4 aqpan. QAZAQPARAT KÚNTІZBESІ: ATAÝLY KÚNDER, OQIǴALAR, ESІMDER
ASTANA. QazAqparat - QazAqparat oqyrmandaryna 2014 jylǵy 4 aqpanǵa arnalǵan kúntizbesin usynady.
4 aqpan SEISENBІ
Shrı-Lanka Demokratııalyq Sotsıalıstik Respýblıkasynyń (burynǵy Tseılon) Ulttyq merekesi - Táýelsizdik kúni. El 1948 jyly domınıon quqynda Ulybrıtanııadan táýelsizdik aldy. Memleket Ońtústik Azııada ornalasqan. Ákimshilik astanasy - Djaıavardanapýra qalasy, naqty astanasy - Kolombo qalasy. Memlekettik tili - sıngal, tamıl tilderi.
Qazaqstan Respýblıkasy men Shrı-Lanka Respýblıkasy arasyndaǵy dıplomatııalyq qarym-qatynas 1992 jylǵy maýsymnyń 15-inde ornatyldy.
Dúnıejúzilik qaterli isikke qarsy kúres kúni. «Halyqaralyq onkologııalyq aýrýlarǵa qarsy kúres jónindegi odaq» (Qaterli isikke qarsy odaq - UICC) jarııalaǵan. Bul halyqaralyq kúnniń maqsaty - qaterli isiktiń qazirgi órkenıettiń eń qaýipti aýrýynyń biri ekendigi týraly habardarlyqty arttyrý, osy keseldiń aldyn alýǵa, anyqtaýǵa jáne emdeýge nazar aýdarý. Qaterli isik búkil álemde ólimge ákelip soǵatyn kesel sanalady.
Halyqaralyq zorlyqqa qarsy kúres kúni. Bul kún 1985 jyldan beri atalyp keledi. Adamdy azaptaýdyń túrleri san alýan.
ESTE QALAR OQIǴALAR
1 60 jyl buryn (1854) Vernyı bekinisiniń negizi qalandy. 1867 jyly bekinis qala mártebesin ıelendi. 1921 jyly qalanyń aty Almaty dep ózgertildi. 1929 jyldan bastap bul qala Qazaqstannyń astanasy boldy. Vernyıda 1897 jyly alǵash júrgizilgen halyq sanaǵy boıynsha 22,7 myń adam turatyn bolsa, 1978 jyly 910 myńǵa jetken. Al 1982 jyly Almaty qalasy KSRO boıynsha turǵyndar sany 1 mıllıonǵa jetken 22-shi qala retinde tirkeldi.
8 1 jyl buryn (1933) orys tilinde shyǵatyn «Drýjnye rebıata» respýblıkalyq aptalyq balalar gazetiniń alǵashqy sany «Pıoner Kazahstana» degen atpen jaryq kórdi. 1941 jyly Uly Otan soǵysy bastalǵanda shyǵýy toqtaǵan gazet 1957 jyldan bastap qazirgi atymen shyǵyp keledi. Basylymnyń maqsaty balalardyń shyǵarmashylyq qabiletin ushtaý, tanymyn keńeıtý, respýblıkadaǵy qoǵamdyq ómirdiń barlyq salasynda balalar quqyǵynyń qorǵalýyn nazarǵa alý, olardy qajetti aqparatpen qamtamasyz etý bolyp tabylady.
4 2 jyl buryn (1972) Qazaq KSR Mınıstrler Keńesiniń Jarlyǵymen Arqalyq qalasynda Torǵaı oblystyq tarıhı-aımaqtyq murajaıy ashyldy. Murajaıda 40 myńnan astam eksponat bar.
2 2 jyl buryn (1992) Frantsııanyń Týr qalasynda ótken halyqaralyq kınofestıvalde rejısser Ermek Shynarbaevtyń «Kek» fılmi birinshi oryndy ıelese, Sergeı Ázimovtiń «Óli teńiz hronıkasy» atty fılmi ekinshi júldege ıe boldy.
2 2 jyl buryn (1992) Qazaqstan Respýblıkasy men Bangladesh Halyq Respýblıkasy arasynda dıplomatııalyq qarym-qatynas ornatý týraly hattama qabyldandy.
2 1 jyl buryn (1993) Qazaqstan Respýblıkasy men Malta Respýblıkasy arasynda dıplomatııalyq qarym-qatynas ornatyldy.
9 jyl buryn (2005) Almatyda «Qazaqstan Respýblıkasynyń Konstıtýtsııasy» atty kitap shyqty. Qazaqstan Respýblıkasynyń qazirgi Konstıtýtsııasynyń 10 jyldyǵyna arnalǵan ǵylymı-zańdy túsinik. Eldegi basty zańǵa ǵylymı-zańdy túsinik bergen, tanymal ǵalym-zańgerler Ǵaırat Saparǵalıev, Maqsut Nárikbaev, Baýyrjan Muhamedjanov jáne basqalar.
8 jyl buryn (2006) Ǵarıfolla Qurmanǵalıev atyndaǵy Batys Qazaqstan oblystyq fılarmonııanyń kontsert zalynda belgili orys jazýshysy Nıkıta Savıchevtiń (1820-1885) «Baıyrǵy Oral. Kórgen-bilgenderimnen áńgimeler» atty kitabynyń tanystyrylymy boldy. Oraldyń «Optıma» kitap baspasy shyǵarǵan jınaqty qurastyryp, alǵy sózin jazǵan jergilikti ádebıetshi, fılologııa ǵylymdarynyń kandıdaty Nıkolaı Şerbanov. Oral qalasynda týyp-ósken Nıkıta Savıchev sýret salýmen qatar ádebı-kórkem týyndylar da jazdy. Ol, ásirese, Isataı Taımanuly men Mahambet Ótemisuly, Qurmanǵazy syndy qazaqtyń biregeı tulǵalary jóninde ocherkter jazyp, alǵashqylardyń qatarynda ádil baǵasyn berdi. Jazýshy óz týyndylarynda qazaqtar ómirin de shynaıy sýretteı bilip, halyqtar dostyǵyn tý etip kóterdi. Kitaptyń tusaýkeserinde osyndaı áńgimelerden tartymdy kórinister qoıylyp, óleńderi oqylyp, ánder shyrqaldy.
6 jyl buryn (2008) Semeı pedagogıkalyq ınstıtýtynda «Shákárimtaný máseleleri» atty serııalyq ǵylymı jınaqtyń tanystyrylymy ótti.
«Shákárimtaný» ǵylymı-zertteý ortalyǵy daıyndaǵan atalmysh bes tomdyqtyń ishine uly oıshyl ári aqynnyń shyǵarmashylyǵyn zertteýmen aınalysatyn tanymal qazaqstandyq ǵalymdardyń eńbekteri kirdi.
Bul - elimizdegi jańa ǵylymı baǵyty bar alǵashqy ǵylymı jınaq. Onda Shákárim shyǵarmashylyǵyn zertteýdiń ár túrli baǵyttary boıynsha kórnekti ǵalymdardyń jumystary jınaqtalǵan. Bul - teologııa, fılosofııa, mýzykataný, poezııa jáne óner. «Shákárimtaný» ǵylymı-zertteý ortalyǵynyń dırektory Turdykúl Shanbaıdyń aıtýynsha, iri ǵylymı eńbekterdi osyndaı basyp shyǵarý tásili Reseı men Eýropa elderinde keńinen qoldanylady. Ol aqynnyń shyǵarmashylyǵyn zertteýdiń jańa múmkindikteri jaıynda aıtyp beredi. Serııalyq ǵylymı jınaqty Almatydaǵy «Rarıtet» baspasy «Mádenı mura» respýblıkalyq baǵdarlamasy aıasynda basyp shyǵardy. Ár tom 3 myń dana taralymmen jaryq kórdi.
6 jyl buryn (2008) belgili jazýshy, halyqaralyq Mıhaıl Sholohov syılyǵynyń ıegeri Sábıt Dosanov Reseı ádebıet akademııasynyń múshesi bolyp saılandy.
Sábıt Dosanovtyń qalamynan «Taý joly», «Ekinshi ómir» «Jıyrmasynshy ǵasyr» romandary, «Aq arýana» hıkaıasy, «Qazaǵym-aı, qaıda ketip barasyń?» jyr jınaǵy týdy. Sonymen qatar ol ádebıettaný monografııalarynyń avtory.
Sábıt Dosanov «Segiz qyrly, bir syrly daryn» jazýshy ǵana emes, dramatýrg retinde de elge etene tanys. Qalamgerdiń «Daýyl», «Erteń bıýro», «Tozaq sheńberi» jáne t.b. pesalary respýblıkanyń kóptegen teatrlarynda qoıylyp keledi. Al jazýshy óziniń "Uıyq" romanynda qazaq jurtynyń bostandyq jolyndaǵy kúresi, jer-sýyna ıelik etý jolyndaǵy janqııarlyq áreketteri týraly baıandaıdy
Quramynda Sergeı Mıhalkov, ıÝrıı Bondarev, Vladımır Mırnev, ıÝrıı Polıakov syndy kórnekti tulǵalary bar Reseıdiń ádebıet akademııasy músheleriniń pikirinshe, Sábıt Dosanovtyń akademık atanýy onyń talantynyń moıyndalýy, qazaq ádebıetine reseılikter tarapynan kórsetilgen qurmet bolyp tabylady. Sábıt Dosanov buǵan deıin Reseıdiń pedagogıkalyq jáne áleýmettik ǵylymdar akademııasynyń akademıgi atanǵan bolatyn. 2012 jyly oǵan QR Memlekettik syılyǵy berildi.
5 jyl buryn (2009) Almatyda ál-Farabı atyndaǵy Qazaq ulttyq ýnıversıtetinde arheologııa men etnologııanyń ǵylymı-zertteý ortalyǵy ashyldy. Zertteý ortalyǵy tas, qola, temir, ortaǵasyrlar arheologııasy men Qazaq etnologııasy syndy 5 bólimnen turady. Bunda Ý.Shalekenov, A.Tóleýbaev, M.Eleýov, J.Taımaǵambetov, B.Qalshabaeva, A.Toqtabaı syndy tanymal ǵalymdar jumys isteıdi.
4 jyl buryn (2010) Memleket basshysy Nursultan Nazarbaev «Qazaqstan Respýblıkasynyń Ykimeti men Frantsýz Respýblıkasynyń Ykimeti arasyndaǵy Qarjylandyrý týraly hattamanyń (Almaty qalasynyń sýmen qamtamasyz etý jáne káriz ınfraqurylymyn ońaltý men jańǵyrtý jobasy) kúshin joıý týraly» Qazaqstan Respýblıkasynyń Zańyna qol qoıdy.
4 jyl buryn (2010) Memleket basshysy Nursultan Nazarbaev memlekettik rezervterdegi materıaldyq qundylyqtardy paıdalaný jáne saqtaý, qalyptastyrý júıesin odan ári jetildirýge baǵyttalǵan «Qazaqstan Respýblıkasynyń keıbir zańnamalyq aktilerine memlekettik materıaldyq rezerv máseleleri boıynsha ózgerister men tolyqtyrýlar engizý týraly» Zańǵa qol qoıdy.
4 jyl buryn (2010) Qazaqstan Respýblıkasynyń Tuńǵysh Prezıdentiniń ıntellektýaldyq mektepter júıesin basqaratyn «Órken» AQ resmı saıtynyń jańa nusqasyn usyndy. Kompanııanyń www. orken.org atty jańa veb-portalynyń dızaıny, qurylymy jáne mazmuny ózgergen.
«Negizgi 6 bólimnen kompanııanyń qyzmeti, qurylymy týraly bilýge jáne mektepke qabyldaý erejeleriniń tolyq nusqasyn kóshirip alýǵa bolady. Sondaı-aq ınteraktıvti aıdarda kez kelgen adam suraǵyna jaýap alyp, basqa da paıdaly maǵlumattarmen tanysa alady.
4 jyl buryn (2010) Óskemen qalasynda alǵash ret balalarǵa arnalǵan «Densaýlyq kúni» saýyqtyrý jobasy júzege asyryldy. Bul joba Qazaqstanda balalar týrızmin damytýǵa baǵyttylaǵan alǵashqy joba bolyp tabylady.
4 jyl buryn (2010) Vankýver qalasynda Olımpıada aýylynyń saltanatty ashylý rásimi ótti. Saltanatty sharaǵa Sport komıtetiniń tóraǵasy Anatóli Qulnazarov bastaǵan barlyq sporttyq delegatsııa qatysty. Vankýverdegi Olımpıada oıyndary 12-28 aqpan kúnderi ótti.
3 jyl buryn (2011) Berlınde ótken «World Money Fair» halyqaralyq kórmesinde QR Ulttyq Bankiniń «Uly qolbasshylar» serııasynan «Attıla» eskertkish kúmis monetasyna «Tarıhı taqyryp boıynsha eń úzdik moneta» nomınatsııasynda «Jyldyń eń úzdik monetasy» nagradasy berildi.
Bir jyl buryn (2013) Astanada «Qazaq tili. Til daryn» mýltımedıalyq oqýlyǵy men oqý-ádistemelik keshenniń tusaýkeseri ótti. Oqý-ádistemelik keshen arqyly kez kelgen adam qazaq tilin ǵalamtor arqyly qashyqtan meńgere alady.
ESІMDER
11 5 jyl buryn (1899-1950) bıologııa ǵylymynyń doktory, professor, Qazaqstannyń eńbek sińirgen óner qaıratkeri TsELIŞEV Arkadıı Andreevıch dúnıege keldi.
Sibir mal dárigerlik ınstıtýtyn, Omby jáne Lenıngradtaǵy mal dárigerleri bilimin jetildirý ınstıtýtyn bitirgen. Qazaq KSR Eginshilik halkomynda, Qazaq KSR Ǵylym akademııasynyń Zoologııa ınstıtýtynda qyzmet etken. Ol Qazaqstan gemosporıdıozdaryn zerttep, olardan arylý jáne qarapaıym jándikterdi tasymaldaıtyn kenelerdi joıý sharalaryn usyndy.
10 5 jyl buryn (1909-1998) aqyn, dramatýrg, ádebıettanýshy, fılologııa ǵylymynyń doktory, professor, qoǵam qaıratkeri, Qazaqstannyń halyq jazýshysy, Qazaqstan Memlekettik syılyǵynyń laýreaty TÁJІBAEV Ábdilda dúnıege keldi.
Qyzylorda qalasynda týǵan. Qazaq memlekettik ýnıversıtetin bitirgen. 1932-1948 jyldary Qarsaqbaıdaǵy «Qyzyl kenshi», respýblıkalyq «Jas alash» gazetterinde redaktordyń orynbasary, Qazaqstan Jazýshylar odaǵy basqarmasynyń hatshysy, tóraǵasy, Qazaqstan ǴA Til jáne ádebıet ınstıtýty Jambyl bóliminiń meńgerýshisi boldy. 1948-1958 jyldary shyǵarmashylyqpen aınalysty. 1959-1984 jyldary «Qazaq ádebıeti» gazetiniń jaýapty redaktory, Qazaqstan Jazýshylar odaǵy basqarmasynyń hatshysy, Qazaqstan ǴA Ádebıet jáne óner ınstıtýtynyń aǵa ǵylymı qyzmetkeri, teatr óneri bóliminiń meńgerýshisi qyzmetterin atqardy. Á.Tájibaevtyń «Júrektiler» pesalar jınaǵy, «Halqym týraly ańyz», «Jomarttyń kilemi», «Kóterilgen kúmbez» atty dramalyq dastandary, «Maıra», «Jartas», «Jalǵyz aǵash orman emes», «Kóńildester», «Qyz ben jigit», «Monologtar» atty dramalyq shyǵarmalary jaryq kórgen. «Dýbaı Shýbaevıch», «Toı bolarda» atty komedııalary bar. Ol ádebıettaný salasynda da ónimdi eńbek etti. Onyń «Qazaq dramatýrgııasynyń damýy men qalyptasýy» atty zertteýinde qazaq dramatýrgııasynyń kúrdeli máseleleri jan-jaqty qarastyrylǵan. Aqynnyń «Jyldar, oılar», «Jadannyń hattary», «Hattar sóılegende», «Ómir men erlik» degen syn, esse, proza kitaptarynda ádebıet pen ónerge qatysty jaılar jóninde tolymdy pikirler aıtylady. 1954 jyly Á.Tájibaevtyń stsenarııi boıynsha «Jambyl» fılmi túsirildi.
«Qazan tóńkerisi», 2 márte «Eńbek Qyzyl Tý», «Qurmet belgisi» ordenderimen jáne medaldarmen marapattalǵan.
8 6 jyl buryn (1928-1998) tarıh ǵylymynyń doktory, professor, Qazaqstan Respýblıkasy Jaratylystaný ǵylymdary akademııasynyń, Aýyl sharýashylyǵy ǵylymdary akademııasynyń, Pedagogıka ǵylymdary akademııasynyń akademıgi, Qazaq KSR-niń eńbek sińirgen joǵary mektep qyzmetkeri MUSTAFIN Tilemis Tileýǵabyluly dúnıege keldi.
Soltústik Qazaqstan oblysynda týǵan. Qazaq memlekettik ýnıversıtetin bitirgen. Qaraǵandy medıtsına ınstıtýtynyń assıstenti, oqytýshysy, kafedra meńgerýshisi bolǵan. 1975-1998 jyldary - Qazaq memlekettik ýnıversıtetiniń dotsenti, ǵylymı kommýnızm kafedrasynyń meńgerýshisi, prorektory, saıasattaný kafedrasynyń meńgerýshisi. 1997-1998 jyldary Qazaqstan Respýblıkasy Saıasattaný ǵylymdary akademııasynyń prezıdenti qyzmetin atqarǵan. Ǵalymnyń 270-ten astam ǵylymı eńbekteri bar.
«Qurmet belgisi» ordenimen, medaldarmen marapattalǵan.
8 5 jyl buryn (1929) hımııa ǵylymynyń doktory, professor, Qazaqstan Respýblıkasy Ulttyq ǵylym akademııasynyń akademıgi, Qazaqstannyń eńbek sińirgen ǵylym qaıratkeri, Á.Bekturov atyndaǵy Hımııa ǵylymdary ınstıtýtynyń qurmetti dırektory, Nıý-Iork ǵylym akademııasynyń múshesi, Qazaqstan Respýblıkasy Memlekettik syılyǵynyń laýreaty JUBANOV Bolat Ahmetuly dúnıege keldi.
Aqtóbe oblysynda týǵan. Máskeý hımııa-tehnologııa ınstıtýtyn jáne aspırantýrasyn bitirgen. KSRO ǴA Elementorganıkalyq qosylystar ınstıtýtynyń kishi ǵylymı qyzmetkeri, Qazaqstan ǴA Hımııa ǵylymdary ınstıtýtynyń kishi, aǵa ǵylymı qyzmetkeri, dırektory, Qazaqstan ǴA Hımııa-tehnologııa ǵylymdary bólimshesiniń akademık-hatshysy, Qazaq memlekettik ýnıversıteti joǵary molekýlalyq qosylystar hımııasy kafedrasynyń uıymdastyrýshysy jáne meńgerýshisi ári professory bolǵan. Negizgi ǵylymı eńbekteri makromolekýla túzilý protsesin zertteýge, jańa monomerlerdi, jylýǵa jáne otqa tózimdi, medıtsınada qoldanylatyn polımerlerdi, kompozıtsııalyq materıaldardy alýǵa arnalǵan. Polıkondensatsııalyq protsesterdiń teorııasy men praktıkasyn damytýǵa úlken úles qosty. «Assotsıatıvti polıkondensatsııa» dep atalatyn polımer túzilýdiń jańa protsesiniń negizgi prıntsıpterin jasady. Bul prıntsıpter kóp fýnktsıonaldy monomerlerdi qoldaný arqyly polımerlerdi sıntezdeýdiń jańa ádisin jasaýǵa múmkindik týǵyzdy. B.Jubanov polımerler alýǵa múmkindik beretin polıkondensatsııalyq protsester katalıziniń ǵylymı negizderin jasady. Jańa dárilik preparattar - analgetıkter, anestetıkter, týberkýlez ben qaterli isikke qarsy jáne kardıotropty zattar aldy. Ǵalymnyń 700-den astam ǵylymı maqalasy, 7 monografııasy, 120-dan astam avtorlyq kýáligi men patenti bar.
«Qazan tóńkerisi», «Eńbek Qyzyl Tý» ordenderimen, medaldarmen marapattalǵan.
74 jyl buryn (1940) ǵalym, medıtsına ǵylymynyń doktory, professor, Qazaqstan Ulttyq Ǵylymdar Akademııasynyń akademıgi QULQYBAEV Ǵabdolla Ábdiqojauly dúnıege keldi.
Qaraǵandy oblysynda týǵan.
Qaraǵandy memlekettik medıtsına ınstıtýtyn (Qaraǵandy memlekettik medıtsına akademııasy) bitirgen.
Qaraǵandy medıtsına ınstıtýtynda ǵylymı-pedagogıkalyq qyzmetpen shuǵyldanǵan. Qazaqstan Respýblıkasy Densaýlyq saqtaý mınıstrligi kardıologııa ǵylymı-zertteý ınstıtýtynyń dırektory, Eńbek gıgıenasy men kásibı aýrýlardy zertteıtin ulttyq ǵylymı ortalyǵynyń dırektory qyzmetterin atqarǵan.
Ǵylymı eńbekteriniń negizgi baǵyty teorııalyq toksıkologııa, óndiristik gıgıena jáne medıtsınalyq ekologııa máselelerine arnalǵan. Fosformen ýlaný potogeneziniń negizgi mehanızmderin alǵash anyqtady. Quramynda ár túrli antıaksıdanttyq vıtamınder, amın qyshqyldary, maı qyshqyly jáne taǵamdyq talshyqtary bar taǵamnyń (tamaqtyń) ýlanýǵa qarsy modıfıkatsııa yqpal etetindigin anyqtady. Respýblıkadaǵy gıgıena-ekologııa ǵylymı-zertteýler baǵytynyń tujyrymdamasyn jasady.
Qaraǵandy qalasynyń qurmetti azamaty.
71 jyl buryn (1943) kınorejısser, Qazaqstan Lenın komsomoly syılyǵynyń laýreaty, Qazaqstannyń eńbek sińirgen qaıratkeri QASYMBEKOV Qanymbek dúnıege keldi.
Almaty oblysynyń Jambyl aýdanynda týǵan. Búkilodaqtyq memlekettik kınematografııa ınstıtýtyn bitirgen. 1969 jyldan «Qazaqfılm» kınostýdııasynda qoıýshy-rejısser retinde eńbek etken. Ol túsirgen «Shoq pen Sher» tolyq metrajdy kórkem fılm 1972 jyly Monte-Karlo qalasynda ótken Halyqaralyq festıvalde balalarǵa arnalǵan kıno týyndylary arasynan bas júldeni, sonydaı-aq atalmysh fılm Tashkent kınofestıvalinde KSRO Kınomatografııa odaǵynyń júldesin jeńip alǵan. Onyń «Qyzyl otaý», «Qoshtasqym kelmeıdi», «Ush, tyrnashym, ush», «Sońǵy túlki», «Saǵan kúshik kerek pe» atty kórkem fılmderi bar.
8 1 jyl buryn (1933-2012) keńestik jáne reseılik teatr jáne kıno akteri, telejúrgizýshi, RSFSR halyq ártisi Igor KVAShA dúnıege keldi.
6 9 jyl buryn (1945) keńestik jáne ázirbaıjan ánshisi jáne kompozıtor, Ázirbaıjan halyq ártisi Polad BıÝLЬ-BıÝLЬ OGLY dúnıege keldi.
63 jyl buryn (1951) Qazaqstan Respýblıkasynyń Aýǵanstandaǵy Tótenshe jáne ókiletti elshisi Ómirtaı Maqashuly BІTІMOV dúnıege kelgen.
Semeı qalasynda dúnıege kelgen. 1972 jyly Semeı pedagogıkalyq ınstıtýtynyń fızıka, matematıka fakýltetin támamdady. 1975 jyly Mınskidegi KSRO MQK joǵary kýrsynyń tyńdaýshysy, 1979 jyly KSRO MQK ınstıtýtynda bilim aldy. 1972-1975 jyldary - orta mektepte oqytýshy, oqý isiniń meńgerýshisi. 1973-1974 jyldary Keńes áskeri qatarynda. 1976 jyldan - Semeı oblysy Aıagóz aýdanynda MQKB aýdandyq bólimshesinde tótenshe ýákil. 1979 jyldan KSRO MQK bas basqarmasynda, 1992 jyldan QR MQK qyzmetinde. QR Syrtqy ister mınıstrliginde qyzymet etti. 1997 jyldan - departament bastyǵy, QR UQK "Barlaý" aqparattyq-taldaý ortalyǵynyń bastyǵy. 2002 jyldan 2009 jylǵa deıin QR UQK "Barlaý" qyzmetiniń bastyǵy. 2011 jyldyń maýsymynan bastap Qazaqstan Respýblıkasynyń Aýǵanstandaǵy Tótenshe jáne ókiletti elshisi. General-maıor, Ulttyq qaýipsizdik organdarynyń qurmetti qyzmetkeri, «Qyzyl juldyz» ordenimen, birneshe memlekettik jáne vedomstvolyq medaldarmen marapattalǵan.