«315 myń qazaq sanaqqa ilikpepti!» - respýblıkalyq basylymdarǵa sholý

«Ońtústik Qazaqstan oblysynyń áleýmettik-ekonomıkalyq jaǵdaıymen tanysyp, óńir jurtylyǵynyń ókilderimen kezdesken Elbasy Nursultan Nazarbaev Qazaqstanǵa saparmen kelgen Túrkııa Prezıdenti Abdýlla Gúlmen birge Túrkistan qalasynda birqatar sharalarǵa qatysty. Keshe keshkisin eki eldiń basshylary Astanaǵa keldi», dep jazady «Egemen Qazaqstan» gazeti. Basylymnyń búgingi nómirinde jaryq kórgen maqala «Túbi bir týysqan Túrkistan tórinde» degen taqyryppen berilgen.

«Egemen Qazaqstan» gazetiniń jazýynsha, keshe elordada Eýropadaǵy qaýipsizdik jáne yntymaqtastyq uıymynyń Іs basyndaǵy tóraǵasy, QR Memlekettik hatshysy - Syrtqy ister mınıstri Qanat Saýdabaevtyń bastamasymen Prıdnestrovedegi jaǵdaıdy retteý jónindegi «5+2» pishinde (taraptar - Moldova, Prıdnestrove, araaǵaıyndyq tanytýshylar - EQYU, Reseı, Ýkraına, baıqaýshylar - Eýropalyq odaq, AQSh) kezdesý ótken. Kezdesýdiń barysy jaıynda basylymnyń seısenbilik nómirinde jaryq kórgen «Beıresmı kezdesýlerden - resmı kólissózderge» atty maqaladan oqı alasyzdar.

***

«Aıqyn» gazetiniń jazýynsha, EQYU-nyń Іs basyndaǵy tóraǵasy, elimizdiń Memlekettik hatshysy - Syrtqy ister mınıstri Qanat Saýdabaev ShYU-ǵa múshe memleketterdiń Syrtqy ister mınıstrleri keńesiniń otyrysyna qatysyp, Ózbekstan Prezıdenti Islam Kárimovtiń qabyldaýynda bolǵan. «Basqosýda Aýǵanstandaǵy ahýal kún tártibine qoıylyp, Qyrǵyzstandaǵy qyrǵı qabaqtyń qyrtysyn jazý joldary qarastyryldy. Uıymǵa múshe-memleketter «aýǵan problemasy» áskerı jolmen sheshilmeıtinin meńzep, Aýǵanstannyń beıbit jáne turaqty memleket bolyp qaıta qalyptasýyna BUU-nyń jetekshiligimen halyqaralyq qoǵamdastyqtyń kúsh-jigeri jumsalýy qajet ekenin atap kórsetti», dep jazady basylym. Maqala gazettiń búgingi nómirinde «EQYU men ShYU tóraǵalyǵyn qatar atqaramyz» degen taqyryppen basyldy.

«315 myń qazaq sanaqqa ilikpepti!». «Aıqyn» gazetiniń búgingi nómirinde jaryq kórgen maqalaǵa 2009 jylǵy jalpyulttyq sanaqqa endi Qazaqstanǵa turǵylyqty ornyqty deýge bolatyn 315 myńǵa tarta oralman qazaqtyń enbeı qalýy arqaý bolǵan. «Bir ǵajaby, oralmandardyń ózderin týra kinálamaǵanymen, statıstıkashylar munyń bar aıyby solarda degendi meńzegisi kelgendeı», dep jazady basylym.

Osy basylymnyń dástúrge aınalǵan «Aq sóıle!» aıdarynyń búgingi qonaǵy - bıologııa ǵylymdarynyń doktory, QR-nyń eńbek sińirgen ǵylym qaıratkeri Isa Baıtýlın. «Botanıkalyq baqqa 1983 jyldan beri birde-bir aǵash otyrǵyzylǵan joq» degen taqyryppen berilgen ekeýara áńgimeniń egjeı-tegjeıin bilgińiz kelse, basylymnyń seısenbilik nómirine nazar aýdaryńyz.

***

«Búgin Astana mektepterinde sońǵy qońyraý soǵylady. Taǵy bir oqý jylyn artqa tastaǵan bul kúni qala mektepterinen 3460 túlek túlep ushqaly otyr. Mektep bitirýshilerdiń arasynda 132 túlek - «Altyn belgiden», 98-i - úzdik atestattan úmitker. Osy oqý eylynyń jalpy qorytyndysyn saralasaq, elordalyq bilim salasynyń qorjyny jaǵymdy jańalyqtarǵa toly boldy», dep jazady «Astana aqshamy» gazeti búgingi nómirinde.

Elordamyz Astanada taekvondodan HІH Azııa chempıonaty aıaqtaldy. Birinshilik basynda Qazaqstandy «jalpykomandalyq esepte top jarady» deýshiler kóp bolǵan edi. Óıtkeni jerlesterimiz chempıonatqa óte tyńǵylyqty daıyndaldy. Ulttyq quramamyzdyń bas bapkeri Qaırat Qyrǵyzbaev aqpan aıynan bastap taekvondoshylardy Almaty oblysynyń Talǵar aýdanynda shyńdap, baptaǵan. Onyń ústine, «tuńǵysh ret óz jerimizde ótken dúbirli dodada Mustafa Óztúriktiń izbasarlary namysty qoldan bermes. Kem degende eki-úsh altyn ıemdenermiz» , - dep jelpingen. Alaıda, bar bolǵany 1 altyn, 1 kúmis, 3 qolamen shekteldik. Chempıonattyń jaı-japsary týraly jan-jaqty málimetti «Alash aınasy» gazetiniń búgingi nómirindegi «Jalqy altynǵa jabyrqap qaldyq» degen maqalasynan oqı alasyzdar.

«Qadirin bilmeppiz ǵoı tiri kezde, Dep bozdar sorly qazaq men ólgende». Osy sózimdi Qanyshqa, Muhtarǵa arnap jazyp edim. Іnim ediń - senimen qoshtasyp, basyńa qoıyp turmyn. Jatqan jeriń torqa bolsyn. Árqashan da esimdesiń, baýyrym. Jylaýshy B.Momyshuly». Bul qaıyrlasýdy Baýkeń 1966 jyly aýyr naýqastan qaıtys bolǵan «qazaq tarıhynyń Gerodoty» Ermuhan Bekmahanovqa arnaǵan eken. Sodan beri 44 jyl aınalyp úlgeripti, búginde tipti osy sózdiń avtory Baýkeń de ómirde joq. Alaıda Ermuhan Bekmahanovtyń eren eńbegi men mańdaı teri sińgen, taýqymetke toly taǵdyrynyń izi saırap jatqan Qazaq tarıhy bar», dep jazady «Alash aınasy» gazeti. Maqalaǵa jaqynda Ál-Farabı atyndaǵy Qazaq ulttyq ýnıversıtetiniń tarıh fakýltetinde jyldaǵy úrdis boıynsha ótken «Qazirgi tarıh ǵylymynyń máseleleri: jańa baǵyttar men qadamdar» taqyrybyndaǵy «Bekmahanov oqýlary» halyqaralyq konferentsııasy arqaý bolǵan. Basylymda «Bekmahanovtyń baǵasy» degen taqyryppen berilgen materıalda qundy oı-pikirler toptasqan.

Dúnıejúzilik densaýlyq saqtaý uıymy «Qazaqstanda temeki ónimderine salynatyn aktsızdik salyqty kóterý qajet» dep esepteıdi. Olardyń aıtýynsha, bizdegi aınalymdaǵy baǵa saıasaty Dúnıejúzilik densaýlyq saqtaý uıymynyń temekige qarsy kúres jónindegi negizdemelik konventsııasynyń talaptaryna saı kelmeıdi eken. Degenmen halyqaralyq tájirıbe kórsetip otyrǵandaı, aktsız kórsetkishin kóterý kontrabandalyq taýarlarǵa jol ashady. Sondyqtan keıbir el mundaı sharany qabyldaýda saqtyq tanytady. Al biz bul rette qandaı sheshim shyǵarýymyz kerek? Jalpy, temekige salynatyn aktsızdik salyqty kóterý qajet pe? «Oı-kókpar» aıdary boıynsha sóz alǵan májilis depýtaty Gúlnár SEIІTMAǴAMBETOVA men «JTI Gallaher Qazaqstan» kompanııasynyń kommýnıkatsııa jónindegi menedjeri Oljas BIBANOV osy saýal tóńiregindegi óz oılaryn ortaǵa salǵan.

Gazette sondaı-aq «Batys aımaqtaǵy kıikterdiń jappaı qyrylýy sebebin neden izdeımiz?» degen saýal tóńireginde de mamandar pikiri berilgen.