3 jyldyq bıýdjet, memlekettik nagradalar – Quryltaı depýtattary birqatar zań jobalaryn qaraıdy

Aıta keteıik, 9 qazanda Quryltaı spıkeri Aıbek Dádebaıdyń tóraǵalyǵymen ótken bıýroda búgingi otyrystyń kún tártibi belgilendi. Soǵan sáıkes depýtattardyń qaraýyna 2027-2029 jyldarǵa arnalǵan respýblıkalyq bıýdjet týraly zań jobasy jáne «Qazaqstan Respýblıkasynyń memlekettik nagradalary týraly» zańǵa engiziletin túzetýler shyǵarylady. Bul túzetýlermen depýtattar buǵan deıin tanys bolǵan.

Quryltaıdaǵy tanystyrý rásiminde baıandama jasaǵan Qarjy vıtse-mınıstri Abzal Beısenbekulynyń málimetinshe, zań jobasy 37 baptan turady. 2027 jyldyń úsh negizgi kórsetkishi: kirister — 25,4 trln teńge, shyǵystar — 30,2 trln teńge, tapshylyq 4,6 trln teńge nemese jalpy ishki ónimge shaqqanda 2,3%-dy quraıdy.

- Bul rette bıýdjet tapshylyǵy 2029 jyly 0,4%-ǵa deıin tómendeýi boljanǵanyn atap ótý qajet. Memlekettiń menshikti kiris bazasy nyǵaıýda. Menshikti kirister 2029 jylǵa qaraı 23,4 trln teńgege deıin ósedi, — degen edi Abzal Beısenbekuly.

Respýblıkalyq bıýdjet tapshylyǵy 2027 jyly jalpy ishki ónimge qatysty 2,3 paıyz deńgeıinde aıqyndalyp, 2028 jyly 1 paıyzǵa jáne 2029 jyly 0,4 paıyzǵa deıin kezeń-kezeńimen tómendeıdi. Munaıǵa qatysty emes tapshylyq 2027 jyly jalpy ishki ónimge qatysty 5,3 paıyzdan 2028 jyly 3,5 paıyzǵa jáne 2029 jyly 2,5 paıyzǵa deıin qysqarady. Respýblıkalyq bıýdjettiń shyǵys bóligi parametrleri de bıýdjet qaǵıdalaryn qoldanýdy eskere otyryp aıqyndalady. 2027–2029 jyldary shyǵystardyń ósý qarqyny 109,2–109,4 paıyz deńgeıinde turaqtandyrylǵan. Atap aıtqanda, respýblıkalyq bıýdjet shyǵystary 2027 jyly 30,2 trln teńge, 2028 jyly – 29,4 trln teńge, 2029 jyly 29,6 trln teńge kóleminde josparlanyp otyr.

Kepildendirilgen transfert bıýdjet qaǵıdalaryna sáıkes 2027–2028 jyldary 2 trln 430 mlrd teńge, al 2029 jyly 2 trln teńge mólsherinde aıqyndalǵan. Asa mańyzdy obektiler men jalpy el úshin mańyzy bar jobalardy qarjylandyrý úshin Ulttyq qordan 2027 jyly 2 trln teńge jáne 2028–2029 jyldary jyl saıyn 1,5 trln teńge kóleminde nysanaly transfert kózdelgen.

Ulttyq qordyń taza valıýtalyq aktıvteri 2027 jyly 65,2 mlrd AQSh dollary deńgeıinde boljanyp, 2029 jyly 70,6 mlrd AQSh dollaryna deıin ulǵaıady dep eskerilgen.

Sonymen qatar, depýtattar «Qazaqstan Respýblıkasynyń memlekettik nagradalary týraly» zańǵa ózgerister men tolyqtyrýlardy ekinshi oqylymda qaraıdy. Túzetýlerge Memleket basshysynyń tapsyrmasyn oryndaý maqsatynda Quryltaı depýtattary bastamashy boldy. 7 qazanda depýtattar 1-oqylymda maquldaǵan qujat aıasynda mýzyka jáne beıneleý óneri salasyndaǵy eki jańa erekshelik belgisi – «Shámshi Qaldaıaqov» medalin jáne «Qazaqstannyń eńbek sińirgen sýretshisi» qurmetti ataǵyn engizý kózdelgen.

Quryltaı depýtaty Lázzat Jylqybaevanyń aıtýynsha, zań jobasynyń negizgi maqsaty – otandyq mádenıet pen ónerdiń damýyna eleýli úles qosqan azamattardyń eńbegin memlekettik deńgeıde taný jáne olardy yntalandyrý. Osy maqsatta eki jańa erekshelik belgisin engizý usynylady.

– Birinshisi - «Shámshi Qaldaıaqov» medali. Atalǵan medal otandyq mýzyka óneri men án shyǵarmashylyǵyn damytýǵa eleýli úles qosqan, jemisti qyzmet atqaryp, erekshe eńbek sińirgen azamattardy marapattaýǵa taǵaıyndalady. Ekinshisi - «Qazaqstannyń eńbek sińirgen sýretshisi» qurmetti ataǵy. Bul ataq beıneleý óneri salasynda joǵary kásibı sheberlik tanytyp, úzdik týyndylarymen otandyq kórkem mádenıetti damytýǵa eleýli úles qosqan qaıratkerlerge beriletin bolady. Jańa Konstıtýtsııada tól mádenıetimizdi qoldaý memlekettiń mańyzdy mindetteriniń biri retinde bekitildi. Bul marapattar – osy konstıtýtsııalyq qaǵıdatty júzege asyrýdyń naqty tetikteriniń biri, – degen edi Quryltaı depýtaty.

marlEsterińizge sala ketsek, ótken aptadaǵy Quryltaı otyrysynda «Qazaqstan Respýblıkasynyń memlekettik nagradalary týraly» Zańǵa ózgerister men tolyqtyrýlar engizý týraly zań jobasy birinshi oqylymda maquldanyp, Reseımen jáne Serbııamen yntymaqtastyq jónindegi halyqaralyq qujattar ratıfıkatsııalandy. Sonymen qatar depýtattar memlekettik organdarǵa ózekti áleýmettik jáne ekonomıkalyq máseleler boıynsha 10 depýtattyq saýal joldady. Máselen, depýtat Dıdarbek Dildábek jastardy sıntetıkalyq esirtki tasymalynan, zańsyz qarjy aınalymynan arashalaý kerektigin alǵa tartsa, Arman Janseńgirov konsýltatıvtik-dıagnostıkalyq kómekti kútý merzimderine qatysty túıtkildi máselelerdi kóterdi.

Al Lázzat Qojahmetova mektepke deıingi uıymdarǵa kezekke qoıý júıesin qaıta qaraý máselesin kóterdi. Onyń aıtýynsha, memlekettik qarjy naqty kórsetilgen qyzmet úshin tólenýi kerek. Sondyqtan balanyń balabaqshada jaı ǵana tirkelýi emes, sol jerde shyn máninde tárbıelenip, qyzmet alýy basty ólshem bolýy tıis. Bul máseleni kezek turǵysynan emes, mektepke deıingi bilim berý júıesiniń tıimdiligi retinde qarastyrý qajet.