30 jyldan beri sýarmaly sýsyz otyrǵan aýyldarǵa sý beriledi - Jambyl oblysy
TARAZ. QazAqparat - Jambyl oblysynyń Baızaq aýdanynda 30 jyldan beri sýarmaly sýsyz otyrǵan Abaı jáne Birlik aýyldary kelesi jyldan bastap sýmen qamtylatyn boldy, dep habarlaıdy QazAqparat QR Ekologııa, geologııa jáne tabıǵı resýrstar mınıstrliginiń baspasóz qyzmetine silteme jasap.
Bul týraly «Qazsýshar» RMK Jambyl oblystyq fılıalynyń dırektory Qazybek Bedebaev málimdedi. Onyń sózinshe, qazirgi tańda Baızaq aýdanynda uzyndyǵy 21 shaqyrym 800 metrlik temir-betondy sý arnasy salynýda. «Bul uzaq jyldar boıy eginin sýara almaı otyrǵan sharýalardyń máselesin sheship bermek»,- dedi Q. Bedebaev.
Qazybek Bedebaevtyń sózinshe, bıylǵy vegetatsııalyq kezeń sáýir aıynda bastalǵan. Oblystyń egindi alqaptaryna sýarmaly sýdyń 82 protsenti transshekaralyq ózenderden keledi. Alaıda, bıylǵy jylǵy sý tapshylyǵy biraz qıyndyqtar týdyrǵan. Degenmen «Qazsýshar» RMK Jambyl oblystyq bólimshesi oblys boıynsha sýdyń 550 mln tekshe metri sharýalarǵa úlestirildi.
«Bul tek Jambyl oblysynda ǵana emes, búkil Qazaqstanda, Orta Azııa elderinde oryn alyp jatqan jaıt. Kórshi elderde de sý az. Degenmen «Qazsýshar» RMK Jambyl oblystyq fılıalynyń qyzmetkerleri aýyldarǵa kezekpen sý berý arqyly sý aınalymyn jasap, sharýalarǵa qajetti sýyn berdi. Aýyl sharýashylyǵy basqarmasynyń deregi boıynsha barlyq sharýalar eginderin jınap aldy. Qýrap qalǵan egin joq»,- dedi Q.Bedebaev.
Sondaı-aq, óńirde eski jeliler men sý nysandaryn jańartý jumystary qarqyndy júrgizilýde. Jambyl aýdanynda «Injenerli-drenajdardy basqarý baǵdarlamasynyń» ekinshi tolqyny aıasynda sharýalar lotok kanaly arqyly «tehnıkalyq joǵaltýsyz» sý alatyn bolady. Merki aýdanynda da temir-betondy arnalar men lotok kanaldarynyń qurylysy qarqyndy júrgizilýde.
Jalpy Jambyl oblysynda 229,7 myń gektar sýarmaly jer bar. «Qazsýshar» RMK Jambyl fılıaly sonyń 169,6 myń gektaryna qyzmet kórsetedi.
Shý-Talas basseındik ınspektsııasy 2020 jyly 3 637,639 mln sharshy metr sý tutynýǵa ruqsat bergen.
Negizinen sý transshekaralyq Shý, Talas jáne Asa ózenderinen alynady. Sonyń ishinde 80 protsentin kórshi Qyrǵyz Respýblıkasy beredi. Sonymen qatar, ishki kishi ózender - Aqsaı, Kóksaı, Qaqpatas, Qaraqońyz, Merki, Aspara arqyly da sýarady.
2020 jyly «Qazsýshar» RMK Jambyl fılıaly 2 475 aýyl sharýashylyǵy taýaryn óndirýshilermen sý jetkizý boıynsha shart jasasty. Oǵan saı 118,8 myń gektar sýarmaly jerge 1 025,0 mln tekshe metr sýmen qamtýy tıis bolatyn.
Alaıda, sáýir men qyrkúıek aralyǵynda, ıaǵnı vegetatsııalyq kezeńde 79,66 myń ga alańǵa 550 mln tekshe metr kóleminde ǵana sý berildi.
«Qazgıdromet» RMK bıyl sýdyń mólsheri jyldaǵydan 15-40% tómen dep boljam jasaǵan bolatyn.
Máseleni sheshý úshin fılıal vegetatsııalyq kezeń bastalǵanǵa deıin oblystyq jáne aýdandyq ákimdikterge, sondaı-aq aýylsharýashylyq taýar óndirýshilerine sýarmaly sýdy utymdy paıdalaný men ylǵal súıetin daqyldardy az egý jáne ylǵal únemdeıtin tehnologııalardy qoldaný kerektigin eskertken. Budan bólek, daqyldardy egý kezinde óndiristik alańdarymen kelisý týraly usynys aıtqan.
Sýarmaly sý tapshylyǵynyń qazirgi jaǵdaıyn eskere kele, oblys jáne aýdan ákimdikteriniń ókilderimen birge Qordaı, Merki, Jambyl, Baızaq, Talas jáne Jýaly aýdandaryndaǵy aýylsharýashylyq taýar óndirýshilerine túsindirý jumystary júrgizildi. Sý aınalymy, túngi jáne sýarýdyń basqa túrleri boıynsha kesteler jasaldy. Bul sýdy meılinshi tıimdi paıdalanýǵa múmkindik berdi.
