31 mamyr - Dúnıejúzilik temekige qarsy kúres kúni
PETROPAVL. QazAqparat - Búgin - Dúnıejúzilik temekige qarsy kúres kúni, dep habarlaıdy QazAqparat tilshisi.
1988 jyly Dúnıejúzilik densaýlyq saqtaý uıymynyń bastamasymen qolǵa alynǵan dástúrli shara bıyl «Temeki jáne ókpe aýrýlary» taqyrybyna arnaldy.
Áleýmettik medıtsınalyq saqtandyrý qory baspasóz qyzmetiniń málimeti boıynsha, qazirgi tańda álemdegi árbir tórtinshi erkek pen árbir jıyrmasynshy áıel nıkotınge táýeldi. Dúnıejúzilik densaýlyq saqtaý uıymy men kóptegen elder onymen barynsha kúresip keledi. Alaıda, temeki baǵasyn kóterý, temeki ónimderin jarnamalaýǵa tyıym salý, tipti, qoǵamdyq oryndarda shylym shegýdi shekteý de ázirge oń nátıje bermeı tur.
Dúnıejúzilik densaýlyq saqtaý uıymy málimetinshe, jyl saıyn álemde 7 mıllıon adam temeki saldarynan kóz jumady. Sonyń 890 myńǵa jýyǵy - ózgeler shekken shylymnyń tútinine ýlanǵandar. Olardyń arasynda temeki ósiretin elderde turatyn balalar da bar. ıAǵnı, jurttyń tartqan shylymynan júrek-qan tamyry, júrektiń ıshemııalyq aýrýy, ókpe, óńesh, asqazan obyry syndy aýrýlar paıda bolady.
Resmı statıstıkaǵa súıensek, elimizde jyl saıyn aýrýhanaǵa túsetin turǵyndardyń 68 paıyzy nemese 2 mıllıonǵa jýyq adam - shuǵyl jetkizilgender. Árbir onynshy adam ómirine qaýip tónbeıinshe emdeý mekemeleriniń tabaldyryǵynan attamaıdy. Al, ólim-jitim jaǵynan alǵashqy orynda turǵan júrek-qan tamyry aýrýlary, tynys alý organdary aýrýlary men qaterli isiktiń qaı-qaısysy da - shylymqorlyq saldarynan bolatyn dertter.
Mamandardyń aıtýynsha, temeki shegetinder úshin júrek pen ókpeni turaqty baqylaýda ustaýdyń mańyzy zor. Onyń ústine, memleket halyqqa járdem retinde kepildendirilgen tegin medıtsınalyq kómek paketin usynady.Atalǵan paketke jalpy praktıka dárigeriniń qabyldaýy men konsýltatsııasy, kózdiń kórý qabileti men kóz qysymyn tekserý, qandaǵy holesterın, glıýkoza deńgeıin tekserý úshin qan tapsyrý, elektrokardıogramma, flıýorografııa, spırografııa syndy qyzmetter kiredi. Organızmde shylymnyń saldarynan bolyp jatqan ózgerister men aýytqýlardy osy protsedýralar arqyly erterek anyqtaýǵa bolady.
Memlekettik tapsyrys sheńberinde kórsetiletin kepildendirilgen medıtsınalyq kómekti Qazaqstanda turatyn ár azamat paıdalana alady. Bıýdjet qarajaty esebinen kórsetiletin kómek profılaktıkalyq, dıagnostıkalyq jáne emdik qyzmetterden turady.
Bıyl densaýlyq saqtaý salasyn qarjylandyrýǵa qazynadan 972,7 mlrd teńge bólindi. Onyń basym bóligi profılaktıkalyq sharalarǵa jumsalady.
Áleýmettik medıtsınalyq saqtandyrý qory baspasóz qyzmetiniń málimetinshe, tegin medıtsınalyq kómekti memlekettik qana emes, jekemenshik klınıkalar da kórsetedi. Bıyl elimizde memlekettik tapsyrysty oryndap jatqan 1403 medıtsına uıymynyń 701-i - jekemenshik. Ótken jylmen salystyrǵanda olardyń sany 57-ge kóbeıgen. Al, memlekettik tapsyrysty oryndaýǵa qulshynys bildirgen jeke sýbektilerdiń sany jaǵynan Shymkent, Nur-Sultan, Almaty qalalary men Qyzylorda, Jambyl oblystary kósh bastap tur.
