7 qyrkúıekten bastap BJZQ jınaǵyn túgel jeke basqarýshylarǵa berýge bolady: qazaqstandyqtar neni bilýi kerek

Qazaqstandyqtardyń zeınetaqy jınaqtary Biryńǵaı jınaqtaýshy zeınetaqy qorynda (BJZQ) saqtalyp, tabys tabý maqsatynda ınvestıtsııalanady. Ádette bul qarajatty Ulttyq bank basqarady. Sonymen birge zeınetaqy aktıvterin jekemenshik kompanııalar – ınvestıtsııalyq portfeldi basqarýshylar (IPB) da basqara alady. Qazir salymshylar zeınetaqy jınaqtarynyń 50 paıyzyna deıin osyndaı kompanııalarǵa bere alady. Al 7 qyrkúıekten bastap jınaqtyń 100 paıyzyn berýge múmkindik paıda bolady.

Jańa tártip mindetti zeınetaqy jarnalary (MZJ) jáne mindetti kásiptik zeınetaqy jarnalary (MKZJ) esebinen qalyptasqan jınaqtarǵa qoldanylady.

Naryqta neshe oıynshy bar?

Salymshy 7 qyrkúıekten bastap zeınetaqy jınaǵyn túgel jekemenshik basqarýshy kompanııaǵa berýdi sheshse, ol tek Qarjy naryǵyn retteý jáne damytý agenttiginiń arnaıy tizilimine engizilgen kompanııany tańdaı alady.

Qazirgi tańda zeınetaqy aktıvterin basqarýǵa alty kompanııaǵa ruqsat berilgen:

• Alatau City Invest;
• BCC Invest;
• Halyk Global Markets;
• Halyk Finance;
• Sentras Sekıýrıtız;
• Tansar Capital.

Biraq BJZQ Halyk Global Markets kompanııasy 2027 jylǵy 1 qańtardan bastap zeınetaqy aktıvterin basqarýdy toqtatatynyn habarlaǵanyn aıtý kerek. Ol jınaqtar qaıtadan Ulttyq banktiń basqarýyna ótedi.

Jekemenshik basqarýshy kompanııalar qandaı kepildik bere alady?

Zeınetaqy aktıvterin basqarýǵa kez kelgen kompanııa jiberilmeıdi. Investıtsııalyq portfeldi basqarýshynyń tıisti lıtsenzııasy bolýy jáne qarjy retteýshisi belgilegen talaptarǵa saı kelýi qajet. Atap aıtqanda, Qarjy naryǵyn retteý jáne damytý agenttigi:

• klıentterdiń aktıvterin basqarý tájirıbesin;

• qarjy-sharýashylyq qyzmetiniń nátıjelerin;

• zeınetaqy aktıvterin ınvestıtsııalaý kezinde týyndaýy múmkin shyǵyndardyń ornyn toltyrýǵa jetkilikti menshikti kapıtalynyń bolýyn eskeredi.

Eger basqarý nátıjesinde teris aıyrma paıda bolsa, ınvestıtsııalyq portfeldi basqarýshy ony óziniń menshikti kapıtaly esebinen óteýge mindetti. Sondyqtan onyń menshikti kapıtalynyń kólemine de talap qoıylady. Ol keminde 440 myń aılyq eseptik kórsetkish, ıaǵnı shamamen 1,9 mlrd teńge bolý kerek.

Sonymen qatar ınvestıtsııalyq portfeldi basqarýshylarǵa qazaqstandyqtardyń zeınetaqy jınaqtaryn táýekeli joǵary tsıfrlyq jáne krıptoaktıvterge salýǵa tyıym salynǵan.

Basqarýshy kompanııalar zeınetaqy qarajatyn ınvestıtsııalaı alatyn aktıvterdiń naqty tizimi bar. Olardyń qatarynda:

• Qazaqstannyń jáne shet memleketterdiń memlekettik baǵaly qaǵazdary;

• qazaqstandyq jáne sheteldik kompanııalardyń aktsııalary men boryshtyq baǵaly qaǵazdary;

• kredıttik reıtıngi «BBB»-den tómen emes bankterdegi salymdar bar.

Basqarýshy kompanııany qalaı tańdaǵan durys?

BJZQ basqarýshy kompanııany tańdaǵanda onyń ataýyna nemese qysqa merzimdegi tabystylyǵyna ǵana qarap sheshim qabyldamaýǵa keńes beredi. Qarajatyńyzdy bermes buryn mynandaı kórsetkishterdi salystyrǵan jón:

• ár basqarýshy kompanııanyń tabystylyǵyn;

• ınvestıtsııalyq portfelderiniń qurylymyn, ıaǵnı zeınetaqy qarajatynyń naqty qaıda salynatynyn;

• kompanııalardyń qarjylyq kórsetkishterin;

• ınvestıtsııalyq deklaratsııalary men tańdaǵan strategııalaryn;

• Qarjy naryǵyn retteý jáne damytý agenttigi tarapynan ákimshilik sharalar, sanktsııalar nemese ózge de yqpal etý sharalary qoldanylǵan-qoldanylmaǵanyn.

Basqarýshy kompanııalardyń negizgi kórsetkishterin BJZQ-nyń arnaıy saıtynan salystyrýǵa bolady.

Bul rette ınvestıtsııalyq tabystylyqtyń ózgerip otyratynyn eskerý mańyzdy. Basqarýshy kompanııanyń ótken kezeńdegi joǵary kórsetkishi onyń aldaǵy ýaqytta da dál sondaı tabys ákeletinine kepildik bermeıdi.

Zeınetaqy jınaǵyn basqarýshy kompanııaǵa qalaı berýge bolady?

Aldymen salymshy BJZQ saıtyndaǵy ınvestıtsııalyq portfeldi basqarýshylar tiziminen kompanııany tańdaýy kerek. Odan keıin ótinishti eki joldyń birimen berýge bolady:

• BJZQ saıtyndaǵy jeke kabınet arqyly elektrondyq tsıfrlyq qoltańbany paıdalanyp onlaın túrde;

• jeke basyn kýálandyratyn qujatpen BJZQ bólimshesine baryp, tikeleı tapsyrýǵa bolady.

Odan ári ótinishtiń mártebesin BJZQ saıtyndaǵy jeke kabınetten nemese qordyń mobıldi qosymshasynan baqylaýǵa bolady. Sol jerden basqarýshy kompanııaǵa berýge bolatyn qarajattyń mólsherin de aldyn ala tekserýge múmkindik bar.

Zeınetaqy jınaǵyn burynǵy basqarýda qaldyrýǵa bola ma?

Jańa tártip qazaqstandyqtardy zeınetaqy jınaqtaryn jekemenshik basqarýshy kompanııaǵa berýge mindettemeıdi. Salymshy qarajatyn Ulttyq banktiń qoldanystaǵy basqarýynda qaldyrýdy da, ınvestıtsııalyq portfeldi basqarýshyny tańdaýdy da ózi sheshedi.

Ulttyq bank tóraǵasy Tımýr Súleımenov bul týraly mynandaı pikir bildirgen.

- Investıtsııalaýdyń neǵurlym konservatıvti strategııasyn ustanatyn adamdar jınaqtaryn BJZQ-da qaldyra alady. Al jasyraq, zeınetke shyǵýyna áli kóp ýaqyt bar adamdar táýekelge baryp, belsendirek, ıaǵnı «agressıvti» portfeli bar, kiristiligi joǵary bolýy múmkin ınvestıtsııalyq kompanııany tańdaı alady. Biraq mundaı jaǵdaıda táýekel de joǵary bolady, – dedi ol.

Qarajatty qaıtadan Ulttyq banktiń basqarýyna berýge bola ma?

BJZQ mamandary zeınetaqy jınaǵyn jekemenshik basqarýshy kompanııaǵa berý qaıtarymsyz sheshim emes ekenin aıtyp júr. Salymshy keıin basqarýshy kompanııany aýystyrýǵa nemese zeınetaqy jınaqtaryn qaıtadan Ulttyq banktiń senimgerlik basqarýyna qaıtarýǵa ótinish bere alady.

Alaıda muny qarajat basqarýshy kompanııaǵa berilgennen keıin keminde bir jyl ótken soń ǵana jasaýǵa bolady. Ol úshin BJZQ-nyń jeke kabıneti arqyly ótinish berý nemese qordyń bólimshesine júginý qajet.

Buǵan deıin Eńbek jáne halyqty áleýmettik qorǵaý mınıstrligi jańa tártip mindetti zeınetaqy jarnalary (MZJ) men mindetti kásiptik zeınetaqy jarnalarynyń (MKZJ) saqtalýyna beriletin memlekettik kepildikti joımaıtynyn túsindirgen bolatyn. Óıtkeni áleýmettik kodeks memleketti BJZQ-ǵa naqty aýdarylǵan somalardyń saqtalýyna burynǵydaı kepildik berýge mindetteıdi.

Al jınaqtaryn Ulttyq banktiń basqarýynda qaldyratyn salymshylar úshin de ınvestıtsııalaý strategııasy ózgeredi. Aldaǵy ýaqytta Ulttyq bank zeınetaqy aktıvteriniń kiristiligin ınflıatsııa deńgeıinen joǵary, ıaǵnı ınflıatsııa deńgeıine qosymsha 1 paıyzǵa deıin jetkizýdi kózdep otyr.