30 jeltoqsan. QazAqparat kúntizbesi: ataýly kúnder, oqıǵalar, esimder

30 jeltoqsan. SENBІ 

Madagaskarda Respýblıka kúni

1975 jyly 21 jeltoqsanda Referendým Demokratııalyq Madagaskar Respýblıkasynyń Ata Zańyn qabyldady. 30 jeltoqsanda elde Respýblıka kúni atalyp ótiledi.

ESTE QALAR OQIǴALAR

1995 jyly Qaraǵandy oblysynyń Egindibulaq aýylynda Qazybek bıge eskertkish ornatyldy.

1998 jyly Qazaqstan Respýblıkasynyń «Import taýarlarynan ishki naryqty qorǵaý sharalary týraly» Zańy qabyldandy.

1999 jyly Aqmola oblysynyń Atbasar qalasynda jazýshy Іlııas Esenberlınniń murajaı-úıi ashylyp, qalamger turǵan úıge eskertkish taqta ornatyldy.

2005 jyly Memleket basshysy Nursultan Nazarbaev «Qazaqstan Respýblıkasyndaǵy eńbek týraly» Qazaqstan Respýblıkasynyń Zańyna tolyqtyrýlar engizý týraly» Zańǵa qol qoıdy. Osy Zańǵa sáıkes, musylman kúntizbesi boıynsha atalyp ótetin Qurban aıttyń alǵashqy kúni jáne Pravoslavıeniń Rojdestvo merekesi demalys kúnderi bolyp bekitildi.

2007 jyly Taldyqorǵandaǵy Almaty oblystyq ishki ister departamentinde tarıhı mýzeı ashyldy.

Mýzeıden Jetisý óńiriniń ishki ister organdaryn ár jyldarda basqarǵan adamdar men erlik kórsetken qyzmetkerler jaıynda maǵlumattar alýǵa bolady. Jádigerler qatarynda ishki ister salasy qyzmetkerleriniń ár kezeńderde kıgen kıimderi, Azamat jáne Uly Otan soǵysy kezinde paıdalanylǵan qarý-jaraqtar bar.

2009 jyly Memleket basshysy Nursultan Nazarbaev «Táýelsiz Memleketter Dostastyǵyna qatysýshy memleketterdiń eńbekshi-mıgranttary men olardyń otbasy músheleriniń quqyqtyq mártebesi týraly konventsııany ratıfıkatsııalaý týraly» Qazaqstan Respýblıkasynyń Zańyna qol qoıdy. Elbasy sonymen qatar, «Birikken Ulttar Uıymynyń Jol qozǵalysy týraly konventsııasyn ratıfıkatsııalaý týraly», «Birikken Ulttar Uıymynyń Jol belgileri men sıgnaldary týraly konventsııasyn ratıfıkatsııalaý týraly» Qazaqstan Respýblıkasynyń Zańdaryna qol qoıdy.

2009 jyly Almatyda «Táýelsizdik besigin terbetken» atty derekti fılminiń tusaýkeseri bolyp ótti.

Derekti fılm Almaty qalasyna keshegi kezeńnen búginge deıingi eńbegi sińgen tulǵalarymyzǵa, búginde elimizdiń eń iri megapolısine aınalǵan shahardyń shamshyraǵyn jaqqan qaıratkerlerdiń tulǵalyq turpattaryna arnalǵan. Derekti fılmde Kenesary hannan bastap, Almaty qalasynyń ornynda bolǵan Almaly hám Toıshybek bekinisin jaýdan qorǵaǵan Toıshybek, Baıseıit batyrlardan bergi ýaqyttaǵy Alash zııalylarynyń jáne Dinmuhammed Qonaev syndy tulǵalardyń, sonymen qatar, Almaty qalasyn ár jyldary basqaryp, iz qaldyrǵan azamattar týraly syr shertilgen.

2011 jyly D.Qonaevtyń 100 jyldyǵyna arnalǵan fotoalbom jaryqqa shyqty. Fotoalbom otbasylyq muraǵattan materıaldardan paıdalanǵan eksklıýzıvti basylym boldy.

2013 jyly Aqtóbede drama teatrynyń saıabaǵynda qazaq ádebıetiniń klassıgi - QR Halyq jazýshysy, dramatýrg Tahaýı Ahtanovqa, halyq aqyny, dramatýrg Qýandyq Shańǵytbaevqa  saltanatty túrde eskertkish ashyldy.

Qola eskertkish eki fıgýrany biriktirdi. Dramatýrg Tahaýı Ahtanov oryndyqta otyrsa, onyń qasynda dosy, jerlesi aqyn Qýandyq Shańǵytbaev beınelendi. Eskertkish bıiktigi 6,5 metr. Avtory jas bolsa da kásibı ortada tanylǵan músinshi Jeńis Jubanqosov.

2015 jyly «Molodaıa gvardııa» baspasynan áıgili «Jızn zamechatelnyh lıýdeı: bıografııa prodoljaetsıa» serııasynan «Nursultan Nazarbaev» atty kitap shyqty. Jańa kitapta Qazaqstan Prezıdentiniń saıasatymen birge onyń otbasy, mektep jyldary men jumysker jastyq shaǵy jaıly jazylǵan. Kitap Reseı jáne TMD elderimen birge AQSh kongresine jáne Ulybrıtanııa, Germanııa, Italııa, Ispanııanyń kitaphanalaryna jiberildi.

2015 jyly Memleket basshysy «Qazposhtanyń» «Aıaz Ataǵa hat jaz» jobasyn qoldady, onyń aıasynda nıet bildirýshiler balalar jazǵan hattardyń ishinen birin tańdap, onyń armanyn oryndady.

Nursultan Ábishuly BQO-dan Vıktorııa Harlashınanyń armanyn oryndady. Vıktorııa «Doh Vinci» shyǵarmashylyǵy úshin kerek-jaraq syılaýdy suraǵan edi. Prezıdent te sýret salǵandy jaqsy kóredi, sondyqtan qyz balanyń armanyn qýana oryndady.

1806 jyly Túrkııa Reseıge qarsy soǵys ashty. Bul soǵys 1812 jylǵa deıin jalǵasty.  

1916 jyly Vengrııada el tarıhyndaǵy sońǵy táj kıgizý rásimi ótti. Sharany korol Karl IV men koroleva Zıta úshin ótkizdi, ol Karl Frants Iosıf retinde belgili.

ESІMDER

74 jyl buryn (1943) aqyn HASENOV Nurkenje Bazarbaıuly dúnıege keldi.

Qazaq memlekettik ýnıversıtetin bitirgen. Aqynnyń alǵashqy jyr jınaǵy 1969 jyly «Jazýshy» baspasynan «Syrly tolqyn» degen atpen jaryq kórdi. Sonan keıin, «Bir ýys topyraq», «Tyǵylmaq», «Aı-Tańsyq» atty jınaqtary shyqty. Qalamger kórkem aýdarma salasynda orys jáne shet el aqyndarynyń óleńderin qazaq tiline tárjimalady.

63 jyl buryn (1954-2017) belgili jýrnalıst, QR jýrnalıstıka akademııasynyń akademıgi KENJALIN Jumabek Omaruly dúnıege keldi.

Qostanaı oblysynyń Amankeldi aýdanyndaǵy Jdanov atyndaǵy kolhozda týǵan. 1971 jyly Torǵaı oblysy Arqalyq aýdanyndaǵy Qaıyńdy orta mektebin bitirgen soń, ásker qatarynda qyzmet etti, sharýashylyqtarda jumys istedi. 1981 jyly Qazaq Memlekettik ýnıversıtetin tamamdaǵan soń, «Sotsıalıstik Qazaqstan» («Egemen Qazaqstan») gazetinde tilshi, bólim meńgerýshisi, 1986-1988 jyldary «Bilim jáne eńbek» («Zerde») jýrnalynda jaýapty hatshy, bas redaktordyń mindetin atqarýshy boldy. 1990 jyldan «Halyq keńesi» gazeti bas redaktorynyń orynbasary, birinshi orynbasary, al 1994 jyldyń qańtaryna deıin osy basylymnyń bas redaktory qyzmetin atqardy. 1996-1997 jyldary «Aqıqat» jýrnalynyń bas redaktory, 1997-1999 jyldary «Qazaq ádebıeti» gazetiniń bas redaktory qyzmetin atqardy.

1999-2006 jyldary «Qazaq gazetteri» jabyq aktsıonerlik qoǵamynyń prezıdenti, «Qazaq gazetteri» JShS-niń Bas dırektory, «Ana tili» gazetiniń Bas redaktory, 2006-2009 jyldary «Aqıqat» jýrnalynyń Bas redaktory, 2009 jyldyń aqpanynan «Qazaq gazetteri» JShS-niń Bas dırektory - redaktorlar keńesiniń tóraǵasy boldy.

«Jelkildep ósken quraqtaı», «Shyndyqty shyraq etip ustańyz», «Ult rýhyn ulyqtaǵan urpaqpyz» dep atalatyn derekti áńgimeler men esseler kitaptarynyń avtory.

Qazaqstan Jýrnalıster odaǵy syılyǵynyń laýreaty (1984), Qazaqstan Respýblıkasy Prezıdent syılyǵynyń laýreaty (2006), QR Mádenıet jáne aqparat mınıstrliginiń «Mádenıet qaıratkeri» belgisimen marapattalǵan (2004). Qazaqstan Jýrnalıster Akademııasynyń tolyq múshesi - akademıgi (2001).

47 jyl buryn (1970) jyly QR Eńbek jáne halyqty áleýmetik qorǵaý mınıstrliginiń jaýapty hatshysy QURMANǴALIEVA Aıda Dádenqyzy dúnıege keldi.

1993 jyly Qazaq memlekettik basqarý akademııasyn ekonomıkalyq ádeýmettik josparlaý mamandyǵy boıynsha bitirgen.

Eńbek joly: 1993 jyldan - QR  Qarjy mınıstrliginiń ekonomısi. 1997 jyldan - QR Qarjy mınıstrligi basqarmasynyń bastyǵy, dırektordyń orynbasary. 2002 jyldan - QR Ekonomıka jáne bıýdjettik josparlaý mınıstrligi Áleýmettik sala shyǵystaryn josparlaý departamentiniń, áleýmettik salany damytý departamentiniń dırektory. 2009 jyldyń jeltoqsanynan beri - QR densaýlyq saqtaý vıtse-mınıstri.

Qazirgi qyzmetinde 2017 jyldyń aqpan aıynan bastap.

«Qazaqstan Respýblıkasynyń táýelsizdigine 10 jyl», «Qazaqstan Parlamentine 10 jyl», «Astananyń 10 jyldyǵy» medaldarymen, QR Qurmet gramotasymen, QR Premer-mınıstriniń Alǵys hatymen marapattalǵan.

40 jyl buryn (1977) Jambyl oblysy ákiminiń orynbasary JANKE Tımýr Amantaıuly dúnıege keldi.

1999 jyly Ál-Farabı atyndaǵy qazaq ulttyq ýnıversıtetin bitirgen.

Eńbek tájirıbesi: Almaty qalasy týrızm departamentiniń bas mamany (1999-2001); Qazaqstan Respýblıkasy Indýstrııa jáne saýda mınıstrliginiń jetekshi mamany, «QazMunaıGaz» Ulttyq kompanııasy »AQ bas menedjeri, « QazMunaıTeńiz »Teńiz munaı kompanııasy» AQ Bas dırektorynyń kómekshisi, «QazMunaıGaz-Servıs Kompas» JShS Bas dırektorynyń orynbasary (2001-2008); «QazMunaıGaz-Servıs Kompas» JShS bas dırektory.

Qazirgi qyzmetinde 2014 jyldyń qazan aıynan bastap.