5–9 jastaǵy balalardyń 23,2%-ynda artyq salmaq anyqtalǵan
ASTANA. KAZINFORM — Balalardyń arasynda artyq salmaq pen metabolızmdik buzylystardyń profılaktıkasy Astanada ótken «Salamatty mektep» birinshi respýblıkalyq forýmynda talqylanǵan negizgi taqyryptardyń biri boldy.
2024 jylǵy mýltıındıkatorly klasterlik zertteýdiń derekterine sáıkes 5–9 jastaǵy balalardyń 23,2%-ynda artyq dene salmaǵy anyqtalǵan. Bul – shamamen árbir tórtinshi bala.
Problemany mektep jasynan bastap anyqtap, aldyn alý mańyzdy. Balalyq shaqtaǵy artyq salmaq bolashaqta 2-tıpti qant dıabeti men júrek-qantamyr aýrýlarynyń damý qaýpiniń joǵarylaýymen baılanysty.
2025 jyly 18 jasqa deıingi balalar men jasóspirimderdiń arasynda 2-tıpti qant dıabetiniń 1104 jaǵdaıy tirkeldi, onyń 237-si alǵash ret anyqtalǵan.
Profılaktıka balanyń kúndelikti ortasynan bastalady. Ol teńgerimdi tamaqtanýdy, jetkilikti dene belsendiligin, salaýatty ádetterdi qalyptastyrýdy jáne qaýip faktorlaryn ýaqtyly baǵalaýdy qamtıdy.
Sondyqtan «Salamatty mektep» sheńberinde mekteptegi tamaqtanýdyń sapasyna, dene belsendiligine qoljetimdilikke, aýrýlardyń profılaktıkasyna, sondaı-aq mektep, otbasy jáne densaýlyq saqtaý júıesiniń ózara is-qımylyna erekshe kóńil bólinedi.
Bul rette artyq salmaqtyń profılaktıkasy balany stıgmatızatsııalaýǵa ákelmeýi kerek ekenin este ustaǵan jón. Balany mazaq etýge, kinálaýǵa jáne onyń salmaǵyn kópshilik aldynda talqylaýǵa jol berilmeıdi. Eresekterdiń mindeti – balany synaý emes, salaýatty ómir salty onyń kúndelikti ómiriniń tabıǵı bóligine aınalatyn jaǵdaı jasaý.
Balanyń densaýlyǵy bir rettik aktsııamen nemese dárigerge bir ret barýmen qalyptaspaıdy. Bul – balanyń kún saıyn bilim alyp, tamaqtanyp, qımyldap, ósip jatqan ortasynyń nátıjesi.
Aıta ketelik árbir jetinshi oqýshy kún saıyn tátti gazdalǵan sýsyn ishken.
