4 qazan. Tulǵalar týǵan kún
Búgin, 4 qazan kúni tulǵalardan kimder dúnıege kelgen? Kazinform oqyrmandaryna esimder kúntizbesin usynady
Baqytjan QANAPIıANOV, aqyn, jazýshy, aýdarmashy, stsenıst jáne kıno rejısseri
1951 jyly Kókshetaý qalasynda dúnıege kelgen. Qazaq polıtehnıkalyq ınstıtýtyn bitirdi (1954).
1974-1975 jyldary Qazaq KSR Ǵylym akademııasy janyndaǵy Metallýrgııa jáne ken baıytý ınstıtýtynda ınjener bolyp istegen.
Máskeýde Joǵary ádebı kýrsty bitirgen. «Jalyn» baspasynda aǵa redaktor, Qazaqstan Jazýshylar odaǵynda ádebı keńesshi bolǵan. 1991 jyldan beri «Jibek joly» baspa úıiniń prezıdenti.
Alǵashqy óleńderi 1975 jyly «Prostor» jýrnalynda basylǵan. Birneshe jınaqtyń avtory. Abaı óleńderiniń erkin aýdarmasyn jasap, Jambyl, Kenen dastandaryn, «Qyz Jibek» eposyn orys tiline aýdardy.
Shyǵarmalary: «Nochnaıa prohlada», «Otrajenıe», «Chývstvo mıra», «Vetv», «Molodaıa gvardııa», «Lınııa sýdby», «Aıst nad Prıpıatıý. Kıev», «Molod», «Kochevaıa zvezda», «Vremıa tıshıny. Boston (SShA)», «Nad ýrovnem jıznı», «Hýdojestvennaıa lıteratýra», «Tikshyrqaý», «Landshafty», «Kanıkýly kochevıa», «Plyvýt oblaka», «Rýsskaıa knıga», «Novye stıhı», «Smýglaıa lýna», «Óleńder men poemalar» jınaǵy, «Vesy» etıýdter, ocherkter, maqalalar, Toǵyz tomdyq shyǵarmalar jınaǵy.
1986 jyly Qazaqstan Jastar odaǵy syılyǵynyń laýreaty atandy.
Qazaqstan Respýblıkasynyń eńbek sińirgen mádenıet qyzmetkeri (1998), Qazaqstan Jýrnalıster odaǵynyń S. Sádýaqasov atyndaǵy syılyǵynyń ıegeri (1999), «Altyn lıranyń úmitkeri» atty Dúnıejúzilik aqyndar baıqaýynyń laýreaty (2003), Táýelsiz Tarlan syılyǵynyń laýreaty (2003), Mahambet syılyǵynyń laýreaty (2003). Kókshetaý qalasynyń Qurmetti azamaty (2001). «Parasat» ordenimen (2006), Qazaqstan, Reseı, Ýkraınanyń medaldarymen, «Chernobyl apatyna 20 jyl» qurmet belgisimen (Reseı, 2006 jyl) marapattalǵan. Halyqaralyq «Alash» ádebı syılyǵynyń (2005) laýreaty.
Ámirhan ASANOV, Arqalyq qalasynyń ákimi
1969 jyly Qostanaı oblysynda týǵan. 2000 jyly Qostanaı bıznes jáne basqarý ınstıtýtyn «Býhgalterlik esep jáne aýdıt» mamandyǵy boıynsha, 2012 jyly Akademık Z.Aldamjar atyndaǵy Qostanaı áleýmettik-tehnıkalyq ýnıversıtetin «Quqyqtaný» mamandyǵy boıynsha bitirgen.
Eńbek joly: 1988-1989 jyldary Naýyrzym aýdany «Naýyrzym» keńsharynyń jumysshysy, 1989-1993 jyldary Naýyrzym aýdandyq qarjy bóliminiń shtattar boıynsha revızor-ınspektory, aǵa ekonomısi boldy. 1993-1994 jyldary Qazaqstan Respýblıkasy Memlekettik qarjylyq baqylaý komıteti basqarmasynyń Qostanaı oblysy Naýyrzym aýdandyq bólimshesiniń bas baqylaýshy-tekserýshisi, 1994-1995 jyldary Naýyrzym aýdany «Murager» MP bas býhgalteri, 1995-2000 jyldary Naýyrzym aýdany Salyq komıtetiniń salyq ınspektory, jeke tulǵalarǵa salyq salý bóliminiń bas mamany, aýdıt boıynsha bólim bastyǵy qyzmetterin atqardy. 2000-2007 jyldary Naýyrzym aýdany ákiminiń ekonomıkalyq máseleleri jónindegi orynbasary, 2007-2011 jyldary Sarykól aýdany ákiminiń qarjy jáne áleýmettik máseleler jónindegi orynbasary, 2011-2013 jyldary Qostanaı oblysy boıynsha Tekserý komıssııasynyń múshesi, 2013-2018 jyldary Qostanaı oblysy boıynsha Tekserý komıssııasynyń tóraǵasy bolyp eńbek etti. 2018-2021 jyldary Qostanaı oblysy Amangeldi aýdanynyń ákimi boldy.
Qazirgi qyzmetin 2021 jyldyń mamyr aıynan atqaryp keledi.
«Qurmet» ordenimen, «Qazaqstan Respýblıkasynyń táýelsizdigine 10 jyl», «Qazaqstan Respýblıkasynyń táýelsizdigine 20 jyl», «Qazaqstan máslıhattaryna 20 jyl», «Qazaqstan Konstıtýtsııasyna 20 jyl» medaldarymen marapattalǵan.
Ǵabıt MUQANOV, Astana qalasynyń prokýrory
1977 jyly Almaty oblysynda týǵan. Qaınar ýnıversıtetin quqyqtaný mamandyǵy boıynsha bitirgen (1998). Memlekettik ádilet keńesshisi, 3-synyp.
Eńbek joly: Almaty oblysy Kerbulaq aýdany prokýrorynyń kómekshisi (1998); Almaty oblysy Kerbulaq jáne Talǵar aýdandary prokýrorlarynyń orynbasary; Almaty qalasy Almaly aýdany prokýrorynyń orynbasary; Almaty oblysy Talǵar aýdany jáne Almaty qalasy Medeý aýdanynyń prokýrory; Astana qalasy prokýratýrasy apparatynyń basshysy – basqarma bastyǵy (2013-2017); Astana qalasy prokýrorynyń orynbasary (2017-2019); Qazaqstan Respýblıkasy Bas prokýratýrasynyń kadrlyq resýrstardy damytý departamentiniń bastyǵy (2019-2021); Shymkent qalasynyń prokýrory (2021-2026).
Qazirgi laýazymyn 2026 jyldyń aqpan aıynan beri atqaryp keledi.
Meıirjan JÚSІPOV, «Qazatomónerkásip» UAK» AQ basqarma tóraǵasy
1979 jyly týǵan. Middle East Technical University ekonomıka jáne basqarý (2001); London ekonomıka jáne saıası ǵylymdar mektebiniń magıstratýrasyn ekonomıkalyq damýdy basqarý (2007); Garvard ýnıversıtetin bitirgen (2015), memlekettik basqarý magıstri.
Eńbek joly: «Túrkýaz» kompanııalar tobynda marketıng jáne ishki aýdıt departamenti dırektorynyń orynbasary bolyp eńbek jolyn bastaǵan. 2003-2009 jyldary «Demır Kazahstan Bank» AQ-da jumys istedi jáne «Samuryq-Qazyna» UÁQ» AQ-da ártúrli laýazymdardy atqardy. 2009-2010 jyldary QR Ekonomıka jáne bıýdjettik josparlaý mınıstrliginiń Investıtsııalyq saıasat departamenti dırektorynyń orynbasary laýazymynda memlekettik qyzmette jumys istedi. 2010-2015 jyldary «Qazatomónerkásip» UAK» AQ korporatıvtik qarjy jáne qazynashylyq departamentiniń ekonomıka jáne qarjy jónindegi dırektory qyzmetin atqardy. 2015-2020 jyldary «Qazatomónerkásip» UAK» AQ ekonomıka jáne qarjy jónindegi bas dırektory, 2020-2021 jyldary QR Ulttyq ekonomıka vıtse-mınıstri boldy. 2021-2023 jyldary «Kazakh invest» Ulttyq kompanııasy» AQ basqarma tóraǵasy qyzmetinde boldy.
2023 jyldyń qazan aıynan bastap qazirgi qyzmetinde.
Marat PÁShІMOV, Almaty qalalyq qoǵamdyq densaýlyq saqtaý basqarmasynyń basshysy
1981 jyly Túrkistan oblysynyń Maqtaaral aýdanynda týǵan. Ońtústik Qazaqstan memlekettik medıtsına akademııasyn «Jalpy medıtsına» mamandyǵy boıynsha bitirgen (2004); Medıtsına ǵylymdarynyń kandıdaty.
Eńbek joly: Ońtústik Qazaqstan oblysy kardıologııa ortalyǵynda medbıke (2003-2005); anestezıolog-reanımatolog, reanımatsııa bólimshesiniń meńgerýshisi (2006-2008); Telemedıtsına ortalyǵynyń meńgerýshisi (2008-2009); Bas dárigerdiń uıymdastyrý-ádistemelik jumys jáne tótenshe jaǵdaılar jónindegi orynbasary (2009-2015); Shymkenttiń 3-shi qalalyq emhanasynyń bas dárigeri (2015-2017); Túrkistan oblysy oblystyq klınıkalyq aýrýhanasynyń bas dárigeri (2017-2020); Túrkistan oblysy qoǵamdyq densaýlyq saqtaý basqarmasynyń basshysy (2020-2023); «Kardıologııa jáne ishki aýrýlar ǴZI» AQ basqarma tóraǵasy (2023-2025).
2025 jyldyń shilde aıynan bastap qazirgi qyzmetinde.
Beısenbaı KENJEBAEV, ǵalym, aýdarmashy, fılologııa ǵylymdarynyń doktory, professor
1904 jyly Ońtústik Qazaqstan oblysynda dúnıege kelgen. Máskeýdegi Shyǵys eńbekshileri kommýnıstik ýnıversıtetin, Qazaq memlekettik ýnıversıtetin bitirgen.
«Jas qaırat», «Lenınshil jas» («Jas alash»), «Keńes týy», «Ońtústik Qazaqstan», «Sotsıalıstik Qazaqstan» («Egemen Qazaqstan») gazetterinde redaktor, bólim meńgerýshisi qyzmetterin atqarǵan. 1941-1944 jyldary — Qazaqstan memlekettik birikken baspasynyń bas redaktory; 1961-1987 jyldary — Qazaq memlekettik ýnıversıtetiniń (ál-Farabı atyndaǵy Qazaq ulttyq ýnıversıteti) qazaq ádebıeti kafedrasynyń meńgerýshisi, professory boldy.
Qazaq ádebıetiniń máselelerine, qazaq baspasóziniń tarıhyna arnalǵan irgeli eńbekterdiń, Abaı, S.Toraıǵyrov, J.Jabaev, M.Seralın, M.Áýezov, S.Sháripovterdiń ómiri men shyǵarmalary týraly zertteýlerdiń avtory. Joǵary oqý oryndary stýdentterine arnalǵan oqýlyqtar men hrestomatııalar, «Tympı», «Kóńil ashar» satıralyq folklor muralaryn jarııalady. «Asaý júrek» áńgimeler jınaǵy jaryq kórgen. Lenın ordenimen jáne medaldarmen marapattalǵan.
Tımýr MYŃBAEV, dırıjer, kompozıtor, mýzykatanýshy, Qazaqstannyń eńbek sińirgen óner qaıratkeri, professor
1943 jyly Almaty qalasynda dúnıege kelgen. Lenıngrad konservatorııasyn hor dırıjeri (professor E.P.Kýdrıavtsevtiń synyby) jáne kompozıtsııa (professor I.ıA.Pýstylynıktiń synyby) mamandyqtary boıynsha bitirgen.
Kóptegen jyldar boıy T.Myńbaev QR Memlekettik sımfonııalyq orkestriniń dırıjeri bolyp qyzmet etti. Ol dırıjerlik, kompozıtorlyq jáne mýzykalyq qyzmetti qatar alyp júrdi. Opera men balet, sımfonııa men sımfonııalyq kúıler, sonata men kvartet, oratorııa men vokaldy-hor tsıklder taqyrybyna qalam tartty. Onyń shyǵarmalarynda kompozıtorlyq mekteptiń ótkeni men búgini úndestik tapty.
Myńbaev shyǵarmashylyǵynyń bastaýy – qazaq halyq aýyz ádebıeti. Halyq ánderi arqyly Myńbaev shyǵarmashylyǵy ulttyq boıaýmen kórkemdelip, jańa lep, zaman tynysymen úndesti. Máskeýdiń úlken teatry men Marıın teatrynda, Peterbýrg qalasynda jáne álemniń kóptegen bedeldi sahnalarynda dırıjerlik etti.
Onyń shyǵarmashylyǵy «Moskovskaıa osen», «Belye nochı», «Vesna v Lýgano», «Helsınkskoe leto», «Varshavskaıa osen» sekildi bedeldi festıvaldardaǵy ónerimen tolyqty, ár jyldary VVS (Ulybrıtanııa), «Doıche grammofon» (Germanııa), «Art Elektronık» (Reseı, AQSh), «Avrora» (Norvegııa) kompanııalarymen jumys istedi.
Sońǵy jyldary Máskeýdegi Gnesınder atyndaǵy Reseı Mýzykalyq akademııasynyń sımfonııalyq jáne kameralyq orkestirlerdiń kórkemdik jetekshisi jáne bas dırıjeri bolyp qyzmet atqardy.
