6 aqpan. QAZAQPARAT KÚNTІZBESІ: ATAÝLY KÚNDER, OQIǴALAR, ESІMDER

6 aqpan BEISENBІ

Halyqaralyq saamdar kúni. 1917 jyly Norvegııanyń Tronheım qalasynda osy kúni saamdardyń jınalysy ótti. Onyń maqsaty barlyq soltústik elderdegi osy halyq ókilderiniń basyn biriktirý boldy.

Jańa Zelandııanyń Ulttyq meıramy - Vaıtanga kúni. 1840 jyly Vaıtanga ózeninde maorıı basshysy el egemendiginiń barlyq quqyqtary men ókilettigin aǵylshyn korolevasyna berý týraly kelisimge qol qoıyp, Jańa Zelandııa Anglııanyń kolonııasyn aınaldy.

Halyqaralyq barmen kúni (Qasıetti Amanda kúni). Kóptegen memleketterde barmen men restoratorlardyń kásibı meıramy qasıetti Amanda kúni atap ótiledi.

Sharap ashytýshy men barmenderdiń qorǵaýshysy qasıetti Amanda, Maastrıhıt epıskopy (584-679) Frantsııanyń, Germanııa men Flandrııanyń sharap ashytatyn aımaqtarynda sharap ashytýshylardyń, sharap satýshylardyń, syrashynyń, bar men meıramhana ıelerin, jáne de bar jumysshylarynyń (barmennen ydys jýýshyǵa deıin) resmı qorǵaýshysy bolyp tabylady.

Bob Marlı kúni. 6 aqpan kúni ıAmaıkada mýzykant Bob Marlıdiń (1945-1981) týǵan kúnin atap ótiledi.

ESTE QALAR OQIǴALAR

94 jyl buryn (1920) Túrkistan maıdany revolıýtsııalyq áskerı keńesiniń buıryǵyna sáıkes jeke qazaq áskerı brıgadasy quryldy.

80 jyl buryn (1934) Qaraǵandy qalasynyń irgesi Qaraǵandy kómir alabynyń ortalyǵyndaǵy shahterler kentteriniń negizinde qalandy. Turǵyndar sanynyń tez ósýine baılanysty 1934 jyly qalaǵa, 1936 jyly oblys ortalyǵyna aınaldy. Jerinde qaraǵan butasy kóp ósetindikten qala Qaraǵandy dep atalǵan. 1833 jyly Appaq Baıjanov osy jerden tas kómir taýyp, Qaraǵandy óńirin Ótepov degen baı orystyń ken kásipkeri N.Ýshakovqa 250 somǵa satyp jiberdi. Búgingi tańda Qaraǵandy ǵylym, bilim, mádenıet ortalyǵy. Qalada QR UǴA-nyń Ortalyq Qazaqstan bólimshesi ornalasqan. Sondaı-aq birneshe joǵary oqý oryndary, kásiptik-tehnıkalyq mektepter, aýrýhanalar, kitaphanalar, murajaılar, teatrlar, fılarmonııa, tsırk, stadıon jáne eki saıabaq bar.

1 1 jyl buryn (2003) Londonda Qazaqstan kınematografııasyna arnalǵan festıval ashyldy.

22 jyl buryn (1992) Qazaqstan Respýblıkasy Prezıdentiniń Kúzet qyzmeti quryldy.

Qazaqstan Respýblıkasynyń Kúzet qyzmeti memlekettik organ retinde, arnaıy áskerı qurylym jáne Respýblıka Prezıdentine tikeleı baǵynyshty bolyp tabylady. Sondaı-aq Qazaqstan Respýblıkasy Prezıdentiniń qaýipsizdigin jáne Prezıdentpen bekitilgen tizimi boıynsha memlekettiń joǵary laýazymdy tulǵalarynyń, sondaı-aq elimizge is-saparmen kelgen shet memleketteriniń, úkimet basshylary jáne halyqaralyq uıymdardyń basshylarynyń qaýipsizdikterin qamtamasyz etýge baǵyttalǵan. 7 jyl buryn (2007) Qazaqstan Respýblıkasynyń Prezıdenti Nursultan Nazarbaev ıod jetispeýshiligi aýrýlarynyń aldyn alý salasyndaǵy qoǵamdyq qatynastardy retteýdi ári qaraı jetildirý maqsatynda «Iod jetispeýshiligi aýrýlarynyń aldyn alý týraly» Qazaqstan Respýblıkasy Zańyna ózgertýler men tolyqtyrýlar engizý týraly» Zańǵa qol qoıdy.

6 jyl buryn (2008) Internette Qazaqstan týraly ıran tilinde habar taratatyn alǵashqy www.yousefpiltan.blogf.com saıty ashyldy.

Ony Almaty qalasynyń turǵyny Júsip Pıltan jasap otyr. «Qazir aqparat keńistiginde ár el óz saıasatyn nasıhattap jatyr. Elde tirkelgen sheteldik aqparat agenttikteri de oǵan óz úlesin qosýda.

Óz saıtynda ol Qazaqstan jańalyqtary, baspasózge sholý, memlekettik tender, valıýta baǵamy, aýa raıy boljamy degen aıdarlar boıynsha aqparat taratyp otyr.

Meniń maqsatym - osy múmkindikti paıdalanyp, álemge Qazaqstan týraly habar taratý. Óıtkeni ınternettegi Qazaqstan týraly ıran tilindegi maǵlumattar negizinen ózge sheteldik aqparat agenttikteriniń aýdarma materıaldarynan quralǵan.

5 jyl buryn (2009) Memleket basshysy Nursultan Nazarbaev buqaralyq aqparat quraldary týraly zańnamany jetildirýge jáne buqaralyq aqparat quraldarynyń qyzmetine baılanysty jekelegen ákimshilik rásimderdi jeńildetýge baǵyttalǵan «Qazaqstan Respýblıkasynyń keıbir zańnamalyq aktilerine buqaralyq aqparat quraldary máseleleri boıynsha ózgerister men tolyqtyrýlar engizý týraly» Zańǵa qol qoıdy.

5 jyl buryn (2009) Shákárim atyndaǵy Semeı memlekettik ýnıversıtetinde «Shákárim jáne Alash Orda» kitabynyń tusaýkeser rásimi ótti. Bul - tarıh ǵylymdarynyń doktory, ýnıversıtet rektory Erlan Sydyqovtyń kópjylǵy zertteýleri.

Kitap Qazaqstan Respýblıkasynyń Mádenıet jáne aqparat mınıstrliginiń kómegimen shyqty. Bul kitapta alǵash ret Shákárim Qudaıberdıevtiń saıası qyzmeti kórsetilgen. Shákárimniń Alash Orda qozǵalysyna qatynasy týraly Keńes Odaǵy dáýiri kezinde jasyryn bolatyn. Qazaq halqynyń danyshpan uly aqtalǵannan keıin ómiriniń osy qyry zertteldi.

4 jyl buryn (2010) Atyraýda jergilikti bıliktiń qaramaǵyna «Adjıp KKO» kompanııasy salǵan jańa saparjaıdy tapsyrý saltanaty ótti.

200 jolaýshyǵa arnalǵan eki qabatty saparjaı Atyraý qalasynyń temirjol vokzalynyń janynda ornalasqan. Saparjaıdyń kólikter turatyn turaǵy bar. Keshendi saparjaı jolaýshylarǵa qyzmet etý úshin jáne kólik protsesin halyqaralyq jáne qala mańyndaǵy avtobýs joldaryn basqaryp qatynaý úshin arnalǵan.

Saparjaıdyń negizgi qyzmeti - 46 qalalyq sapar jelisin jáne 30 aýdan aralyq jáne 2 qala aralyq reısterine qyzmet etý.

3 jyl buryn (2011) Almatyda B. Sholaq atyndaǵy sport saraıynda 7 Qysqy Azııa oıyndarynyń saltanatty jabylý rásimi ótti. Sharaǵa Elbasy N.Á. Nazarbaev pen jubaıy Sara Nazarbaeva qatysty. Aıta keteıik, Azııa oıyndarynda Qazaqstan quramasy jeńiske jetip, 70 medaldi qanjyǵasyna baılaǵan bolatyn. Onyń 32-si - altyn.

2 jyl buryn (2012) QR Syrtqy ister mınıstrligin Erjan Qazyhanovtyń AQSh-qa sapary aıasynda lord Djonatan Aıtkenniń «Qazaqstan. Táýelsizdikke - 20 jyl: tosynsyılar jáne stereotıpter» («Kazakhstan: Stereotypes and Surprises after 20 years of Independence») kitabynyń tusaýkeseri ótti.

2 jyl buryn (2012) Almatyda Qazaqstandaǵy alǵashqy halyqaralyq koýchıng aptalyǵy ashyldy.

2 jyl buryn (2012) «AıALA» qaıyrymdylyq qory Qazaqstan Respýblıkasynyń balalar kardıohırýrgııasyn damytý jónindegi «Meniń de ómir súrgim keledi» jobasy aıasynda satyp alynǵan medıtsınalyq qural-jabdyqtardy N. Syzǵanov atyndaǵy Ulttyq hırýrgııa ǵylymı ortalyǵyna (UHǴO) tabystady. Hırýrgııalyq quraldar joǵary sapadaǵy materıaldardan jasalǵan jáne júrekterinde týabitti aqaýy bar kishkentaı sábı-patsıentterge jasaıtyn arnaıy operatsııaǵa arnalǵan.

Bir jyl buryn Qazaqstan Prezıdenti Nursultan Nazarbaev «Eırbas Mılıtarı» kompanııasynyń basshysy Domıngo Ýrenıa-Rasomen kezdesý ótkizdi. Kezdesýde odan arǵy yntymaqtastyqqa, sonyń ishinde áskerı-kólik avıatsııasyna tehnıkalyq qyzmet kórsetý salasyna baılanysty aýqymdy máseleler qaraldy.

Qazaqstan Prezıdenti «Eırbas Mılıtarı» kompanııasymen birqatar birlesken jobalar iske asyrylyp jatqanyn atap ótip, ózara tıimdi yntymaqtastyqty tereńdetý qajettigine toqtaldy.

Kelissózder qorytyndysy boıynsha «Qazaqstan ınjınırıng» UK» AQ men «Eırbas Mılıtarı» arasyndaǵy yntymaqtastyq jónindegi ózara túsinistik týraly Memorandýmǵa qol qoıyldy.

Ispanııanyń «Eırbas Mılıtarı» kompanııasy Eýropalyq Aeroǵarysh jáne Qorǵanys Kontserniniń (EADS) quramyna kiretin Airbus SAS avıaqurylys kompanııasynyń bólimshesi bolyp sanalady.

56 jyl buryn (1958) Mıýnhende bortynda «Manchester ıÝnaıted» fýtbol komandasy músheleri bar ushaq qulady. Qaza bolǵan 23 adamnyń ishinde klýbtyń segiz oıynshysy bolǵan.

ESІMDER

1 10 jyl buryn (1904-1983) akter, rejısser, Qazaqstannyń halyq ártisi OREL Evgenıı Efımovıch dúnıege keldi.

Tbılısı qalasynda týǵan. Tbılısı qalasyndaǵy aktrısa E.Satına jetekshilik etken teatr stýdııasynda oqyǵan. 40-shy jyldary Qazaqstanǵa kelip, 1942-1955 jyldary Semeı orys drama teatrynda, Aqmola (qazirgi Astana) oblystyq orys drama teatrynda bas rejısser qyzmetin atqardy. Orel negizinen orys dramatýrgııasynyń týyndylaryn, sonymen qatar qazaq jazýshysy M.Áýezovtiń «Eńlik-Kebek» tragedııasyn da sahnalady. Ol oblystyq radıo men televızııa jumysyna belsene at salysyp, birqatar qyzǵylyqty radıoqoıylymdar men televızııalyq spektaklder qoıdy.

8 1 jyl buryn (1933-1999) balet ártisi, pedagog, Qazaq KSR-niń eńbek sińirgen ártisi, Qazaq KSR-niń halyq ártisi, Búkilodaqtyq klassıkalyq bıler baıqaýynyń laýreaty KÓShERBAEVA Sara Ydyrysqyzy dúnıege keldi.

Almaty qalasynda týǵan. Almaty horeografııa ýchılışesin bitirip, Sankt-Peterbor orys balet akademııasynda mamandyǵyn jetildirgen. 1954 jyldan Qazaq akademııalyq opera jáne balet teatrynyń balet trýppasynda solo-bıshi bolǵan. 1975-1986 jyldary Almaty horeografııa ýchılışesiniń dırektory bolyp, ári pedagogıkalyq qyzmetpen de shuǵyldanǵan. Raımonda (A.Glazýnov «Raımonda»), Odetta-Odıllııa, Avrora (P.Chaıkovskıı «Aqqý kóli», «Uıqydaǵy arý»), Súıimbıke (F.ıArýllın «Shýrale»), Kıtrı, Nıkııa (L.Mınkýs «Don Kıhot», «Baıaderka»), Marııa (B.Asafev «Baqshasaraı burqaǵy»), Jızel (A.Adan «Jızel»), t.b. partııalardy oryndaǵan. Bıshilik óneri ásem de mánerli qımylymen, úzdik bı tehnıkasymen erekshelenedi. Bıshiler tobynyń quramymen Germanııada, Vengrııada, Mońǵolııada, t.b. elderde óner kórsetken.

«Halyqtar dostyǵy», eki márte «Eńbek Qyzyl Tý» ordenderimen, medaldarmen marapattalǵan.

7 8 jyl buryn (1936-1995) ǵalym, geologııa-mıneralogııa ǵylymdarynyń doktory, Qazaqstan Respýblıkasy Ǵylym akademııasynyń korrespondent múshesi AZNABAEV Edýard Qasymuly dúnıege keldi.

Jambyl oblysy Merke aýdanynda týǵan. M.Kırov atyndaǵy Qazaq memlekettik ýnıversıtetin (ál-Farabı atyndaǵy Qazaq ulttyq ýnıversıteti) bitirgen.

1964-1993 jyldary - Qazaqstan Respýblıkasy Ǵylym akademııasy Geologııalyq ǵylymdar ınstıtýtynyń aǵa ınjeneri, kishi, aǵa ǵylymı qyzmetkeri, zerthana meńgerýshisi. 1993-1994 jyldary - Qazaqstan Respýblıkasy Ulttyq ǵylym akademııasynyń Batys Qazaqstandaǵy Ortalyq keshendi otyn-energetıka bólimshesiniń dırektory, zerthana meńgerýshisi. 1994-1995 jyldary - Qazaqstan Respýblıkasy Ulttyq ǵylym akademııasy Qazaq mıneraldyq shıkizattar ǵylymı-zertteý ınstıtýty dırektorynyń orynbasary qyzmetterin atqarǵan.

Negizgi ǵylymı-zertteý baǵyty Qazaqstandaǵy shógindi munaı-gaz alaptarynyń geologııalyq qurylymyn, munaı men gazdyń jer qoınaýynda ornalasý zańdaryn, kómirsýtekterdiń paıda bolýyn, olardyń kezeńdik, temperatýralyq ózgerýin, ornalasýyn zertteýge arnalǵan. Sondaı-aq ol Qazaqstannyń 1:1 500 000 masshtabtyq tarıhı-genetıkalyq munaı-gaz kartasyn jasaýǵa qatysty.

7 4 jyl buryn (1940) bıologııa ǵylymdarynyń doktory, professor, Halyqaralyq Pedagogıkalyq Bilim berý Ǵylymdary Akademııasynyń, Halyqaralyq Akmeologııalyq Ǵylymdar Akademııasynyń, Qazaqstan Respýblıkasy Jaratylystaný Ǵylymdary Akademııasynyń, Qazaqstan Respýblıkasy Joǵary mektep Ǵylym Akademııasynyń korrespondent múshesi, Semeı memlekettik pedagogıkalyq ınstıtýtynyń ǵylymı jumystar jáne halyqaralyq baılanystar jónindegi prorektory PANIN Mıhaıl Semenovıch dúnıege keldi.

Shyǵys Qazaqstan oblysynda týǵan. Semeı pedagogıkalyq ınstıtýtyn bitirgen. Semeı pedagogıkalyq ınstıtýty hımııa kafedrasynyń meńgerýshisi, bıologııa-hımııa fakýltetiniń dekany, oqý isi jónindegi prorektory, rektory, «Semeı» memlekettik ýnıversıtetiniń, Shákárim atyndaǵy Semeı memlekettik ýnıversıtetiniń rektory qyzmetterin atqarǵan. Qazirgi qyzmetinde 2004 jyldan.

650-den astam ǵylymı jumystardyń avtory, olardyń arasynda bes monografııa, joǵarǵy mektep problemasy jóninde 70 ǵylymı-ádistemelik jumysy bar. Sondaı-aq ol «Hımııalyq ekologııa» páni boıynsha joǵarǵy oqý oryndary úshin alǵashqy oqýlyq jazǵan ǵalym. 2000 jyly oǵan Qazaqstan Respýblıkasy ǵylymy men tehnıkasyn damytýǵa qosqan asa zor eńbegi úshin Memlekettik ǵylymı stıpendııa berilgen.

«Qurmet belgisi» ordenimen, medaldarmen marapattalǵan. Semeı qalasynyń qurmetti azamaty.

7 1 jyl buryn (1943) «Ulttyq ınnovatsııalyq qor» AQ basqarma tóraǵasynyń keńesshisi ÁBDІRAHMANOV Esirkep Onlanbekuly dúnıege keldi.

Taraz qalasynda týǵan. Qazaq memlekettik ýnıversıtetin bitirgen. Qazaqstan Ǵylym akademııasy ıAdrolyq fızıka ınstıtýtynyń ınjeneri bolǵan. 1978-1984 jyldary - Qazaq memlekettik ýnıversıtetiniń zerthana meńgerýshisi, prorektory. 1989-1990 jyldary - Qazaqstan Ǵylym akademııasy Matematıka jáne mehanıka ınstıtýtynyń aǵa ǵylymı qyzmetkeri. 1993-1994 jyldary - «Baıqońyr» ǵarysh aılaǵy basqarmasy bastyǵynyń birinshi orynbasary. 1994-1995 jyldary - Ulttyq radıoelektronıka jáne baılanys ortalyǵy bas dırektorynyń orynbasary. 1997-1999 jyldary - Qazaqstan Respýblıkasy Eńbek jáne halyqty áleýmettik qorǵaý mınıstrligi Áleýmettik damý departamentiniń dırektory. 1999-2000 jyldary - Qazaqstan Respýblıkasy Ekonomıka mınıstrligi Salalyq saıasat departamentiniń dırektory. 2000-2002 jyldary - Qazaqstan Respýblıkasy Ekonomıka jáne saýda mınıstrligi Salaaralyq úılestirý departamentiniń dırektory. 2004 jyldan «Kazakhstan Engineering» Ulttyq kompanııasy» aktsıonerlik qoǵamy Tehnıkalyq saıasat departamentiniń dırektory, aktsıonerlik qoǵam prezıdentiniń keńesshisi, «Qazaqstan mashına jasaýshylar odaǵy» qaýymdastyǵynyń atqarýshy dırektory qyzmetterin atqarǵan.

Medaldarmen marapattalǵan.

6 3 goda nazad (1951) QR Parlamenti Májilisiniń depýtaty, Qarjy jánen bıýdjet komıtetiniń múshesi SAıAPOVA Zýhra Aleýtdınovna dúnıege keldi.

Aqmola oblysynda týǵan. Tselınograd pedagogıkalyq ınstıtýtyn bitirgen. Instıtýtty bitirgennen keıin 1974 jyly kásiptik ýchılışege fızıka pániniń oqytýshysy bolyp jumysqa ornalasqan. Osy ýchılışede 35 jyl jumys istep, zeınetke shyqqan. Muǵalim qyzmetimen qatar 1994 jyly tatar-bashqurt mádenı ortalyǵyn uıymdastyrýǵa jáne ashýǵa qatysqan. 1997 - 2012 jyldary - tatar-bashqurt jeksenbilik mektebiniń dırektory. 1997 - 2001 jyldary - Astana qalasyndaǵy «TAŃ» tatar-bashqurt mádenı ortalyǵynyń tóraıymy. 2001 - 2010 jyldary - Astana qalasyndaǵy «TAŃ» tatar-bashqurt mádenı ortalyǵy tóraǵasynyń orynbasary. 2010 - 2012 jyldary - Astana qalasyndaǵy «TAŃ» tatar-bashqurt mádenı ortalyǵynyń tóraıymy. 1997-2012 jyldary- Qazaqstan halqy Assambleıasynyń múshesi. 2012 jylǵy qańtardan bastap - besinshi saılanǵan Qazaqstan Respýblıkasy Parlamenti Májilisiniń depýtaty, Qazaqstan halqy Assambleıasynyń múshesi. «Qazaqstan Respýblıkasy bilim berý salasynyń qurmetti qyzmetkeri», «Qazaqstan Respýblıkasynyń táýelsizdigine 10 jyl», «Qazaqstan Respýblıkasynyń táýelsizdigine 20 jyl» medaldarymen marapattalǵan. Aǵylshyn, tatar, qazaq tilderin meńgergen.

6 2 god nazad (1952) Qazaqstan Kásipodaqtary Federatsııasynyń tóraǵasy QUSAIYNOV Ábilǵazy Qalıaqparuly dúnıege keldi.

Qaraǵandy oblysynda týǵan. Qaraǵandy taý-ken tehnıkýmynyń taý-ken fakýltetin (1971) tehnık-shahta salýshy mamandyǵy boıynsha; Qaraǵandy polıtehnıkalyq ınstıtýtynyń avtojol fakýltetin (1981) ınjener-mehanık mamandyǵy boıynsha; Reseı basqarý akademııasynyń saıasattaný fakýltetin (1992) saıasatker (áleýmettik-saıası máseleler jáne baılanys boıynsha keńesshi) mamandyǵy boıynsha bitirgen.

1971 jyldan - RKFSR Kemerov oblysy Sheregesh kenishiniń 5-shi razrıadtaǵy úńgileýshi. 1972 jyldyn - Keńes Áskeriniń qatarynda qyzmette. 1974 jyldan - «Qaraǵandykómir» birlestigi «Dolınskaıa» shahtasynyń taý-ken sheberi. 1975 jyldan - №2 taý-ken kásibı tehnıkalyq ýchılışesiniń sheberi, aǵa sheberi (Qaraǵandy qalasy). 1980 jyldan - Qazaqstan Kompartııasy Kırov aýdandyq komıtetiniń nusqaýshysy, bólim meńgerýshisi, aýdandyq atqarý komıteti tóra- ǵasynyń birinshi orynbasary, Qaraǵandy oblystyq komıtetiniń ekinshi hatshysy, birinshi hatshysy. 1991 jyldan - Qaraǵandy oblysy Memlekettik baǵa jáne monopolııaǵa qarsy saıasat komıtetiniń tóraǵasy. 1996 jyldan - QR Parlamenti Senatynyń depýtaty, Zańnama jáne sot-quqyqtyq reforma komıtetiniń múshesi. 1999 jyldyń naýryzynan - QR Parlamenti Senatynyń tóraǵasynyń orynbasary. 1999 jyldyń jeltoqsanynan - QR kólik jáne kommýnıkatsııalar vıtse-mınıstri . 2001 jyldan - QR Kólik jáne kommýnıkatsııa mınıstrligi Avtomobıl joldary komıtetiniń tóraǵasy. 2002 jyldyń naýryzynan - QR ekonomıka jáne saýda vıtse-mınıstri. 2002 jyldyń qyrkúıeginen - QR ındýstrııa jáne saýda vıtse-mınıstri 2003 jyldan - QR Indýstrııa jáne saýda mınıstrligi Standarttaý, metrologııa jáne sertıfıkattaý komıtetiniń tóraǵasy (2004 jyldan - Tehnıkalyq retteý jáne metrologııa komıteti). 2005 jyldan - QR kólik jáne kommýnıkatsııalar birinshi vıtse-mınıstri. 2007 jyldyń qazanynan QR Kólik jáne kommýnıkatsııa mınıstrliginiń jaýapty hatshysy.

2009 jyldyń naýryzynan beri - QR kólik jáne kommýnıkatsııalar mınıstri.2012-2013 jyldary - Qaraǵandy oblysynyń ákimi. Qaziárgi qyzmetinde 2013 jylǵy qańtardan beri.

«Qurmet» ordenimen (2006); «Qazaqstan Respýblıkasynyń táýelsizdigine 10 jyl» (2001), «Tyńǵa 50 jyl» (2004). «Qazaqstan Konstıtýtsııasyna 10 jyl» (2005), «Qazaqstan Parlamentine 10 jyl» (2006) medaldarymen; KSRO kómir ónerkásibi mınıstriniń Qurmet gramotasymen marapattalǵan (1985).

59 jyl buryn (1955) kınorejısser, prodıýser, kınostsenarıst, akter, KSRO Kınematografıster odaǵynyń múshesi QARPYQOV Abaı Sádýaqasuly dúnıege keldi.

Taldyqorǵan oblysynda týǵan.

Máskeý memlekettik tarıh-muraǵat ınstıtýtyn, S.Gerasımov atyndaǵy Búkilodaqtyq memlekettik kınematografııa ınstıtýtynyń rejısserlik fakýltetin bitirgen.

Tuńǵysh qysqa metrajdy kórkem fılmi respýblıka jas kınematografısteriniń «Bastaý - 83» baıqaý konkýrsynda úzdik shyqty.

A.Qarpyqov otandyq alǵashqy «Toǵysqan taǵdyrlar», «Shegirtke» serıaldarynyń prodıýsseri bolyp tabylady. Sondaı-aq, «Poltory shtýkı», «Vlıýblennaıa rybka», «Vozdýshnyı potselýı», «Doroga dorogoı, dorogaıa», «Avtobýs v chas pık», «Bahyt. Pervaıa krov», «ıAsnovıdets Majıken», «Tot, kto nejnee», «Fara» fılmderin túsirgen.

5 3 jyl buryn (1961) jazýshy, «Tarlan - Úmit» syılyǵynyń ıegeri, «Jas órken» JShS-niń dırektory QORǴASBEK Júsipbek dúnıege keldi.

Almaty oblysynda týǵan. M.Kırov atyndaǵy Qazaq memlekettik ýnıversıtetiniń jýrnalıstıka fakýltetin (ál-Farabı atyndaǵy Qazaq ulttyq ýnıversıteti) bitirgen. Eńbek jolyn «Jas alash» gazetinen bastaǵan ol «Qazaq ádebıeti» gazetine aýysyp, tilshi, aǵa tilshi, bólim meńgerýshisi, bas redaktordyń orynbasary, bas redaktory,«Jas alash» gazetiniń bas redaktory qyzmetterin atqarǵan. Qazirgi ýaqytta «Jas órken» JShS-niń dırektory. «Memlekettik til» qoǵamdyq qozǵalysynyń teń tóraǵasy. 1995 jyly «Jalyn» baspasynan «Kógildir kerýen» atty áńgimeler jınaǵy, 1995 jyly «Jansebil» atty povester men áńgimeler toptamasy jaryq kórgen. Osy kitabynyń negizinde túsirilgen osy attas kórkemfılm kınostsenarııiniń avtory.

5 4 jyl buryn (1960) QR Parlamenti Májilisiniń depýtaty, Áleýmettik-mádenı damý komıtetiniń múshesi SMAǴUL Baqytbek dúnıege keldi.

Qyzylorda oblysynyń Qazaly aýdanynda týǵan. 1975-1978 jj. - Qazaly qalasyndaǵy 34-shi selolyq kásiptik-tehnıkalyq ýchılışeni qyzyl dıplommen bitirgen. 1979-1981 jj. Sovet Armııasy qataryna shaqyrylǵan. Arnaıy daıyndyqtan ótkennen keıin 1979 jylǵy 27 jeltoqsanda Aýǵan Halyq Demokratııalyq Respýblıkasynda áskerı qyzmetin atqarýǵa jiberilgen. 1981-1985 jj. Almaty qurylys tehnıkýmyn ónerkásiptik-azamattyq qurylys mamandyǵy boıynsha bitirgen. 2000-2004 jj. Ortalyq Azııa ýnıversıtetin zańger mamandyǵy boıynsha bitirgen. 2004-2008 jj. - ál-Farabı atyndaǵy Qazaq Ulttyq memlekettik ýnıversıtetin jýrnalıstıka mamandyǵy boıynsha bitirgen. 1985-1989 jj. - Almaty qalasy Kalının aýdandyq qurylys-jóndeý basqarmasynyń ınjener-tehnıkalyq qadaǵalaýshysy. 1989-1995 jj. - shaǵyn kooperatıv dırektorynyń orynbasary. 1995-1996jj. - Almaty qalasyndaǵy Ýaqytsha avtoturaq basqarmasynyń bastyǵy. 1996-1997 jj. - "Bolashaq" bazarynyń dırektory. 1997-1998 jj. - Almatydaǵy "Kók bazardyń" bas ákimshisi. 1998-1999 jj. - "Sálem" bazarynyń dırektory. 2000-2005 jj. - "Taıqazan Tehnoservıs" JShS bas dırektorynyń orynbasary. 2005-2011 jj. - Aýǵan soǵysy ardagerleri uıymdarynyń "QAZAQSTAN ARDAGERLERІ" qaýymdastyǵy tóraǵasynyń orynbasary, sambodan álemniń eki dúrkin chempıony Asqar Shaıhıev atyndaǵy Taekvan-do sport klýbynyń prezıdenti jáne "Saýap" qoǵamdyq qorynyń prezıdenti. 2012 jylǵy qańtardan bastap - besinshi saılanǵan Qazaqstan Respýblıkasy Parlamenti Májilisiniń depýtaty, Áleýmettik - mádenı damý komıtetiniń múshesi. «Nur Otan» Halyqtyq Demokratııalyq partııasynyń múshesi, partııalyq tizim boıynsha saılanǵan. Qazaly aýdanynyń "Qurmetti azamaty". II dárejeli «Aıbyn», "Qurmet", "Za zaslýgı", "Dolg ı chest" ordenderiniń kavaleri, Reseı Federatsııasynyń, Aýǵanstan Islam Respýblıkasynyń, Monǵolııa Respýblıkasynyń medaldarymen jáne qurmet gramotalarymen marapattalǵan. Taekvan-dodan V dan - qara belbeý ıegeri. "Aýǵannyń ot jalyny", "Men kórgen soǵys", "Voına, kotorýıý vıdel ıa", "Qan keshken kúnder", "Namystyń quly - Alashtyń uly", "Qaharman", "Úsh qyrly jebe" kitaptarynyń avtory. B.Momyshulynyń "Qolbasshy kúndeligi - Dnevnık komandıra" eńbegin basyp shyǵarǵan. QR Prezıdenti janyndaǵy Ulttyq keńestiń múshesi. QR Prezıdentiniń tapsyrmasymenen "Alǵashqy áskerı daıyndyq" páni boıynsha Memlekettik baǵdarlama ázirlegen. «Nur Otan» HDP múshesi.

4 4 jyl buryn (1970) Jambyl oblysy ákiminiń orynbasary ESQALIEV Ǵalı Nájimedenuly dúnıege keldi.

Oral oblysynda týǵan. Batys Qazaqstan aýyl sharýashylyǵy ınstıtýtyn jáne Halyqaralyq bıznes akademııasyn bitirgen. 1993 jyldan - Prıýral agroónerkásip kombınaty ǵylymı-óndiristik kásipornynda aǵa sarapshy. 1994-1998 jyldary - «Turan-Álem» banktiń Batys Qazaqstan basqarmasynda aǵa ekonomıst, bólim bastyǵy. 1998-2003 jyldary - «Temirbank» AAQ Oral fılıalynyń dırektory. 2003-2004 jyldary - Batys Qazaqstan oblystyq kásipkerlikti qoldaý jáne damytý departamentiniń bastyǵy. 2004-2005 jyldary «Gradıent» Batys Qazaqstan aımaqtyq ınvestıtsııalyq ortalyǵynyń jetekshisi. 2006-2008 jyldary - «Qazaqstannyń damý banki» AQ basqarýshy dırektory. 2008-2009 jyldary - «Qazaqstannyń damý banki» AQ vıtse-prezıdenti. 2009-2011 jyldary «Qazaqstannyń damý banki» AQ basqarma tóraǵasy. Qazirgi qyzmetinde - 2012 jylǵy naýryzdan beri.

15 3 jyl buryn (1861-1953) orys hımıgi, organıkalyq katalız ben munaı hımııasy negizin qalaýshlardyń biri ZELINSKII Nıkolaı Dmıtrıevıch dúnıege keldi.

126 jyl buryn (1888-1968) mýzykatanýshy, ónertaný ǵylymynyń doktory, Máskeý konservatorııasynyń professory BELıAEV Vıktor Mıhaılovıch dúnıege keldi.

Reseıde týǵan. 1959 jyldan ómiriniń sońyna deıin Máskeýdegi Óner tarıhy ınstıtýtynyń aǵa ǵylymı qyzmetkeri bolǵan. Ol KSRO halyqtarynyń mýzykasyn zertteýmen shuǵyldanǵan. Qazaq mýzykasy folkloryn da zerttep, birneshe eńbek jazǵan. Onyń «KSRO halyqtary mýzykasy tarıhynyń ocherkteri» atty eki tomdyq eńbeginiń 1 taraýyn «Qazaq halqynyń mýzyka mádenıeti» degen atpen qazaq mýzykasyna arnalǵan.

«Eńbek Qyzyl Tý» ordenimen marapattalǵan.

103 jyl buryn (1911-2004) AQSh-tyń 40-shy prezıdenti Ronald Ýılson REIGAN dúnıege keldi.

54 jyl buryn (1960) reseı prodıýseri, kompozıtor, Reseı ónerine eńbek sińirgen qaıratker MATVIENKO Igor Igorevıch dúnıege keldi.

53 jyl buryn (1961) reseılik televızııa qaıratkeri, Birinshi arnanyń bas dırektory, «Dodnako» jýrnaly quryltaıshylarynyń biri ERNST Konstantın Lvovıch dúnıege keldi.

119 jyl buryn (1896-1976) amerıkalyq dıetolog, «Ashyǵý keremeti» kitabynyń avtory Pol BREGG dúnıege keldi.

82 jyl buryn (1932-1984) frantsýz kınorejısseri Fransýa TRıÝFFO dúnıege kelgen.