9 qyrkúıek. Kazinform kúntizbesi. Tulǵalar týǵan kún

Búgin, 9 qyrkúıekte qandaı tanymal tulǵalar dúnıege kelgen? Kazinform oqyrman nazaryna esimder kúntizbesin usynady.

Tulǵalar týǵan kún
Foto: Kazinform/Midjourney

Gúljan Janpeıisqyzy QARAQUSOVA, memleket jáne saıası qaıratker

Gúljan QARAQUSOVA
Foto: tolqyn.kz

1950 j. Almaty qalasynda dúnıege kelgen. S.M.Kırov atyndaǵy Qazaq memlekettik ýnıversıtetin bitirgen (1972), ekonomıst, saıası ekonomıka oqytýshysy.

Eńbek joly: Qazaq memlekettik ýnıversıteti saıası ekonomıka kafedrasynyń assıstenti, aǵa oqytýshysy, dotsenti (1972-1991); Qazaq memlekettik ýnıversıteti «Ekonomıka teorııasy negizderi» kafedrasynyń professory (1991-1994); Qazaqstan Respýblıkasy Prezıdentiniń ekonomıkalyq reformalar jónindegi kómekshisi (1994); Qazaqstan Respýblıkasy Prezıdenti janyndaǵy Ekonomıkalyq keńesshiler keńesiniń basshysy (1994-1995); Qazaqstan Respýblıkasy Qundy qaǵazdar jónindegi ulttyq komıssııanyń tóraǵasy (1995-1996); «Qarjy naryqtary ınstıtýty» qoǵamdyq qorynyń prezıdenti (1997); Parlament Senatynyń depýtaty, Senattyń Ekonomıka, qarjy jáne bıýdjet komıtetiniń tóraǵasy (1997-2001); Qazaqstan Respýblıkasy Eńbek jáne halyqty áleýmettik qorǵaý mınıstri (2001-2007); IV shaqyrylymdaǵy Qazaqstan Respýblıkasy Parlamenti Májilisiniń depýtaty, Qarjy jáne bıýdjet komıtetiniń tóraǵasy (2007-2011); V shaqyrylymdaǵy Qazaqstan Respýblıkasy Parlamenti Májilisiniń depýtaty, Qarjy jáne bıýdjet komıtetiniń tóraǵasy (2012-2016); VI shaqyrylymdaǵy Qazaqstan Respýblıkasy Parlamenti Májilisiniń depýtaty, Qarjy jáne bıýdjet komıtetiniń tóraǵasy (2016 jyldan bastap); Qazaqstan Respýblıkasy Parlamenti Senaty janyndaǵy Senatorlar Keńesiniń múshesi.

«Parasat» (2005); ІІ dárejeli «Barys» (2011) ordenderimen; medaldarmen; BUU Balalar qory (ıÝNISEF) estelik medalimen (2007) marapattalǵan.

Jánibek Jumauly TAIJANOV, QR kólik vıtse-mınıstri

Jánibek Jumauly TAIJANOV
Foto: primeminister.kz

1982 jyly Aqmola oblysynyń Eereımentaý aýdanynda dúnıege kelgen. T. Rysqulov atyndaǵy Qazaq ekonomıkalyq ýnıversıtetin, Qazaq qatynas joldary ýnıversıtetin «ekonomıst» (2003) mamandyǵy boıynsha bitirgen.

Eńbek joly: ár jyldary «Qazaqstan temir joly» UK fılıaldarynda jumys istegen; QR Investıtsııalar jáne damý mınıstrliginiń Kólik oqıǵalaryn tergep-tekserý departamentiniń dırektory (2015-2018); QR IIDM Ekonomıkalyq ıntegratsııa departamentiniń dırektory (2018-2019); QR Indýstrııa jáne ınfraqurylymdardy damytý mınıstrliginiń Kólik komıteti tóraǵasynyń orynbasary (2019-2022); «Qazaqstan temir joly» UK «Jolaýshylar tasymaly» AQ bas dırektory (2022-2024); QR Kólik mınıstrliginiń Temirjol jáne sý kóligi komıteti tóraǵasy (2024-2025).

Qazirgi qyzmetine 2025 jyldyń qyrkúıeginde kiristi.

Bolat Qýanyshbekuly SÁMBETOVBásekelestikti qorǵaý jáne damytý agenttigi tóraǵasynyń orynbasary

Bolat Qýanyshbekuly SÁMBETOV
Foto: Básekelestikti qorǵaý jáne damytý agenttigi

1986 jyly dúnıege kelgen. Ekonomıka jáne quqyq kolledjin «quqyqtaný» (2003), QazGZÝ Almaty zań akademııasyn «zańtaný» (2008); Qazaq ınjenerlik, qarjy-bank akademııasyn «ekonomıka jáne bıznes» (2012) mamandyǵy boıynsha bitirgen.

Eńbek joly: Qazaqstan Respýblıkasy Tabıǵı monopolııalardy retteý agenttiginiń Almaty qalasy boıynsha departamenti zańnamanyń saqtalýyn baqylaý jáne talap qoıý jumysy bóliminiń bas mamany (2008-2012); Qazaqstan Respýblıkasy Tabıǵı monopolııalardy retteý agenttigi baqylaý jáne talap qoıý jumysy departamentiniń bas sarapshysy (2012-2014); Qazaqstan Respýblıkasy Tabıǵı monopolııalardy retteý agenttiginde zań departamentiniń quqyqtyq qamtamasyz etý basqarmasynyń basshysy (2014-2015); Qazaqstan Respýblıkasy Ulttyq ekonomıka mınıstrligi Tabıǵı monopolııalardy retteý jáne básekelestikti qorǵaý komıtetiniń Almaty qalasy boıynsha departamenti basshysynyń orynbasary (2015); Qazaqstan Respýblıkasy Ulttyq ekonomıka mınıstrligi Tabıǵı monopolııalardy retteý komıtetiniń Almaty qalasy boıynsha departamentiniń basshysy (2015-2020).

2020 jylǵy 21 qazanda Qazaqstan Respýblıkasynyń Básekelestikti qorǵaý jáne damytý agenttigi tóraǵasynyń orynbasary laýazymyna taǵaıyndaldy.

Qazirgi laýazymyna 2020 jylǵy qazanda taǵaıyndalǵan.

Eldos Baqtybaıuly SMETOV, dzıýdoshy, 2024 jylǵy Olımpıada chempıony

Eldos Smetov
Foto: Salı Sabırov

Jambyl oblysy Lýgov aýdanyna qarasty Kamenka (qazirgi Jalpaqsaz) aýylynda týǵan. Qazaqstan Respýblıkasynyń halyqaralyq dárejedegi sport sheberi. Ál-Farabı atyndaǵy Qazaq Ulttyq ýnıversıtetiniń bıologııa jáne bıotehnologııalar fakýltetin bitirgen.

2011 jyldan beri «Dınamo» dene shynyqtyrý jáne sport birlestiginde qyzmet etedi. Smetov Qazaqstan jastar dzıýdo quramasynda baq synasyp júrgende, jasóspirimder arasyndaǵy álem chempıonatynda (2010 jáne 2011) altyn jáne qola medaldardy jeńip aldy. 2012 jyldan bastap eresekter quramasynda baq synasty. 2013 jyly Bangkoktaǵy Azııa chempıonatynda qola, Samsýndaǵy Gran-prı kezeńinde jáne Tbılısıdegi Eýropa kýbogi kezeńinde kúmis, al Varshavada ótken dzıýdo boıynsha ashyq Eýropa kýboginde altyn medal jeńip aldy. Ol 2015 jyly Astanada dzıýdodan álem chempıony atandy, fınalda taǵy bir Rýstam Ibraevty jeńdi. 2016 jyly Rıo-de-Janeıroda ótken jazǵy Olımpıada oıyndarynda kúmis medal jeńip aldy. 2018 jyldyń 17 naýryzynda Reseıdiń Ekaterınbýrg qalasynda ótken «Úlken dýlyǵa» týrnırinde jeńiske jetti. 2019 jyldyń sáýirinde Túrkııanyń Antalıa qalasynda ótken Gran-prı týrnırinde jeńiske jetti. Shildede Vengrııanyń Býdapesht qalasynda ótken Gran-prı týrnırinde jeńiske jetti. 2019 jyly Tokıoda ótken Olımpıada aldyndaǵy álem chempıonatynda qola medal jeńip aldy. Tokıodaǵy jazǵy Olımpıada oıyndarynda ol 60 keli salmaq dárejesinde qola medal jeńip aldy. Sondaı-aq, Tashkentte ótken dzıýdodan álem chempıonatynda qola medal jeńip aldy.

2024 jyly Parıjde ótken Jazǵy Olımpıada oıyndarynda Eldos fınalda frantsýz sportshysy Lýka Mheıdzeni jeńip, altyn medal ıegeri atandy.

3-shi dárejeli «Parasat» jáne «Barys» ordenderimen marapattalǵan. Qazaqstan Respýblıkasynyń halyqaralyq sport sheberi jáne Qazaqstan Respýblıkasynyń eńbek sińirgen sport sheberi.

Eldos Ǵabıdollauly NESTAI, Kólik mınıstrligi Temirjol jáne sý kóligi komıteti tóraǵasynyń orynbasary

Eldos Ǵabıdollauly NESTAI
Foto: Kólik mınıstrligi

1993 jyly Qaraǵandy oblysy Shet aýdany Taldy aýylynda týylǵan. L.N.Gýmılev atyndaǵy Eýrazııa ulttyq ýnıversıtetin «Tasymaldaýdy uıymdastyrý, kólik qozǵalysy jáne paıdalaný» mamandyǵy boıynsha támamdaǵan (2014).

Eńbek joly: Qazaqstan Respýblıkasy Investıtsııalar jáne damý mınıstrligi Kólik komıteti Temirjol kóligi basqarmasynyń sarapshysy (2015-2017); Qazaqstan Respýblıkasy Investıtsııalar jáne damý mınıstrligi Kólik komıteti Temirjol kóligi basqarmasynyń bas sarapshysy (2017-2019); Qazaqstan Respýblıkasy Indýstrııa jáne ınfraqurylymdyq damý mınıstrligi Kólik komıteti Temirjol kóligi basqarmasynyń basshysy (2019-2021); Qazaqstan Respýblıkasy Indýstrııa jáne ınfraqurylymdyq damý mınıstrligi Kólik komıtetiniń Temirjol kóligi jáne Jolaýshylar tasymaly basqarmasynyń basshysy (2021-2023); Qazaqstan Respýblıkasy Kólik mınıstrligi Temirjol jáne sý kóligi komıteti Jolaýshylar tasymaly basqarmasynyń basshysy (2023-2025).

Qazirgi laýazymyna 2025 jylǵy jeltoqsanda taǵaıyndalǵan.

Ákim Úrtaıuly (Ákim Tarazı) ÁShІMOV – jazýshy, stsenarııshi, Qazaqstannyń eńbek sińirgen qaıratkeri, KSRO kınematografııasynyń úzdigi, Qazaqstan Respýblıkasynyń Memlekettik syılyǵynyń jáne Qazaqstan Jazýshylar odaǵy syılyǵynyń laýreaty, Jambyl oblysynyń qurmetti azamaty.

Ákim Úrtaıuly (Ákim Tarazı) ÁShІMOV
Foto: El.kz

1933 jyly Almatyda dúnıege kelgen. Qazaq pedagogıkalyq ınstıtýtyn (qazirgi Abaı atyndaǵy Qazaq ulttyq pedagogıkalyq ýnıversıteti) bitirgen.

Eńbek joly: ártúrli qazaqstandyq baspa BAQ-tarynda - «Ara» jýrnalynda, «Kazaqstan pıoneri» gazetinde jumys istegen (1956-1959); «Qazaqfılm» kınostýdııasynyń redaktsııalyq alqasynyń múshesi, bas redaktory (1962-1970); «Lıteratýrnaıa gazetanyń» (Máskeý) Qazaqstandaǵy tilshisi (1970-1971); Qazaqstan Kınematografıster odaǵy basqarmasynyń birinshi hatshysy (1971-1980); Qazaqstan Jazýshylar odaǵy basqarmasynyń hatshysy (1986-1998).

1966 jyly tyrnaqaldy týyndysy «Quıryqty juldyz» povesi oqyrmanǵa jol tartty. «Úlken aýyl», «Asý-asý», «Kókjıek», «Basynan Qarataýdyń», «Kek», «Jańbyrly túnder», romany «Moskva-Balasaz», «Qorqaý juldyz», «Jaza» povester men áńgimeler jınaqtary jaryq kórgen. «Kúlmeıtin komedııa» pesasyn, «Tulpardyń izi», «Arman ataman», «Qarash-Qarash», t.b. kınofılmderiniń stsenarıin jazǵan.

«Qurmet belgisi», «Qurmet», «Otan» ordenderimen marapattalǵan.

Dúkenbaı DOSJAN, jazýshy, prozaık, QR Memlekettik syılyǵynyń jáne M.Áýezov atyndaǵy Ulttyq syılyqtyń laýreaty

Dúkenbaı DOSJAN
Foto: zhazushyportal.kz

1942 jyly Qyzylorda oblysynda dúnıege kelgen. S.M.Kırov atyndaǵy Qazaq memlekettik ýnıversıtetiniń fılologııa fakýltetin bitirgen.

Eńbek joly: Almaty oblystyq «Jetisý» gazetiniń ádebı qyzmetkeri (1963-1966), Almatydaǵy memlekettik «Jazýshy» baspasynda aǵa redaktor, bólim meńgerýshisi (1966-1975). 11 roman, 22 hıkaıat, 100-diń ústinde áńgime jazdy. Ol ádebı aýdarmashy bolyp jumys istedi, Ilıa Erenbýrgtiń «On úsh qubyr» áńgimeler tsıklin jáne qyrǵyz aqyny Súıinbaı Eralıevtiń óleńderin qazaq tiline aýdardy. 1974 jyly «Zaýal» kitaby úshin «Molodaıa gvardııa» baspasynyń «Qazirgi zamanǵy jaqsy roman» syılyǵyn, 1988 jyly Ýkraınanyń «Dnepro» baspasynan shyqqan «Jibek joly» romany úshin «Tarıhı taqyryptaǵy jaqsy kitap» syılyǵyn alǵan. Onyń esimi Qazaq entsıklopedııasynda jáne AQSh-tyń «Ádebıet pen óner adamdary» jınaǵynda altyn áriptermen jazylǵan.