «Qazaqstan pıoneri» (qazirgi «Ulan»), «Lenınshil jas» gazetiniń bas redaktory. 1986-1994 jyldary  -«Jalyn», «Balaýsa» baspasynyń dırektory. Ol Qazaqstan sportyn jáne sport juldyzdarynyń tabystaryn nasıhattaýǵa, qazaq sport jýrnalıstıkasyn qalyptastyrýǵa kóp eńbek sińirgen. Qazaqstan sport jýrnalısteri federatsııasynyń alǵashqy tóraǵasy bolǵan. Zamandastar ómirin beınelegen, adamdar boıyndaǵy ar-ujdan, adamgershilik paryz, azamattyq qasıetterdi sóz etken kórkem shyǵarmalary da oqyrmanǵa keńinen tanys. Jazýshynyń «Sol oramal joǵalmaıdy», «Júrek uıyqtaýdy bilmeıdi», «Nar táýekel», «Jumyr jerde teńbil dop», «Egeýli naıza», «Aspannan shuǵa jaýǵan kún», «Úshinshi podezd», «84 jyldyń teńdessiz 16 kúni», «Perdesiz kóńil», «Arbaǵan meni bir sıqyr» t.b. kitaptary jaryq kórgen. Biraz týyndylary orys, vengr, nemis, polıak, ıspan, fınn, t.b. halyqtardyń tilderine aýdarylǵan. Sh.Aıtmatovtyń, E.Hemıngýeıdiń, Dj.Londonnyń, A.Heılıdiń, N.Meılerdiń jekelegen shyǵarmalaryn qazaq tiline aýdarǵan. 1997 jyldan sport taqyrybyna jazyp júrgen úzdik jýrnalısterge S.Berdiqulov atyndaǵy júlde berip, fýtboldan jýrnalıster men baspagerler komandalarynyń jarysy ótkizilip turady.

«Qurmet belgisi» ordenimen marapattalǵan.

 103 jyl buryn (1909-1995) qazaqtyń tuńǵysh kásibı kınooperatory, Qazaqstannyń eńbek sińirgen óner qaıratkeri, Qazaqstannyń halyq ártisi - TYNYShPAEV Eskendir Muhamedjanuly dúnıege keldi.  

Belgili ǵalym, qoǵam qaıratkeri, qazaqtyń tuńǵysh ınjener-temirjolshysy Muhamedjan Tynyshpaevtyń otbasynda dúnıege keldi. Kınodaǵy eńbegin 1928 jyly bastady. «Vostokkıno» stýdııasynyń qazaq bóliminiń ashylýyna jáne «Sońǵy jańalyqtar» qazaq kınojýrnalynyń qurylýyna qatysty. E.Tynyshpaev Qazaqstannyń tarıhy týraly birqatar joǵary kórkemdik oıyn jáne derekti fılmder túsirdi. Oǵan myńdaǵan fotoshedevrler tıesili. Ol kınooperatordan avtorlyq fılmderdiń rejısseryna deıingi joldy ótip, qazaq kınosynda alǵash ret trıýktar túsire bastady. Ony qazaq kınosynyń aqsaqaly dep ataıtyn. Sebebi E.Tynyshpaev Sháken Aımanovpen, Májıt Beǵalınmen, Kenenbaı Qojabekovpen, Oraz Ábishevpen jáne qazaq kınosynyń ózge de maıtalmandarymen birge ulttyq kınematografııanyń damýyna belsene qatysty. Ol «Qazaqfılmniń» qurylýyna etene aralasyp, onda uzaq jyldar boıy bas operator bolyp jumys istedi. E.Tynyshpaev «Keńestik Qazaqstan» kınojýrnaly úshin 10 myńnan astam sıýjet túsirdi. «Biz Semırechedenbiz», «Onyń ýaqyty keledi» kórkemdik fılmder - onyń úzdik jumystary.

74 jyl buryn (1938) hımııa ǵylymynyń doktory, professor KÚZEMBAI Qosylǵan dúnıege keldi.

Jambyl oblysynyń Jýaly aýdanynda týǵan. Qazaq memlekettik ýnıversıtetin jáne aspırantýrasyn bitirgen. 1967-1969 jyldary - Jambyl jeńil jáne tamaq ónerkásibi tehnologııasy ınstıtýty Almaty fılıalynyń aǵa oqytýshysy. 1969-1991 jyldary - Qazaqstan Ǵylym akademııasy D.Sokolskıı atyndaǵy organıkalyq katalız jáne elektrohımııa ınstıtýtynyń aǵa ǵylymı qyzmetkeri, katalızatorlardy fızıkalyq ádistermen zertteý zerthanasynyń jetekshisi. 1991 jyldan Y.Altynsarın atyndaǵy Arqalyq pedagogıkalyq ınstıtýtynyń rektory bolǵan. Ǵalym gazfazalyq gıdrogendeý protsesi reaktsııasy júrý kezinde katalızatorlyq janasýdy syrtqy jaǵynan sáýlelendirý arqyly jyldamdatý jolyn ashty jáne onyń apparatýralyq negizin jasaǵan. Sondaı-aq onyń ashqan kún jáne ıonızatsııalaý sáýleleriniń katalıtıkalyq júıege áseri týraly ǵylymı tujyrymy hımııa ǵylymy salasyndaǵy eleýli jańalyq bolyp tanylǵan. Ol arnaıy shaqyrýmen Hokkaıdo, Toıama, Tokıo, Iogagama (Japonııa) ýnıversıtetterinde, Polshanyń fızıkalyq hımııa, Chehııanyń neorganıkalyq hımııa, Armenııanyń organıkalyq jáne fızıkalyq hımııa, Ázerbaıjannyń foto jáne radıatsııalyq katalız problemalary jónindegi ortalyǵynda dárister oqyǵan. 175-ten astam ǵylymı maqalalary men birneshe monografııasy bar.

47 jyl buryn (1965) Qazaqstan Respýblıkasynyń Ekonomıkalyq ıntegratsııa mınıstri AITJANOVA Janar Seıdahmetqyzy dúnıege keldi.

Ońtústik Qazaqstan oblysynda týǵan. S.M.Kırov atyndaǵy Qazaq memlekettik ýnıversıtetin (qazirgi ál-Farabı atyndaǵy Qazaq ulttyq ýnıversıteti), Birikken Vena ınstıtýtyn, Garvard ýnıversıtetiniń Dj.Kennedı atyndaǵy Memlekettik basqarý mektebin (AQSh) bitirgen. Qazaq memlekettik ýnıversıteti jáne Máskeý memlekettik ýnıversıtetinde taǵylymdamadan ótken. BUU-nyń Qazaqstan Respýblıkasyndaǵy Ókildiginde baǵdarlamalar úılestirýshisi, Mońǵolııadaǵy BUU-nyń úılestirýshisi jáne BUU-nyń Damý baǵdarlamasy Ókiliniń kómekshisi, BUU-nyń Damý baǵdarlamasynyń Eýropa jáne TMD óńirlik bıýrosynyń Ortalyq Azııa elderi bóliminiń baǵdarlamalar jetekshisi, Qazaqstan Respýblıkasy Indýstrııa jáne saýda vıtse-mınıstri, Qazaqstan Respýblıkasynyń Búkilálemdik Saýda Uıymyna kirýi jónindegi kelissózderdegi Qazaqstan Respýblıkasynyń arnaýly ókili qyzmetterin atqarǵan. Qazirgi qyzmetinde - 2010 jyldyń naýryzynan. «Eren eńbegi úshin» medalimen marapattalǵan.

91 jyl buryn (1921-1986) Keńes Odaǵynyń Batyry QUSANOV Zııamat Ýsmanuly dúnıege keldi. Shymkent oblysynyń Saıram aýdanynda týǵan. Tashkent pedagogıkalyq ınstıtýtyn bitirgen. 1940 jyly Armııa qataryna alynyp, 1942 jyly Uly Otan soǵysy maıdanyna aralasqan. 1943 jyly Belgorod oblysynda bolǵan urystarda gvardııa serjanty Qusanov eren erlik kórsetip, jaýdyń jıyrmaǵa jýyq soldaty men ofıtserin joıǵan. Osy urystarda aýyr jaralanyp, tutqynǵa túsken. 1944 jyly mamyr aıynda tutqynnan qashyp shyǵyp, ıÝgoslavııa jáne Bolgarııa jerlerinde partızan otrıadtarynyń quramynda urystar júrgizgen. 1948 jyly Armııa qatarynan bosap, Saıram aýylyndaǵy mektepte ustazdyq etken. Lenın, 1-shi dárejeli Otan soǵysy ordenderimen marapattalǵan.

81 jyl buryn (1931) travmatolog-ortoped, medıtsına ǵylymynyń doktory, professor, Qazaq KSR-iniń eńbek sińirgen joǵary mektep qyzmetkeri PALЬGOV Konstantın Andreevıch dúnıege keldi.

Almaty qalasynda týǵan. Qazirgi Almaty memlekettik medıtsın ınstıtýtyn bitiregn. 1959-1969 jyldary - Óskemen qalasyndaǵy oblystyq aýrýhana bólimshesiniń meńgerýshisi. 1969-1982 jyldary Almaty memlekettik medıtsına ınstıtýty travmatologııa kafedrasynyń meńgerýshisi, klınıkalyq jumystar jónindegi prorektory bolǵan. Negizgi ǵylymı eńbekteri travmatologııa máselelerine arnalǵan. Ol súıek týberkýlezin hırýrgııalyq jolmen emdeý tásilderin taýyp, dene tkanin qutylaý máselelerin anyqtady.

«Qurmet belgisi» ordenimen marapattalǵan.

58 jyl buryn MÁMI Qaırat Ábdirazaquly dúnıege keldi. Q.Mámı Qazaqstan Respýblıkasy Parlamenti Senatynyń Tóraǵasy. Qazaqstan Respýblıkasy Parlamenti Senatynyń depýtaty. Qazaqstan Respýblıkasy Prezıdentiniń Jarlyǵymen taǵaıyndalǵan.

1954 jyly 9 mamyrda týǵan, qazaq, bilimi joǵary. S.M. Kırov atyndaǵy Qazaq memlekettik ýnıversıtetin bitirgen. Quqyqtanýshy, z.ǵ.d., professor.

Gýrev oblystyq soty stajeri, múshesi, tóraǵasynyń orynbasary, tóraǵasy, QazSSR Joǵary Sotynyń múshesi, Almaty qalalyq sotynyń tóraǵasy, Qazaqstan Respýblıkasy Joǵary Soty kollegııasynyń tóraǵasy, Qazaqstan Respýblıkasy Ádilet mınıstrliginiń Vıtse-mınıstri, Qazaqstan Respýblıkasy Prezıdenti Ákimshiligi Basshysynyń orynbasary, Qazaqstan Respýblıkasy Joǵary Sotynyń Tóraǵasy, Qazaqstan Respýblıkasynyń Bas prokýrory bolyp qyzmet istegen.

«Parasat», ІІ dárejeli «Barys» ordenderimen, tórt medalmen marapattalǵan.

47 jyl buryn Maıra MUHAMEDQYZY (sahnada Maira Kerey - Maıra Kereı esimin paıdalanady) dúnıege keldi. 1965 jyldyń 5 qyrkúıegi kúni Qytaıdyń Qulja qalasynda dúnıe esigin ashqan qazaqtyń ataqty opera ánshisi (soprano) -  Qazaqstan Respýblıkasynyń eńbek sińirgen ártisi, Memlekettik syılyqtyń laýreaty. Parıjdegi "Grand Operanyń" Qazaqstannan shyqqan jalǵyz tuńǵysh ánshi.

Maıra Muhamedqyzy QHR-da ónerli otbasynda týyp, ósken. Tarıhı otanyna 1994 jyly oraldy. Ákesi Muhamed Ábdiqadyruly - kompozıtor, professor, mýzyka zertteý salasy boıynsha kóptegen kitaptardyń avtory. Anasy Kamal Qýanyshqyzy - ánshi, QHR Halyq ártisi. Maıra Muhamedqyzy Beıjiń Ulttar Ýnıversıtetiniń Mýzyka Fakýltetin (Djoý Ben Chın synyby) jáne Pekın Konservatorııasyn (Go Shý Djen synyby) bitirgen. Almatyda Qurmanǵazy atyndaǵy Qazaq ulttyq konservatorııasynda (professor N.A. Sharıpovtiń synyby) taǵlymdamadan ótken.

Abaı atyndaǵy Qazaq memlekettik akademııalyq opera jáne balet teatrynyń solısti, Qazaqstan Respýblıkasynyń eńbek sińirgen artısi, «Tarlan» syılyǵynyń laýreaty.

50 jyl buryn NURǴALIEV Jeńis Mırasuly dúnıege keldi. J.Nurǵalıev Kostanaı oblysynan saılanǵan Qazaqstan Respýblıkasy Parlamenti Senatynyń depýtaty, Tabıǵatty paıdalaný jáne aýyldyq aýmaqtardy damytý komıtetiniń múshesi.

1962 jylǵy 9 mamyrda týǵan, qazaq. Bilimi joǵary. Qostanaı aýyl sharýashylyǵy ınstıtýtyn, Ortalyq - Azııa ýnıversıtetiniń Qostanaıdaǵy fılıalyn bitirgen. Ǵalym agronom, zańger. Qostanaı oblysy Qostanaı aýdany «Aleksandrovskıı» sovhozynyń agronomy, №2 bólimshesiniń basqarýshysy, bas agronomy, Naýryzym aýdany «Dámdi» sovhozynyń dırektory, Qostanaı aýdany «Nıva» óndiristik kooperatıvi baskarmasynyń tóraǵasy, «Nadejdınka» JShS dırektory, Sarykól aýdanynyń ákimi, Qostanaı qalasynyń ákimi, Qostanaı oblysy ákiminiń orynbasary bolyp qyzmet istegen. «Qurmet» ordenimen, úsh medalmen marapattalǵan.