8 aqpan. QAZAQPARAT KÚNTІZBESІ: ATAÝLY KÚNDER, OQIǴALAR, ESІMDER

8 aqpan SENBІ

Reseı ǵylymynyń kúni. RF Prezıdentiniń 1999 jylǵy maýsymnyń 7-indegi jarlyǵymen belgilengen. 283 jyl buryn (1724) Petr I jobasymen jáne Senat Jarlyǵymen Sankt-Peterborda Ǵylym akademııasynyń negizi qalandy. Ol Reseıdiń alǵashqy memlekettik ǵylymı mekemesi boldy.

Áskerı topograf kúni. 1812 jyly Reseıde áskerı topografııalyq istiń tártibi bekitildi. Qurylym patsha jarlyǵymen qurylyp, mártebesi birneshe ret aýysqan. Búginde RF Qorǵanys kúshteriniń Bas shtabynyń Áskerı-topografııalyq basqarý dep atalady. Resmı túrde 2004 jyldan beri atalyp keledi.

Slovendik mádenıet kúni nemese Preshern kúni. Frantse Preshern (1800 jyldyń 3 jeltoqsan - 1849 jyldyń 8 aqpany aralyǵynda ómir súrgen) - ataqty sloven aqyny, sleven ádebıetiniń negizin qalaýshy, romantızm janrynyń ókili, sondaı-aq nemis tilinde jazǵan shyǵ,armalary keń taralǵan.

1944 jyly Frantse Preshern qaıtys bolǵan kún Slovendik mádenıet kúni nemese Preshern kúni dep jarııalanǵan.

R ıeltor kúni. Jyljymaıtyn múlik salasynda jumys isteıtin mamandardyń kásibı merekesi. Dál osy merekeni osy kúni atap ótýdi 2008 jyly Reseı rıeltorlarynyń ulttyq keńesi» usynǵan.

Jas antıfashıst-batyrlar kúni. Atıfashıstik kóterilisterdiń qatysqan balalardyń qaıtys bolýyna baılanysty osylaı atalǵan. Atap aıtqanda, frantsýz balasy Danıel Ferı men ıraktyq oqýshy Fadyl Jamaldyń qurmetine berilgen. Bul eki balanyń ómiri araǵa bir jyl salyp bir kúnde jáne bir saǵatta qıylǵan. Ferı 1962 jyly, al Jamal 1963 jyly qaıtys bolǵan. Sondaı-aq 1943 jyly bul kúni fashısterdiń qolynan qaza tapqan keńestik jasulandyqtar men frantsýzdyq lıtseısterdi eske alady.

Malborodaǵy sharap merekesi kúni. Jańa Zelandııadaǵy eń úlken sharap merekesi. Malboro - Ońtústik aralynyń soltústik-shyǵysynda ornalasqan, búginde álemge tanymal sharap shyǵaratyn, sondaı-aq eldiń eń úlken araldy aımaq. Dál osy derde aqpan aıynyń ekinshi demalysynda Sharap merekesi ótedi.

Atalmysh merekeniń toılanyp bastalǵanynan kóp bolmasa da, jyl saıyn onyń tanymaldyǵy artyp keledi. Sebebi, atalǵan merekege el halqynan bólek, jyl saıyn týrıster de kóptep kelýde. Mereke dástúrli túrde Montana Brancott Estate sharaphanasynda ótkiziledi.

ESTE QALAR OQIǴALAR

1 jyl buryn (2013) Pavlodar pedagogıkalyq ýnıversıteti «Zelenaıa roşa» demalys aımaǵynda óziniń shańǵy bazasyn ashty.

1 jyl buryn (2013) alǵash ret Sh.Aımanov atyndaǵy Qazaqfılmniń týyndysy, E.Baıǵazınniń «Ýrokı garmonıı» fılmi Berlınale baıqaýyna qatysty.

1 jyl buryn (2013) Batys Qazaqstan oblsynyń Qaratóbe aýdanynyń úsh aýylynda tabıǵı gaz berile bastady.

2 jyl buryn (2012) Astanada dáriger Býbnovskııdiń «Kınezıs» ekinshi ońaltý ortalyǵy ashyldy.

2 jyl buryn (2012) Elbasy N.Nazarbaev Germanııa astanasyndaǵy Berlın Eýrazııalyq klýbynyń ashylý saltanatyna qatysty.

2 jyl buryn (2012) QR Prezıdenti Nursltan Nazarbaev GFR sapary kezinde Berlındegi Qazaqstan elshiliginińjańa ákimshilik ǵımaratynda boldy. Ǵımarat qazaqtyń kıiz úıiniń jabdyqtarymen bezendirilgen.

4 jyl buryn (2010) Zyrıan aýdanynda sút óndiretin jańa shaǵyn zaýyt ashyldy.Tsehtyń óndiristik qýaty - aýysymyna 3 tonna. Shyǵarylatyn ónimder arasynda sút, aıran, kilegeı, súzbe bar.

4 jyl buryn (2010) Berlındegi «World Money Fair» halyqaralyq kórmesinde Krause Publications ótkizetin konkýrstyń qorytyndysy boıynsha Qazaqstan Respýblıkasy Ulttyq Bankiniń «Uly qolbasshylar» serııasynan shyǵarylǵan «Shyńǵys han» eskertkish kúmis monetasy «Tarıhı taqyryp boıynsha eń úzdik moneta» atalymymen marapattaldy.

Konkýrs sheńberinde moneta saraılarynda soǵylǵan nemese memlekettik organdar - emıtentter shyǵarǵan eń úzdik monetalar birneshe atalymmen aıqyndaldy. Konkýrstyq komıssııa shara kezinde shyǵarylǵan kollektsııalyq jáne eskertkish monetalardy derbes iriktep aldy. Monetalardy baǵalaý dızaınynyń tartymdylyǵyn, kórkemdik oryndalýyn jáne soǵylý sapasyn baǵalaýǵa negizdeldi.

«Uly qolbasshylar» serııasynan nomınaly 100 teńgelik «CHINGIZ KHAN» monetasy 2008 jylǵy 31 mamyrda aınalysqa shyǵarylǵan.

Monetanyń bet jaǵyndaǵy ortasynda Qazaqstan Respýblıkasy Eltańbasynyń altyndalǵan sýreti monetanyń nomınalyn bildiretin «100 TEŃGE» degen jazý, at ústindegi jaýynger, Qazaqstan teńge saraıynyń taýar belgisi jáne monetanyń soǵylǵan jylyn bildiretin «2008» degen san ornalasqan. Monetany aınaldyra shyǵyńqy jıek júrgizilip, memlekettik tilde «QAZAQSTAN ULTTYQ BANKІ» jáne aǵylshyn tilinde «NATIONAL BANK OF KAZAKHSTAN» degen jazý jazylǵan. Jazýlar núktelermen bólingen.

Monetanyń syrt jaǵyndaǵy ortada sansyz áskerdiń ortasynda at ústindegi Shyńǵys hannyń beınesi «Aǵymsaly Dúzelhanov kartınasynyń fragmenti» ornalastyrylǵan. Monetany aınaldyra aǵylshyn tilinde «CHINGIZ KHAN» degen jazý, ómir súrgen jyldaryn bildiretin «1162 - 1227» degen sandar jáne moneta soǵylǵan metaldy, onyń synamasyn jáne massasyn bildiretin «Ag 925 31,1gr.» degen jazý bar.

6 jyl buryn (2008) Pavlodarda alǵash ret qazaq tilinde oblystyń tórt aýdany men Ekibastuz jáne Aqsý qalalarynyń ákimshilik-aýmaqtyq kartalary shyǵaryldy. Táýelsizdik jyldary keıbir aýyldarǵa jańa ataýlar berilse, endi bireýleri tarıhı ataýlaryn qaıtaryp alǵan. Tilderdi damytýdyń oblystyq baǵdarlamasy aıasynda júzege asyrylǵan karta shyǵarylymy Pavlodar oblysynyń 70 jyldyǵyna oraılastyrylǵan.

7 jyl buryn (2007) Almatyda «MG Production» prodıýserlik kompanııasy «Qazaqstannyń altyn adamdary» serııasynyń «Pesnı dýshı» atty derekti fılmin usyndy. Fılm tiri ańyz, tanymal ánshi jáne ár túrli tarıhı kezeńderdiń kýágeri Bıbigúl Tólegenova ómirinen málimsiz derekterdi qamtıdy. «Pesnı dýshı» fılmi ánshiniń shyǵarmashylyq qyzmetiniń 55 jyldyǵyna arnalady. Rejısserleri - Asıa Súleeva jáne Ánýar Raıbaev.

8 jyl buryn (2006) Qazaqstanda «Qurmetti mashına jasaýshy» belgisi belgilenip, ol QR Indýstrııa jáne saýda mınıstriniń atynan beriletin boldy.

9 jyl buryn (2005) Baký qalasynda Apsheronsk memlekettik tabıǵı parki ashyldy. Onda qaraquıryq, kaspıı ıtbalyǵy men sýda júzetin qustar ósirile bastady.

9 jyl buryn (2005) Garvard-Smıtson astrofızıka ortalyǵynyń astronomdary (Kembrıdj, Massachýsets, AQSh) saǵatyna 2,4 mıllıon shaqyrymnan astam jyldamdyqpen qozǵalatyn SDSSJ090745.0+24507 jańa juldyzyn tapqandyǵyn habarlady.

9 jyl buryn (2005) Qazaqstanda birinshi Halyqaralyq arbıtrajdy sot ashyldy. Ashylýyna sebepker bolǵan 2004 jyly jeltoqsannyń 28-inde qabyldanǵan Qazaqstan Respýblıkasynyń «Aralyq sottar týraly» jáne « Halyqaralyq kommertsııalyq arbıtraj týraly» zańdary.

Qazaqstandyq halyqaralyq arbıtraj (QHA) - turaqty qyzmet etetin arbıtrajdy ınstıtýt, ol kelisken jaǵdaıda paıda bolatyn daýdy qarastyrady.

12 jyl buryn (2002) Solt Leık Sıtıde XIX qysqy Olımpıada oıyndary bastaldy.

30 jyl buryn (1984) Saraevoda XIV qysqy Olımpıada oıyndary ashyldy.

43 jyl buryn (1971) NASDAQ bırjasynda alǵashqy kelisim júzege asyryldy.

45 jyl buryn (1969) Meksıkanyń Chıýaýa qalasyna Alende dep atalatyn alyp meteorıt qulady. Onyń salmaǵy 5 tonna.

58 jyl buryn (1956) Londonda «Rýtmaster» dabldekerdi alǵash ret paıdalanýǵa berildi (eki qabatty avtobýs). 2005 jylǵa deıin atalǵan avtobýstar Londonnyń maqtanyshy, sondaı-aq aǵylshyn mádenıetiniń bir bóligine aınaldy.

74 jyl nazad (1940) Poshanyń Lodz qalasynda getto quryldy. Ol eldegi ek iri ekingi getto boldy. Ultshyldarmen qurylǵan uıym evreıler men syǵandar, sondaı-aq kommýnıster men krımınaldy toptardyń múddesin qorǵady. 1944 jyldyń tamyz aıynda jumysyn toqtatty.

83 jyl buryn (1931) Úndistannyń jańa astanasy Nıý-Delıdiń saltanatty ashylýy ótti.

85 jyl buryn (1929) Nıkolaı Kamov ózi oılap tapqan apparattty «tikushaq» dep atady.

90 jyl buryn (1924) AQSh-ta alǵash ret ólim jazasyna kesilgen qylmyskerdi gaz kamerasy arqyly jazalaý qolǵa alyndy.

90 jyl buryn (1924) «Eńbekshil qazaq» gazetiniń tórtinshi betinde aptasyna bir ret shyǵatyn jastar beti ashyldy. «Lenınshil jas» dep atalatyn osy bettiń redaktory E.Aldońǵarov boldy. 1925 jyldan bastap «Jas qaırat» atty derbes gazet bolyp shyqty.

96 jyl buryn (1918) Grýzııadaǵy eń kóne oqý orny Ivan Djavahıshvılı atyndaǵy Tbılıssı memlekettik ýnıversıtetiniń negizi qalandy.

104 jyl nazad (1910) AQSh-ta boıskaýt uıymynyń negizi qalandy (aǵyl. «Boy Scouts of America»).

109 jyl buryn (1905) Reseıde L.E. Vladımırovpen sheteldik oqý oryndarynyń mysalynda birinshi ret jýrnalısterge arnalǵan kýrs ashyldy. Sol jyldyń kúzinde eldegi revalıýtsııaǵa baılanysty oqytý kýrsy jabylyp qaldy.

110 jyl buryn (1904) Japonııa Artýr portynda Reseı ımperııasyna shabýyl jasady.

174 jyl buryn (1837) Peterbordyń Qara ózen aýdanynda A.S.Pýshkın men J.Gekkern (Dantes) dýelge shqyty. Jekpe-jektiń nátıjesinde A.Pýshkın oq tıip, eki kúnnen soń qaıtys boldy.

198 jyl buryn (1816) Shotlandııanyń soltústik-shyǵysyndaǵy Aberdınshır aǵylshyn grafstvosynda vıskı kontrabandasymen aınalysqan qylmystq topty quryqtaý operatsııasyna alǵash ret ıisshil ıt qatystyryldy.

290 jyl buryn (1724) І Petr patshanyń jarlyǵymen Reseı ǵylym akademııasy quryldy.

342 jyl buryn (1672) Isaak Nıýton óziniń jaryq pen tús tabıǵaty týraly baıandamasyn jasady.

ESІMDER

99 jyl buryn (1915-2005) qazaqstandyq ǵalym, aýyl sharýashylyǵy ǵylymynyń doktory, professor, mal ósirýshi, jylqylardyń kóshim tuqymyn shyǵarǵan avtorlardyń biri BARMINTsEV ıÝrıı Nıkolaevıch dúnıege keldi.

Ol Reseı Federatsııasynyń Máskeý oblysynda týǵan. Máskeý zootehnıkalyq ınstıtýtyn bitirgen.

ıÝ.Barmıntsev Qazaqstandaǵy jylqy tuqymynyń evolıýtsııasyna baqylaý jasaǵan. Osy saladaǵy jańa baǵyt - ónimdi jylqy sharýashylyǵyn qurǵan bir top ǵalymdarmen birge, jylqylardyń kóshim tuqymyn shyǵarǵany úshin Qazaq KSR Memlekettik syılyǵyn alǵan. Eki márte Eńbek Qyzyl Tý ordenimen jáne medaldarmen marapattalǵan.

8 8 jyl buryn (1926-2003) jazýshy, synshy, aýdarmashy, fılologııa ǵylymynyń kandıdaty R ÚSTEMBEKOVA Razııa dúnıege keldi.

Aqmola (qazirgi Astana) qalasynda týǵan. M.Kırov atyndaǵy Qazaq memlekettik ýnıversıtetin (ál-Farabı atyndaǵy Qazaq ulttyq ýnıversıteti) jáne aspırantýrasyn bitirgen. 1956-1959 jyldary - Qazaqtyń kórkem ádebıet baspasynyń redaktory. 1959-1971 jyldary - Abaı atyndaǵy Qazaq pedagogıkalyq ınstıtýtynyń oqytýshysy. 1971-1983 jyldary - Muhtar Áýezov atyndaǵy Ádebıet jáne óner ınstıtýtynyń aǵa ǵylymı qyzmetkeri qyzmetterin atqarǵan. 1983 jyly zeınet demalysyna shyqqan.

Dramatýrgııa, áńgime, komedııa janryna arnalǵan syn-zertteý kitaptary jaryq kórgen. ádebıettaný salasynda «Maılın dramatýrgııasy», «Qazaq komedııasy», «Qazirgi qazaq áńgimeleri» atty kitaptary bar. Kórkem aýdarma salasynda da jemisti eńbekter atqarǵan.

76 jyl buryn (1938) Qazaqstan Mal sharýashylyǵy qaýymdastyǵynyń prezıdenti, «Qazagroınnovatsııa» aktsıonerlik qoǵamy prezıdentiniń keńesshisi, aýyl sharýashylyǵy ǵylymynyń doktory, professor, Qazaqstan Ulttyq ǵylym akademııasynyń, aýyl sharýashylyǵy akademııasynyń akademıgi, Qazaq KSR Mınıstrler Kabıneti syılyǵynyń laýreaty, Qazaqstannyń eńbek sińirgen qyzmetkeri, Qazaqstan Respýblıkasy Ǵylym, tehnıka jáne bilim salasyndaǵy memlekettik syılyǵynyń ıegeri, Ekologııa jáne adam men janýarlar tirshiligin qaýipsizdendirý halyqaralyq akademııasynyń, Ortalyq Azııa akademııasynyń, Mońǵolııa Ulttyq akademııasynyń, Mońǵolııa Aýyl sharýashylyǵy akademııasynyń tolyq múshesi, Reseı Aýyl sharýashylyǵy akademııasy Sibir bólimshesiniń qurmetti professory ELEMESOV Kópmahambet Elemesuly dúnıege keldi.

Túrikmenstan Respýblıkasynda týǵan. Túrikmen aýyl sharýashylyǵy ınstıtýtyn, Máskeý maldárigerlik akademııasynyń aspırantýrasyn bitirgen. 1971-1977 jyldary - Qazaq qarakól sharýashylyǵy ǵylymı-zertteý ınstıtýtynyń aǵa ǵylymı qyzmetkeri, ǵylymı hatshysy, qarakól qoılarynyń genetıkasy jáne selektsııasy bóliminiń meńgerýshisi. 1977-1980 jyldary - Ońtústik Qazaqstan oblysy Qyzylqum Otyrar aýdanyndaǵy «Sháýildir» qarakól qoı keńsharynyń dırektory. 1980-1988 jyldary - Qazaq KSR Aýyl sharýashylyǵy mınıstrliginiń Qarakól sharýashylyǵy bas basqarmasynyń bastyǵy. 1988-1993 jyldary - «Qazqarakól» Respýblıkalyq óndiristik-ǵylymı birlestiginiń tóraǵasy. 1993-1997 jyldary - «Jabaǵyqarakól» Memlekettik aktsıonerlik kompanııasynyń prezıdenti. 1997-2000 jyldary - Qazaqstan Respýblıkasynyń Túrikmenstandaǵy Elshiliginiń keńesshisi. 2000-2002 jyldary - Ulttyq akademııalyq agrarlyq zertteýler ortalyǵy bas dırektorynyń orynbasary. 2002-2004 jyldary - Qazaqstan Respýblıkasy Aýyl sharýashylyǵy mınıstrligi Ǵylym departamentiniń dırektory. 2004-2007 jyldary - «Asyl-túlik» aktsıonerlik qoǵamynyń prezıdenti. Qazirgi qyzmetinde 2005 jyldan bastap isteıdi.

Ǵalymnyń 200-den astam ǵylymı eńbegi, monografııalary, oqýlyqtary men oqý quraldary jaryq kórgen. Onyń jetekshiligmen 10 ǵylym kandıdaty jáne 4 ǵylym doktory dıssertatsııa qorǵaǵan. Negizgi ǵylymı eńbekteri qarakól qoılaryn asyldandyrý jáne sapasyn arttyrý tásilderine arnalǵan.

«Qurmet belgisi» ordenimen, medaldarmen marapattalǵan.

1 80 jyl buryn (1834-1907) uly orys hımıgi, Peterbýrg Ǵylym akademııasynyń korrespondent múshesi MENDELEEV Dmıtrıı Ivanovıch dúnıege keldi.

Reseıdiń Tobyl qalasynda týǵan. Onyń ǵylymı-zertteýleriniń negizgi baǵyty jalpy hımııa, hımııalyq tehnologııa, fızıka, ekonomıka, aýyl sharýashylyǵy, metrologııa, t.b. salalarǵa arnalǵan. Ol 1854-1856 jyldary ızomerııa qubylysyn zerttep, 1859 jyly suıyqtyqtyń tyǵyzdyǵyn anyqtaıtyn qural - areometr qurastyrdy. 1861 jyly «Organıkalyq hımııa» atty alǵash orys tilindegi oqýlyqty shyǵardy. 1860 jyly suıyqtardyń qaınaýynyń absolıýttik temperatýrasyn, 1865-1887 jyldary gıdrattyq teorııany, 1869 jyly jaratylystyń negizgi zańdarynyń biri - perıodtyq zańdy ashty. Sonymen qatar molekýlanyń massasyn tabýdyń Klapeıron - Mendeleev teńdeýlerin shyǵardy. 1877 jyly munaıdyń aýyr metaldar karbıdterinen túzilý gıpotezasyn, 1880 jyly kómirdi jer astynda gazǵa aınaldyrý ıdeıasyn usyndy. Tarazylardyń fızıkalyq teorııasyn jasap, dál sheshýdiń ádisterin usyndy. Jasandy jolmen alynǵan radıoaktıvti hımııalyq element «mendelevıı» Mendeleevtiń qurmetine ataldy.

148 let buryn (1866-1924) orys sýretshisi, stsenograf, kitap ıllıýstratory BAKST Leon (shyn aty - Lev Samoılovıch Rozenberg) dúnıege keldi.

108 jyl buryn (1906-1968) amerıkandyq fızık, ónertapqysh, kserografııany oılap tapqan KARLSON Chester dúnıege keldi.

8 6 jyl buryn (1928-2009) keńestik jáne reseılik akter, KSRO halyq ártisi, Sotsıalıstik Eńbek Eri, Lenındik jáne KSRO Memlekettik syılyqtarynyń laýreaty TIHONOV Vıacheslav Vasılevıch dúnıege keldi.

6 5 jyl buryn (1949) keńestik jáne reseılik teatr jáne kıno aktrısasy. Reseı halyq ártisi MÝRAVЬEVA Irına Vadımovna dúnıege keldi.

50 jyl buryn (1964) Reseı Jınaq bankiniń prezıdenti, basqarma tóraǵasy GREF German Oskarovıch dúnıege keldi.

54 jyl buryn (1960) «Private Clinic Almaty» medıtsınalyq kópbeıindi medıtsınalyq ortalyǵynyń dırektory ІZBASAROV Asqar Ishanuly dúnıege kelgen.

Asqar Ishanuly 1960 jyly 8 aqpanda RKFSR Sahalın oblysynda týǵan. Almaty memlekettik medıtsınalyq ınstıtýtynyń emdeý fakýltetin bitirgen (1983), mamandyǵy - «Emdeý isi».

Medıtsına ǵylymdarynyń kandıdaty (1991), doktory (1999). Doktorlyq dıssertatsııasynyń taqyryby: «Erlerdiń reprodýktsııalyq fýnktsııasy». Ýrologııa ǵylymı ortalyǵynyń professory (2001 jyldan).

«Bedeý nekeniń andrologııalyq aspektileri» (1999),«Munaı jáne ýroandrologııalyq patologııa» (2004) monografııalarynyń; 140-tan astam ǵylymı jarııalanymnyń jáne 6 ádistemelik usynymnyń avtory. QR aldyn ala beriletin 5 ónertabys patentterine ıe.

1983 jyldan - ýrologııa ǴZI-da qyzmette. 2005 jyldan beri - «Private Clinic Almaty» kóp beıindi medıtsına ortalyǵynyń bas dırektory.

Dúnıejúzilik jáne Eýropalyq ýrologtar qaýymdastyǵynyń, Reseı andrologtarynyń Kásipqoı qaýymdastyǵynyń, QR DSM ýrologııa ǴO dıssertatsııalyq keńesiniń múshesi,Ulttyq medıtsına holdınginiń táýelsiz dırektory.«Qazaqstan Respýblıkasy Densaýlyq saqtaý isiniń úzdigi» belgisimen marapattalǵan. Klınıkalyq medıtsına salasyndaǵy jetistikteri úshin «Mamandyǵy - Ómir» halyqaralyq syılyǵynyń júldegeri.

48 jyl buryn (1965) QR Memlekettik qyzmet isteri agenttiginiń memlekettik qyzmetke ótý bólminiń meńgerýshisi JUMAǴULOV Toqtamys Qadoshuly dúnıege kelgen.

Ol Shyǵys Qazaqstan oblysynda týǵan. Óskemen Pedagogıkalyq ýnıversıtetin bitirgen (1985-1990), mamandyǵy tarıh pániniń muǵalimi. Shyǵys Qazaqstan memlekettik ýnıversıtetin syrttaı támamdaǵan «1996 jyl), mamandyǵy - zańger.

Eńbek jolyn 1984jyly Qatonqaraǵaı aýdandyq Sanmemqadaǵalaý basqarmasynyń dızınfektory bolyp bastaǵan. 1990-2002 jj. Óskemen pedagogıkalyq ınstıtýtynyń qylmystyq quqyq jáne qylmystyq protsess kafedrasynda aǵa ustaz, 2002-2007 jj.Shyǵys Qazaqstan oblysy boıynsha Memlekettik qyzmet isteri basqarmasynyń bastyǵynyń orynbasary, bastyǵy, Tártiptik keńestiń tóraǵasy qyzmetinde bolǵan. 2007-2011 jj.Aqmola oblysy boıynsha Memlekettik qyzmet isteri basqarmasynyń bastyǵy, 2011-2013 jj. Shyǵys Qazaqstan oblysy boıynsha Tártiptik keńes tóraǵasy. 2013 jyldan búginge deıin QR Memlekettik qyzmet isteri agenttiginiń memlekettik qyzmetke ótý bólminiń meńgerýshisi qyzmetin atqaryp keledi.

QAzaqstan respýblıkasynyń Konstıtýtsııasyna - 10 jyl medalimen marapattalǵan. 20-dan astam ǵylymı maqalanyń avtory.

48 jyl buryn (1966) «MAEK-Kazatomprom» JShS-niń bas dırektory Ó TEBAEV Sáken Nuruly dúnıege kelgen. Ol V.I.Lenın atyndaǵy Qazaq polıtehnıkalyq ınstıtýtyn (1988 j.), Q.Sátpaev atyndaǵy UTÝ (2002 j.) bitirgen. Ár jyldary, «Energııa"»JShS dırektory, «Alaýtransgaz» AQ bólim bastyǵy, «Qazatomprom» UAK menedjeri, «Qazahoıl» Ulttyq munaı-gaz kompanııasynda gaz jáne munaı hımııasy boıynsha departamenttiń dırektory, Teńiz jobasy boıynsha departament dırektorynyń orynbasary, «Neftekonsaltıng» JAQ vıtse-prezıdenti, QR Energetıka jáne mıneraldyq resýrstar mınıstrliginiń departament dırektory, «Qazatomprom» UAK departament dırektory laýazymdaryn atqarǵan. Qazirgi tańda "MAEK-Kazatomprom" JShS-niń bas dırektory.

«Astananyń 10 jyldyǵy» jááne «Qazaqstan Respýblıkasynyń Táýelsizdigine 20 jyl» medaldarymen marapattalǵan.

46 jyl buryn (1967) «Ekonomıkalyq zertteýler ınstıtýty» AQ-nyń prezıdenti MUQANOV Maqsat Nurdáýletuly taǵaıyndaldy. Muqanov Maqsat Nurdáýletuly, 1967 jyly týǵan, Abaı atyndaǵy Qazaq Memlekettik Pedagogıkalyq ýnıversıteti (1991 jyl) men Qazaqstan Respýblıkasy Prezıdenti janyndaǵy memlekettik basqarýdyń Ulttyq Joǵary Mektebin (1997 jyl) támamdaǵan. Eńbek qyzmeti 1991 jyly ustaz retinde bastalǵan. 1993-1996 jyldar aralyǵynda Qazaqstan Respýblıkasy Syrtqy ekonomıkalyq baılanystar mınıstirligi men Ónerkásip jáne saýda mınıstirliginde qyzmet etken. 1997-1999 jyldar aralyǵynda Qazaqstan Respýblıkasy Strategııalyq josparlaý jáne reformalar agenttiginde eńbek etken. 1999-2002 jyldar aralyǵynda Qazaqstan Respýblıkasy Qaýipsizdik Qyzmeti Taldaý ortalyǵynda sektor meńgerýshisiniń orynbasary, meńgerýshisi qyzmetterin atqarǵan. 2002-2003 jyldar aralyǵynda Qazaqstan Respýblıkasy Ekonomıka jáne bıýdjetti josparlaý mınıstirligi janyndaǵy «Ekonomıkalyq zertteýler ınstıtýty» RMK bas dırektordyń birinshi orynbasary, meńgerýshi qyzmetterinde bolǵan. 2003 jyldyń maýsym aıynan 2006 jyldyń maýsym aıyna deıin Qazaqstan Respýblıkasy Prezıdenti Ákimshiliginde Áleýmettik-ekonomıkalyq taldaý bólimi meńgerýshisiniń orynbasary, bólim meńgerýishisi qyzmetterin atqarǵan 2006 jyldyń maýsym aıynan 2008 jyldyń aqpan aıyna deıin «Qazyna» Ornyqty Damý Qory» AQ Basqarýshy dırektory-korporatıvti hatshysy, Basqarma Bastyǵynyń orynbasary qyzmetterin atqarǵan. 2008 jyldyń aqpan aıynan beri Qazaqstan Respýblıkasy Prezıdenti Ákimshiliginde Strategııalyq esep pen taldaý ortalyǵynyń meńgerýshisi bolǵan.

45 jyl buryn (1968) Qazaqstan Respýblıkasy Bas prokýratýrasynyń departament bastyǵy JANǴARAShEV Tileý Qasenuly dúnıege kelgen.

Almaty qalasynda týǵan. 1987-1992 jj.S.M.Kırov atyndaǵy Qazaq memlekettik ýnıversıtetin zańger mamandyǵy boıysha támamdaǵan. Al 2006 jyly Eýrazııa gýmanıtarlyq ınstıtýtynda oqyǵan. Qarjyger bakalavry.

Eńbek ótilin 1992 jyly prokýratýra organdarynda jumys isteýden bastaǵan. Atap aıtqanda, ol ár jyldary Almaty qalasy men aýdandarynyń prokýratýrasynda, Qaraǵandy oblystyq prokýratýrasynda, sondaı-aq Astana qalasynda jumys istegen. Buǵan qosa, QR ІІM, QR Bas Prokýratýrasynda jáne 20QR Bas Áskerı prokýratýrasynda laýazymdy qyzmetterdi atqardy.

2013 jyldan búginge deıin Qazaqstan Respýblıkasy Bas prokýratýrasynyń departament bastyǵy qyzmetinde.

2 dárejeli «Aıbyn» jáne basqa da medaldarmen marapattalǵan.

33 jyl buryn (1980) Qyzylorda oblysy ákimdiginiń apparat jetekshisi JAISAŃBAEV Qanatbek Bahytuly dúnıege kelgen.

Ol 1980 jyly Qyzylorda qalasynda týǵan. 2000 jyly Qazaq memlekettik zań akademııasyn «ıýrısprýdentsııa» mamandyǵy boıynsha, 2012 jyly T. Rysqulov atyndaǵy Qazaq ekonomıkalyq ýnıversıtetin «ekonomıka» mamandyǵy boıynsha bitirgen.

Eńbek jolyn 2000 jyly Qazaq memlekettik zań akademııasynyń Qyzylorda fılıalynda oqytýshy retinde bastaǵan.

2001 jylǵy tamyz ben jeltoqsan aılary aralyǵynda Qyzylorda oblysynyń Sottar ákimshisiniń bas mamany, 2001-2005 jyldary Qyzylorda oblysy ákimi apparatynyń memlekettik-quqyqtyq jumystar bóliminiń bas mamany, bas ınspektory, bólim meńgerýshisi, 2005-2007 jyldary Qazaqstan Respýblıkasynyń Tótenshe jaǵdaılar mınıstrliginiń Quqyqtyq qamtamasyz etý basqarmasynyń bastyǵy, 2007-2008 jyldary «Kazakh Integrated Services» jáne «CNRG Capital» jaýapkershiligi shekteýli seriktestikterinde zańger, 2008-2010 jyldary Qyzylorda oblysy ákimi apparaty basshysynyń orynbasary bolyp qyzmet atqardy.

2010 jyldan osy kezge deıin Qyzylorda oblysy ákimi apparatynyń basshysy laýazymynda qyzmet atqarýda.