6 qazan. Kazinform kúntizbesi. Jylnama

ATAÝLY KÚNDER

Dúnıejúzilik tabıǵı ortany qorǵaý kúni

Bul mereke 1979 jyly belgilendi. Ataýly kún planetanyń faýnasynyń mekendeý ortasyn saqtaý maqsatynda atalyp ótedi. Jabaıy faýna men florany jáne tabıǵı mekendeý ortalaryn qorǵaý týraly Bern konventsııasy osy merekege negiz boldy.

QR Qorǵanys ónerkásibi jumyskerleriniń kúni

Bul resmı kásibı mereke QR Qorǵanys jáne aeroǵarysh ónerkásibi mınıstrligi qurylǵannan keıin 2016 jyly belgilendi.

Qazaqstanda Býhgalterler kúni

2003 jyly Ortalyq Býhgalter úıi Qazaqstanda Býhgalterler kúnin belgileý bastamasyn kóterdi. Bul kún Ortalyq Býhgalter úıiniń bir jyldyǵymen tuspa-tus keldi.

ESTE QALAR OQIǴALAR

2004 jyly Qaraǵandy oblysynyń Osakarov, Jańaarqa jáne Shet aýdandaryndaǵy birneshe eldi mekenderdiń ataýy ózgertildi. Oktıabrskoe aýyly Qaraǵaıly, Lıtvınovka aýyly jáne Krasnoarmeı aýyldyq okrýgi Esil, Skobelev aýyldyq okrýgi Suńqar, Volskıı aýyldyq okrýgi Saryózek, al Proletarskıı aýyldyq okrýgi Aqbulaq bolyp ózgertildi. Jańaarqa aýdanynyń Appaz aýyly men Appaz aýyldyq okrýgine Muqajan Jumajanov esimi berildi, al Shet aýdanyndaǵy Jaryq temirjol stantsııasy Sáken Seıfýllınniń esimimen ataldy.

2005 jyly Qazaqstan Respýblıkasynda qazaqtyń kórnekti ǵalymy, jazýshysy jáne aǵartýshysy Ahmet Baıtursynovtyń týǵanyna 125 jyl tolýyna arnalǵan marka poshta aınalymyna engizildi. Kórkem poshta markasynyń ústińgi bederi altyn folgamen jasaldy. Tırajy 245 myń dana. Sýretshi: R. Slıýsareva.

2011 jyly ALJIR-de qamaýda bolǵan lıtvalyq áıel tutqyndardy eske alý úshin eskertkish taqta ashyldy. Sarapshylar Qazaqstan muraǵattarynda aýqymdy zertteýler júrgizip, Stalın lagerlerinde qamaýda otyrǵan qýǵyn-súrginge ushyraǵan lıtvalyq azamattar týraly birneshe tomdyq muraǵattyq faıldardy jınaqtady.

2014 jyly qazaqstandyq shahmatshy Dınara Sádýaqasova Ońtústik Afrıkanyń Dýrban qalasynda ótken jasóspirimder arasyndaǵy álem chempıonatynda 18 jastaǵy eresekter sanatynda altyn medal jeńip aldy. Dınara chempıonat aıaqtalýyna bir týr qalǵanda birinshi oryndy naqtylady. Dınara álemniń eń úzdik 65 áıel shahmatshysymen, sondaı-aq 42 elden kelgen chempıondarmen baq synasty. Sportshy 11 upaıdan 10 upaı jınap, týrnır boıy onyń básekeles bolǵan nemis shahmatshysynan (8,5 upaı) bir jarym upaıǵa ozyp ketti.

2014 jyly Tashkentte qazaqstandyq Lekım Ibragımovtyń búkil Eýropany tamsandyrǵan «Myń perishte jáne bir sýret» atty mega-kartınasy kórmege qoıyldy. Týyndynyń salmaǵy 22 tonna, aýdany 528 sharshy metr, bıiktigi 8 metr jáne uzyndyǵy 66 metr. Ornatý tórt kúnge sozyldy, ony bekitý úshin eki jarym shaqyrym bolat kabelder paıdalanyldy.

Kórkem týyndynyń biregeıligi onyń úlkendigi ǵana emes, basty ereksheligi sol, shyǵarma árqaısysy ádemi kallıgrafııamen oryndalǵan derbes sıýjettik kompozıtsııa bolyp tabylatyn 1000 art-nysannan quralǵan.

2016 jyly Qazaqstanda Qorǵanys jáne aeroǵarysh ónerkásibi mınıstrligi quryldy. Onyń negizgi qyzmeti — qorǵanys, aeroǵarysh jáne elektrondy ónerkásip salasyndaǵy memlekettik saıasatty júzege asyrý; aqparattyq tehnologııalar men kommýnıkatsııalar salasyndaǵy aqparattyq qaýipsizdik (kıberqaýipsizdik); jumyldyrýǵa daıyndyq jáne jumyldyrý; memlekettik materıaldyq rezervti qalyptastyrý jáne damytý; biryńǵaı áskerı-tehnıkalyq saıasatty jáne áskerı-tehnıkalyq yntymaqtastyqty júzege asyrýǵa qatysý; jáne qorǵanys tapsyrystaryn qalyptastyrýǵa, ornalastyrýǵa jáne oryndaýǵa basshylyq etý.

2018 jyly 55-shi Antalııa halyqaralyq kınofestıvaliniń marapattaý rásimi ótti. «Úzdik aktrısa» syılyǵy «Aıka» fılminde basty róldi somdaǵan qazaqstandyq aktrısa Samal Eslıamovaǵa berildi.

2018 jyly «Atameken» Ulttyq kásipkerler palatasy «Bıznesti qutqarý qyzmeti» dep atalatyn pılottyq jobany iske qosty. Shaǵyn bıznes ókilderi endi 1432 baılanys ortalyǵyna habarlasý arqyly keńes ala alady nemese zańsyz tekserýlerdi toqtata alady.

2022 jyly eriktiler, ardagerler, sportshylar, parlament músheleri jáne áskerı qyzmetshiler, 30-dan astam úkimettik emes uıymdar men partııalardy biriktiretin qoǵamdyq koalıtsııa Qasym-Jomart Toqaevty Qazaqstan prezıdenttigine kandıdat etip usyndy. «Amanat» partııasynyń tóraǵasy Erlan Qoshanov ártúrli saıası jáne áleýmettik kúshter arasyndaǵy birlik pen yntymaq qoǵamnyń konsolıdatsııasynyń múldem jańa deńgeıin kórsetetinin atap ótti. Osyǵan súıene otyryp, saıası partııalar men qoǵamdyq birlestikter arasyndaǵy birqatar keńesterden keıin Qasym-Jomart Toqaevty qoldaý úshin halyqtyq koalıtsııa qurý týraly sheshim qabyldandy. Qasym-Jomart Toqaev qoǵam belsendileriniń usynysyn qabyldap, kezekten tys prezıdent saılaýynda koalıtsııanyń jalǵyz kandıdaty retinde qatysý qurmetine ıe bolǵanyn atap ótti.

2023 jyly karateshi Qaısar Alpysbaı Qytaıdyń Hanchjoý qalasynda ótken Azııa oıyndarynda altyn medal jeńip aldy. Ol 60 keli salmaqta teńdessiz boldy. Altyn medal úshin tartysty básekede ol eki dúrkin Azııa chempıony kýveıttik Abdýlla Shaabandy jeńdi.

2024 jyly Qazaqstanda atom elektr stantsııasyn salý boıynsha referendým ótti. Qazaqstan Respýblıkasynyń Ortalyq referendým komıssııasynyń málimetteri boıynsha, 2024 jyldyń 6 qazanynda Qazaqstanda atom elektr stantsııasyn salý boıynsha búkilhalyqtyq daýys berýge 7,8 mıllıon adam (daýys berýge quqyly azamattardyń 63,66%-y) qatysty. 71,12%-y (5,5 mıllıon adam) Qazaqstanda atom elektr stantsııasyn salýdy qoldap daýys berdi, al 2 mıllıon adam qarsy daýys berdi. Osylaısha, referendýmǵa qoıylǵan másele boıynsha sheshim qabyldandy dep sanalady, sebebi daýys berýge qatysqan azamattardyń jartysynan kóbi qoldady.

2025 jyly Mańǵystaý oblysyndaǵy Tobyqty degen jerde Beket ata Myrzaǵululy men onyń ustazy Shopan atanyń 275 jyldyǵyn atap ótýge arnalǵan birqatar is-sharalar ótti. Aýqymdy is-sharaǵa Qazaqstannyń túkpir-túkpirinen, sondaı-aq jaqyn jáne alys elderden 10 000-nan astam qonaq qatysty. Beket Myrzaǵululy — óz halqynyń kórnekti uldarynyń biri, ol óz jeriniń tiregi men qorǵaýshysyna aınaldy. Beket ata sanaly ǵumyryn aǵartýshylyq qyzmetke jáne halqynyń rýhanı dúnıetanymyn baıytýǵa arnady. Ol qazaq halqy men baýyrlas elderde uly oıshyl jáne rýhanı tálimger retinde tanymal. Mereıtoılyq is-sharalar aıasynda at jarysy, alaman báıge, qazaqsha kúres, aýyr atletıka jáne basqa da ulttyq sport túrlerinen jarystar uıymdastyryldy. Qonaqtarǵa 100-den astam kıiz úı tigilip, festıval ótti.

2025 jyly Aqtaýda «Qorqyt Ata» Túrki álemi kınofestıvaliniń nátıjeleri jarııalandy. Festıval baǵdarlamasyna qyryq jeti fılm engizildi. «Úzdik kórkem fılm» nomınatsııasynda Qyrǵyzstannyń «Qara. Qyzyl. Sary» fılmi jeńimpaz atandy. Arýan Anartaı «Joqtau» kórkem fılmi úshin «Úzdik rejısser» syılyǵyn aldy. «Úzdik derekti fılm» nomınatsııasy boıynsha jeńimpaz atanǵan Alına Mýstafına rejısserlik etken «Prıanıkı dlıa ee ottsa, moego pradeda, ee deda» fılmi boldy. Eki fılm de Qazaqstan Respýblıkasy Mádenıet jáne aqparat mınıstrligi men Ulttyq kınony qoldaý memlekettik ortalyǵynyń qoldaýymen túsirilgen. «Úzdik stsenarıı» syılyǵyn «May be» fılminiń stsenarııi úshin ázirbaıjandyq Taleh ıÝzbekov jeńip aldy. «Úzdik aktrısa» syılyǵyn «Shamskamar» fılmindegi róli úshin ózbekstandyq ıÝldýz Radjabovaǵa jáne «Beyond the Rails» fılmindegi róli úshin túrkııalyq Mıne Doganǵa berildi. «Oil» fılmindegi róli úshin ázirbaıjandyq Parvız Mamedrzaev «Úzdik akter» syılyǵyn jeńip aldy.