45 jastan asqandardyń uıqy bezi obyrymen aýyrý qaýpi joǵary - onkolog

- Uıqy bezi qandaı organ, ol ne úshin jaýap beredi?

- Adamnyń boıyndaǵy ár aǵza mańyzdy, uıqy beziniń de atqarar róli bar. Uzyndyǵy 15-20 sm bolyp keletin bul organ baýyr men asqazannyń astynda ornalasyp, astyń qorytylýyna jaǵdaı jasaıdy jáne qandaǵy qant mólsherin retteıdi. ıAǵnı sizdiń aǵzańyzǵa taǵamdy sińirýge kómektesedi, as qorytý shyrynyn bóledi.Eger onyń jumysy buzylatyn bolsa jalǵyz bul aǵza ǵana emes, basqalary da zardap shegedi.

- Uıqy bezi obyrynyń paıda bolýyna ne sebep, kimder qater tobyna kiredi?

- Uıqy beziniń qaterli isigi - raktyń eń kóp taralǵan alty túriniń biri. Uıqy bezi obyry kóp jaǵdaıda uıqy bezi tútikteriniń ishki qabattaryndaǵy jasýshalardan bastalady. Qaterli isiktiń bul túri pankreatııalyq adenokartsınoma nemese pankreatııalyq ekzokrındik qaterli isik dep atalady. Obyrdyń naqty paıda bolýyna ne sebep ekenin aıtý qıyn, biraq onyń týýyna birneshe faktor áser etedi, ol – uzaq ýaqyt temeki shegý, spırttik ishimdikterdi tutyný, qant dıabeti, pankreatıt aýrýy, gen arqyly berilýi, semizdik.

Statıstıkaǵa súıensek, 100 myń adamnyń ishinde toǵyzy uıqy bezi obyrymen aýyrady. Syrqattardyń ortasha jasy - 68-69 jáne aýyrǵandardyń basym bóligi – er adamdar. Olar qartaıǵan saıyn aýyrý qaýpi joǵarylaı bermek. Máselen, halyqaralyq statıstıkaǵa júginsek, barlyq jańa qoıylǵan dıagnozdyń 97,5 % 45 jáne odan joǵary jastaǵylarǵa tıesili. Shamamen 89 % - 55 jastan asqandar bolsa, 66,5 % - 65 jastan asqan egde jastaǵylar.

Taǵy bir aıta keterlik jaıt, bul obyr anyqtalǵannan keıin naýqastardyń tek 3 % ǵana 5 jyl ómir súredi.

- Uıqy bezi obyrynyń belgileri qandaı?

- Bastapqy kezeńinde onyń belgileri múldem bolmaýy múmkin. Ony basqa aýrýlarmen shatastyryp jatady. Eń jıi kezdesetini – sarǵaıý, adamnyń terisi, kózdiń ishiniń aǵy sarǵaıyp ketedi. Bul baýyr aýrýy men maskúnemdiktiń de belgisi. Sebebi isik ót joldaryn jabady. Teri qyshýy múmkin. Іsh nemese arqa aýyryp, tábet tómendeıdi. Óıtkeni isiktiń ósýi, ásirese asqazannyń jumysyna kedergi keltiredi. Nátıjesinde qusý, kekirý, júrektiń aınýy mazany alady. Saldarynan salmaq joǵaltady. Іsh keýip, ósýi múmkin. Nájistiń túsi ózgerip, nesep shaıǵa uqsaıdy. Jalpy álsizdik paıda bolyp, qant dıabeti órshýi múmkin. Eger de osy belgilerdiń bireýi paıda bolsa, birden dárigerge kóringen jón.

- Uıqy beziniń obyry bar dep kúdiktengen jaǵdaıda qandaı dıagnostıkadan ótken jón?

- Eń aldymen onkologqa kóriný qajet. Dáriger keıin qajetti tekserýlerdi belgileıdi. Eń aldymen naýqastyń syrtqy belgilerine nazar aýdarady, keıin qan taldamasyn jasap, bılırýbınniń mólsherin anyqtaıdy. Budan basqa ýltradybystyq skanerleýden ótkizedi. Alaıda tekseristiń bul túri obyrdyń alǵashqy satylaryn kórsetpeýi múmkin.

Kompıýterlik, magnıtti-rezonansty tomografııa qoldanylady. KT men MRT mamanǵa isiktiń mólsherin, metastazdardyń bar-joǵyn anyqtaýǵa kómektesedi.

Budan basqa pozıtrondy-emıssıondyq tomografııa degen bar, ol isiktiń ornalasqan jerin jáne aǵzaǵa qanshalyqty taralǵanyn kómektesedi.

Sondaı-aq, laparoskopııa jasalady, bul – hırýrgııalyq jolmen júzege asyrylady. Hırýrg ishke tilik jasap, sol arqyly laparoskopty engizedi. Osylaısha ish qurylysy tekserilip, obyrdyń taralmaǵandyǵyna kóz jetkiziledi. Tek sodan keıin ǵana qaterli isik ota arqyly alynady.

Tekserilýdiń taǵy bir túri – bıopsııa. Іsiktiń úlgisi arqyly onyń qaterli-qatersizi anyqtalady.

Al emdeýdiń negizgi úsh joly bar, olar - ota jasaý, hımıoterapııa jáne sáýleli terapııa. Sonyń ishinde tek ota arqyly ǵana 100 % uıqy bezi obyrynan emdelýge bolady.

- Obyrdyń aldyn alýǵa bola ma?

- Obyrǵa alyp keletin faktorlardy azaıtýǵa bolady. Eń bastysy - salamatty ómir saltyn ustaný kerek.

- Áńgimeńizge rahmet!