$78,6 mlrd bolatyn 215 joba Qazaqstannyń jańa ınvestıtsııalyq tsıklin qalyptastyryp jatyr

Bul tásilder Memleket basshysynyń 2025 jylǵy «Jasandy ıntellekt dáýirindegi Qazaqstan: ózekti máseleler jáne ony túbegeıli tsıfrlyq ózgerister arqyly sheshý» atty Joldaýynda aıqyndaldy. Úkimetke óndiristik sektorǵa sapaly ınvestıtsııalar tartýdy kúsheıtý, ekonomıkanyń qajettilikterine qaraı «ınvestıtsııalarǵa tapsyrysty» qalyptastyrý jáne ınvestorlardy súıemeldeýdiń neǵurlym tıimdi júıesin jolǵa qoıý tapsyryldy.

Osy mindetterdi damytýda iri jobalardy súıemeldeý jáne ınvestorlardyń quqyqtaryn qorǵaý tetikteri jetildirilýde, ınvestıtsııalar týraly kelisimderdi qoldaný keńeıtilýde. Bul tetik 2021 jyldan beri jumys isteıdi jáne quny 32 mlrd teńgeden asatyn jobalardy qamtıdy. Ol memlekettiń jáne ınvestordyń mindettemelerin, jobany júzege asyrý sharttaryn, sondaı-aq búkil ınvestıtsııalyq tsıkl boıyndaǵy negizgi parametrlerdiń turaqtylyǵyn bekitedi.

Ereje bekitilgen sátten bastap jalpy somasy 17,8 trln teńgeden asatyn 66 ınvestıtsııalyq kelisim jasaldy. Onyń ishinde 2024 jyly – 6, al 2025 jyly jalpy somasy shamamen 11,2 trln teńgeni quraıtyn 30 kelisim jasaldy. 2026 jylǵy tamyzdaǵy jaǵdaı boıynsha jalpy somasy shamamen 4,4 trln teńgege taǵy 25 kelisim jasaldy, bul ótken jyldyń sáıkes kezeńiniń kórsetkishinen asyp tústi. Jobalar farmatsevtıka, energetıka, metallýrgııa, agroónerkásiptik keshen, ınfraqurylym jáne densaýlyq saqtaýdy qamtıdy.

2026 jyly Úkimet jańa ınvestıtsııalyq tsıkldi iske qosý jáne sapaly kapıtal tartý jónindegi Prezıdent tapsyrmasyn oryndaý maqsatynda ınvestıtsııalyq jobalardy súıemeldeýdiń biryńǵaı júıesin qalyptastyrýdy jalǵastyrýda. Jumysqa memlekettik organdar, Bas prokýratýra, damý ınstıtýttary, ulttyq kompanııalar men óńirler biriktirilgen.

Kapıtal tartýdyń jańa júıesiniń damýy, ınvestıtsııalar qurylymynyń ózgerýi jáne basym salalardaǵy iri jobalar týraly Primeminister.kz redaktsııasynyń sholýynan oqı alasyz.

Jańa súıemeldeý júıesi: ınvestıtsııalyq ótinimnen bastap jobany iske qosýǵa deıin

Jańa ınvestıtsııalyq saıasat naqty jobalardy súıemeldeýge negizdeledi. 2025 jyldan bastap ınvestıtsııa tartýdyń úsh deńgeıli júıesi jumys isteıdi. Oǵan sáıkes óńirler basym jobalardyń tizimderin qalyptastyryp, ınvestorlardy nysanaly túrde izdeıdi.

Jobalardy iske qosýdy jedeldetý úshin ruqsat berý rásimderinen ótýge jáne memlekettik qoldaý alýǵa múmkindik beretin Fast Track – «jasyl dáliz» tetigi engizildi. Óńirlerde ınvestıtsııalyq shtabtar da jumys isteıdi, al «prokýrorlyq súzgi» baqylaýshy organdar tarapynan negizsiz qysymdy azaıtýǵa múmkindik beredi.

Investorlardy qorǵaý jáne jobalardy súıemeldeý úderisteri tsıfrlyq formatqa kóshirilýde. Memleket basshysynyń tapsyrmasy boıynsha Ulttyq tsıfrlyq ınvestıtsııalyq platforma quryldy. Ol 2024 jylǵy jeltoqsannan bastap jobalarǵa monıtorıng júrgizý jáne týyndaıtyn kedergilerdi jedel joıý úshin paıdalanylyp keledi.

Kelesi kezeń – Kazakh Invest bazasynda «bir tereze» qaǵıdaty boıynsha Kazakhstan Investment House biryńǵaı ortalyǵyn qalyptastyrý jáne ımportty almastyrý jáne eksporttaý mindetterin eskere otyryp, «ınvestıtsııalarǵa tapsyrys» tetigin odan ári damytý.

Sheteldik ınvestorlardy tartý úshin múmkindikterdi keńeıtýge baǵyttalǵan «Altyn vıza» tetigi qosymsha pysyqtalýda. Syrtqy ister mınıstrligi vıza rásimdeý qaǵıdalaryna ózgerister engizý jobasyn ázirledi. Tetikti tolyqqandy iske qosý úshin kóshi-qon zańnamasyna tıisti ózgerister engizilýi qajet. Osydan keıin vızalar berý qaǵıdalaryna tıisti túzetýler engiziledi.

Investıtsııalar óńdeý sektoryna aýysady

Investıtsııalyq saıasat óńdeý ónerkásibindegi, tereń óńdeýdegi jáne joǵary tehnologııalyq salalardaǵy jobalarǵa kóbirek baǵdarlanýda. 2019–2025 jyldary negizgi kapıtalǵa salynǵan ınvestıtsııalar 12,6 trln teńgeden 23,5 trln teńgege deıin nemese 1,9 ese ósti. Óńdeý ónerkásibinde ınvestıtsııa kólemi úsh esege – 1 trln teńgeden 3 trln teńgege deıin artty. Onyń ınvestıtsııalardyń jalpy kólemindegi úlesi 8,1%-dan 12,7%-ǵa deıin, al ónerkásip ishinde – 13,1%-dan 31,3%-ǵa deıin ósti.

Osyǵan baılanysty ınvestıtsııalardyń qurylymy ártaraptandyryla bastady: kapıtaldyń ósip kele jatqan kólemi óńdeý jáne ınfraqurylymdyq salalarǵa baǵyttalýda. 2025 jyly tikeleı sheteldik ınvestıtsııalardyń jalpy aǵyny $20,5 mlrd-qa jetip, 14,4%-ǵa ósti.

Kapıtal shıkizattyq emes salalarǵa barǵan saıyn belsendi túrde enýde: óńdeý ónerkásibindegi ósim 47,4%-dy nemese $1,4 mlrd-ty qurady, qarjy qyzmetindegi ınvestıtsııalar kólemi $4,3 mlrd-qa, baılanys salasynda $1,3 mlrd-qa jetti. Óndirýshi sektorda kórsetkish 47%-ǵa nemese $3 mlrd-qa tómendedi.

Investor elderdiń aýqymy da keńeıdi. Nıderland, Reseı, Qytaı, AQSh, Shveıtsarııa jáne Frantsııadan bólek, BAÁ, Qatar jáne Sıngapýrdyń róli aıtarlyqtaı artty: 2025 jyly BAÁ-den túsken ınvestıtsııalar $762,7 mln-nan $1,6 mlrd-qa deıin ósti, Qatardan $1,3 mlrd, Sıngapýrdan $1,4 mlrd ınvestıtsııa tústi.

Jańa jobalarǵa ınvestıtsııalardyń ósýi erekshe baıqalady. BUU ESKATO derekterine sáıkes, 2025 jyly Qazaqstan $19 mlrd ınvestıtsııa tartty. Bul aldyńǵy jylmen salystyrǵanda 266%-ǵa kóp jáne Soltústik pen Ortalyq Azııaǵa tartylǵan osyndaı ınvestıtsııalardyń jalpy kóleminiń shamamen 89%-na jýyǵy.

KAZAKH INVEST portfelinde 88 myńnan astam jumys ornyn ashýǵa múmkindik beretin $78,6 mlrd-qa 215 joba bar. Olardyń ishinde jalpy somasy $32,2 mlrd bolatyn 93 joba qazirdiń ózinde júzege asyrylýda, al $46,4 mlrd kólemindegi taǵy 122 joba pysyqtalý satysynda.

AHQO: halyqaralyq kapıtaldy tartýǵa arnalǵan ınfraqurylym

Investıtsııalyq ınfraqurylymnyń jeke bir elementi retinde «Astana» halyqaralyq qarjy ortalyǵy qyzmet etedi. Onyń ekojúıesi ınvestıtsııalardy tartýǵa, kapıtal naryǵyn damytýǵa jáne halyqaralyq standarttar boıynsha qarjy quraldaryn engizýge baǵyttalǵan.

AHQO ınfraqurylymyna Astana International Exchange (AIX), Sot jáne Halyqaralyq tórelik ortalyǵy kiredi, al onyń quqyqtyq rejımi aǵylshyn jalpy quqyǵynyń qaǵıdattaryna negizdelgen. AIX arqyly qaryz jáne úlestik kapıtaldy tartýǵa, oblıgatsııalardy, jasyl jáne turaqty oblıgatsııalardy shyǵarýǵa, sondaı-aq ıslamdyq qarjylandyrý quraldaryn paıdalanýǵa bolady.

2026 jylǵy shildedegi jaǵdaı boıynsha AHQO arqyly $26,3 mlrd ınvestıtsııa tartylyp, 90-nan astam elden 6 myńnan astam kompanııa tirkeldi. AHQO-ǵa qatysýshy kompanııalar Qazaqstan bıýdjetine 353,7 mlrd teńge kóleminde salyq tólep, óz ekojúıesinde 10 myń adamdy jumyspen qamtyp otyr.

Farmatsevtıka: óndiristi lokalızatsııalaý jáne ımportqa táýeldilikti tómendetý

Investıtsııalyq saıasattyń basymdyqtarynyń biri – otandyq farmatsevtıkany damytý. Memleket basshysynyń tapsyrmasyna sáıkes Úkimet dárilik zattar óndirisin lokalızatsııalaýdy júıeli túrde keńeıtip, naryqtaǵy qazaqstandyq ónimniń úlesin 50%-ǵa deıin jetkizýdi kózdep otyr.

2026 jylǵy qańtarda Úkimet 173 mlrd teńgege tórt jańa farmatsevtıkalyq óndiris boıynsha kelisimderdi maquldady. Qazaqstanda dárilik zattardyń 356 túrin shyǵarýdy lokalızatsııalaý josparlanýda.

«AltINFARM» JShS Almatydaǵy «Innovatsııalyq tehnologııalar parki» AEA aýmaǵynda farmatsevtıkalyq zaýyt salady. Investıtsııa kólemi 58,5 mlrd teńgeni quraıdy. Joba aıasynda 54 dárilik zatty, onyń ishinde ımmýnobıologııalyq preparattardy, sondaı-aq onkologııalyq aýrýlar men qant dıabetin emdeýge arnalǵan dári-dármekterdi óndirý kózdelgen.

«Nobel Almaty farmatsevtıkalyq fabrıkasy» AQ halyqaralyq GMP standarttaryna sáıkes belsendi farmatsevtıkalyq ıngredıentter, dárilik zattar jáne bıopreparattar óndiretin farmatsevtıkalyq keshen jobasyn júzege asyrýda. Investıtsııa kólemi – 39,2 mlrd teńge.

«Abdı Ibragım Global Farm» JShS Almaty oblysynda kópsalaly óndiristik jelileri bar farmatsevtıkalyq keshen qurady. Investıtsııa kólemi – 39 mlrd teńge.

«MSP-ROMFARM» JShS Túrkistan jáne Almaty oblystarynda quny 36,7 mlrd teńge bolatyn joǵary tehnologııalyq farmatsevtıkalyq zaýyt jobasyn júzege asyrýda.

Qazirdiń ózinde jumys istep turǵan óndiristerdi keńeıtý jumystary da jalǵasýda. Shymkentte 39,5 mlrd teńge jeke ınvestıtsııa «Hımfarm» AQ-nyń dárilik preparattardyń otandyq óndiris úlesin arttyrý jobasyna baǵyttalýda. Joba aıasynda 300 jańa jumys ornyn ashý kózdelgen.

Qaraǵandy oblysynda 42,5 mlrd teńge kóleminde Qaraǵandy farmatsevtıkalyq kesheniniń óndiristik qýattaryn salý jáne jańǵyrtý jónindegi ınvestıtsııalar týraly kelisim maquldandy. Joba ımportty almastyrý jáne dárilik zattardyń otandyq óndirisin ulǵaıtý jumystary aıasynda júzege asyrylýda.

Taǵy 32,5 mlrd teńge kólemindegi ınvestıtsııa «Alataý» AEA aýmaǵynda Steppe pharmaceuticals tolyq tsıkldi bıofarmatsevtıkalyq keshenin salýǵa baǵyttalady.

AÓK-ti tereń óńdeý: ınvestıtsııalar tolyq óndiristik tsıkldi qalyptastyrady

Investıtsııalyq portfeldiń iri bóligi aýyl sharýashylyǵy shıkizatyn tereń óńdeý jobalaryna baǵyttalýda. Memleket basshysy 2025 jylǵy Joldaýynda mundaı jobalardy aýqymyn keńeıtip, óńirlerde tolyqqandy óndiristik tizbekter qurýdy tapsyrdy. Іri jobalardyń biri – quny $739 mln bolatyn Dalian Hesheng Holdings kompanııasynyń bıdaıdy tereń óńdeý kesheni. Qazaqstanda tamaq ónerkásibi, farmatsevtıka, jemshóp óndirisi jáne bıotehnologııa salalaryna arnalǵan glıýten, krahmal, amınqyshqyldary jáne basqa da ónimder óndiriletin bolady.

Jambyl oblysynda Fufeng Group kompanııasy júgerini tereń óńdeýge $340 mln ınvestıtsııa salyp, letsıtın, ızoleıtsın, BCAA jáne teanın óndirýdi josparlap otyr. Kásiporyndy iske qosý 2026 jyldyń qyrkúıek aıyna josparlanǵan. Joba otandyq júgerige qosymsha suranys qalyptastyryp, sabaqtas óndiristerdiń júktemesin arttyrady.

Túrkııalyq Tiryaki Agro kompanııasy dándi jáne dándi-burshaqty daqyldardy tereń óńdeıtin ıntegratsııalanǵan agroónerkásiptik keshen salýǵa shamamen $320 mln ınvestıtsııa salady. Joba aıasynda krahmal, glıýten, lızın, glıýkoza-frýktoza shárbaty, quramajem jáne eksporttyq áleýeti bar burshaq proteıniniń ızolıaty óndiriledi.

Halyqaralyq kapıtal jáne otandyq jetkizýshilerdi damytý

Jańa ınvestıtsııalyq tsıklde jobalardyń sapasyna, atap aıtqanda, óndiristi lokalızatsııalaýǵa, otandyq jetkizýshilerdiń óndiristik qýattaryn júkteýge, sabaqtas óndiristerdi damytýǵa jáne jańa naryqtarǵa shyǵýǵa basymdyq berilýde.

Alataý qalasynda Mars kompanııasy agroónerkásiptik shıkizatty tereń óńdeý arqyly úı janýarlaryna arnalǵan jem óndiretin zaýyt salý jobasyna $160 mln ınvestıtsııa salýda. PepsiCo Almaty oblysynda tuzdy tiskebasarlar óndiretin zaýyt salýǵa $368 mln ınvestıtsııa salyp, 900-ge deıin jumys ornyn ashady. Kásiporynǵa qajetti shıkizatty shamamen 30 otandyq kompanııa jetkizetin bolady. Olar zaýyttyń qajettilikterine saı kartop ósiredi.

Carlsberg Group Almaty oblysynda jańa sýsyndar zaýytyn salýǵa $344 mln ınvestıtsııa salady. Qazir jumys istep turǵan Carlsberg Kazakhstan óndirisindegi satyp alýlardyń jergilikti qamtý úlesi 80%-ǵa jetedi: Qazaqstanda arpa, bıdaı, alıýmınıı ydystar, shyny bótelkeler jáne basqa da materıaldar satyp alynady.

«DÓO alqaby»: tsıfrlyq ekonomıkanyń ınfraqurylymyna ınvestıtsııalar

Ekonomıkany tsıfrlyq transformatsııalaý mindetterin júzege asyrý aıasynda Ekibastuzda esepteý ınfraqurylymyn, bultty servısterdi jáne jasandy ıntellekt tehnologııalarynyń qýattaryn ornalastyrýǵa arnalǵan «DÓO alqaby» qalyptastyrylýda. Joba úshin Ekibastuz GRES-1 mańynan aýdany 200 gektar bolatyn jer ýchaskesi belgilendi. Bolashaqta aýmaqty keńeıtý múmkindigi qarastyrylǵan.

Energetıkalyq ınfraqurylymnyń qýaty 300 MVt-tan 1 GVt-qa deıin eseptelgen. Kútiletin ınvestıtsııa kólemi shamamen $30 mlrd-ty quraıdy, 500 joǵary bilikti jumys ornyn ashý josparlanýda. Jobanyń damý barysyna qaraı alańnyń aýmaǵy 1,4 myń gektarǵa deıin ulǵaıtyldy. Halyqaralyq ınvestorlar úshin qajetti ınfraqurylymy men quqyqtyq jaǵdaılary qamtamasyz etilgen Greenfield-aımaq qalyptastyrylýda.

2026 jylǵy maýsymda Firebird jáne NVIDIA kompanııalarymen jasandy ıntellekt pen tsıfrlyq ınfraqurylym salasynda jalpy somasy $10 mlrd bolatyn kelisimder toptamasyna qol qoıyldy. Investor – Firebird, al NVIDIA tehnologııalyq seriktes retinde qatysady. Alańnyń energetıkalyq qýaty kezeń-kezeńimen 300 MVt-tan 1 GVt-qa deıin ulǵaıtylatyn bolady.

Joba energetıka, telekommýnıkatsııalar, derekterdi óńdeý jáne jasandy ıntellekt toǵysyndaǵy ınvestıtsııalar úshin jańa baǵyt ashady. Kómir hımııasy: dástúrli shıkizatty óńdeýdiń jańa baǵyty. Neǵurlym joǵary óńdeý deńgeıindegi óndiristerdi damytý dástúrli shıkizat salalaryn da áser etedi. Qaraǵandy oblysynda jylyna 1 mln tonna metallýrgııalyq koks óndiretin zamanaýı zaýyt salý jobasy júzege asyrylýda.

Kómirdi shıkizat retinde eksporttaýdyń ornyna, el ishinde qara metallýrgııada suranysqa ıe ónim – metallýrgııalyq koks óndirý kózdelýde. Joba ishki óńdeý kólemin ulǵaıtyp, kómir hımııasy baǵytyn odan ári damytýǵa negiz qalyptastyrady. Investıtsııa kólemi 63,6 mlrd teńgeni quraıdy, 500-ge deıin jumys ornyn ashý kózdelgen.